Bizdiń elimiz BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesine qazirgi zamannyń barynsha ózekti halyqaralyq problemalary boıynsha belsendi pozısııa ustanatyn memleket retinde múshe boldy. Elbasymyz Nursultan Nazarbaev BUU Bas Assambleıasynyń 47-sessııasynda sóılegen sózinde Qazaqstannyń syrtqy saıasaty týraly aıta kelip, eki mańyzdy máseleni usynǵan edi. Onyń birinshisi – barlyq elder úkimetteriniń izgi nıet bildirý tártibimen Uıymnyń bitimgerlik kúsh-jigeriniń qoryn qurýdy bastaý. Onda árbir memleket osy qorǵa ózderiniń qorǵanys bıýdjetiniń bir paıyzyn bólip, ony jyl saıyn ulǵaıtyp otyrý kózdelgen. Ekinshi usynysy – Azııadaǵy ózara yqpaldastyq jáne senim sharalary jónindegi keńes shaqyrý. Memleket basshysynyń osy bastamalary kópshilik elder tarapynan, sondaı-aq BUU tarapynan qoldaý tapty jáne elimizdiń syrtqy saıasatyn aıqyndaýda erekshe ról atqardy.
BUU men Qazaqstan arasynda osylaı bastalǵan yntymaqtastyq BUU jarǵysyna sáıkes damyp, búginde joǵary satyǵa kóterildi. Bul jerde Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń álemde qaýipsizdikti qamtamasyz etýge, jappaı qyryp-joıatyn ıadrolyq qarýdy óndirýdi toqtatýǵa, ıadrolyq synaqtardy ótkizýge tyıym salýǵa, adam ólimine soqtyratyn qarýly qaqtyǵystar men janjaldardy beıbit jolmen retteýge, terrorızm men zańsyz esirtki quraldarynyń aınalymyna qarsy kúresýge shaqyrǵan bastamalarynyń, usynystarynyń orny bólek ekenin aıtýymyz kerek. Qazirgi kezde dál osy máseleler óziniń ózektiligimen álemdik qoǵamdastyqtyń nazaryn aýdaryp keledi ári alańdatyp otyr.
Elimiz BUU Qaýipsizdik Keńesine músheliginiń bir jylyn artta qaldyrdy. Tanymal saıasatkerler men sarapshylar jyl ishinde atqarylǵan jumystar men ótkizilgen is-sharalarǵa joǵary baǵa berdi. Elbasymyzdyń halyqaralyq deńgeıdegi bedeli men saıasatkerligin de erekshe atap ótti. О́ıtkeni elimiz Uıymnyń Qaýipsizdik Keńesine múshelikke saılanǵan kúninen bastap, oǵan qatysty máseleler Memleket basshysynyń tikeleı baqylaýynda boldy jáne baqylaýynda bolyp keledi.
«Elimizdiń oǵan saılanýy – Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy bedeli men eńbeginiń moıyndalýy degen sóz, – degen edi Prezıdent elimizdiń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldardaǵy turaqty emes músheligine saılanýyna baılanysty úndeýinde. – Bizdiń elimiz beıbitshilikti, qaýipsizdikti jáne ornyqty damýdy jaqtaıtyn táýelsizdik jyldarynyń barlyǵynda óziniń naqty isterimen dáleldep keledi. Bizge álemdik qoǵamdastyqtyń mundaı senim kórsetýi memleketimizdiń qarqyndy damýyna jáne bereke-birligimizge de baılanysty».
Qazaqstannyń Uıymnyń Qaýipsizdik Keńesi músheligine saılanýy, onyń bir jylyn tabysty aıaqtaýy, Elbasymyz atap ótkendeı, bizdiń elimizdiń ǵana emes, buǵan deıin halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdikke jaýap beretin bedeldi organda eshqashan ókilettilik etpegen búkil Ortalyq Azııa elderiniń de tabysy. Sebebi buǵan deıin Ortalyq Azııadaǵy memleketterdiń eshqaısysy Qaýipsizdik Keńesine múshelikke saılanbaǵan. Qazaqstan bul jaýapty ári mártebeli organ músheligin halyqaralyq qatynastardyń kúrdeli kezeńinde, janjaldar men qaýip-qaterdiń asqynǵan kezinde atqaryp otyr. Elimiz osy qaterlerden tartynyp otyrǵan joq. Qaıta osynaý jahandyq problemalardy sheshýdiń joldaryn izdestirýge súbeli úles qosý úshin jumys istep keledi.
Qazaqstan Prezıdenti elimizdiń BUU Qaýipsizdik Keńesine músheligi qyzmetine kirisýine baılanysty «Qaýipsiz, ádil jáne órkendegen álem qurý úshin jahandyq áriptestikti nyǵaıtýǵa qazaqstandyq tujyrymdamalyq kózqaras» atty saıası joldaý arnaǵanyn halyqaralyq qoǵamdastyq jaqsy biledi. Bul saıası joldaý ótken jyldyń qańtarynda BUU-da kópshilikke tanystyryldy da. Is-sharaǵa BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh te qatysty. Memleket basshysy óziniń Joldaýynda «Qazaqstan Qaýipsizdik Keńesinde beıbitshilik pen qaýipsizdikti saqtaý men nyǵaıtýdyń birinshi kezektegi mańyzdylyǵyn negizge ala otyryp, onyń búkil kún tártibi boıynsha ádil jáne shynaıy jumys isteıtin boldy», dep atap ótedi.
Osyǵan baılanysty tóraǵalyqtyń alǵashqy otyrysynda Qazaqstan tarapy BUU Qaýipsizdik Keńesiniń múshelerimen birlese otyryp, qańtar aıyndaǵy qyzmetiniń baǵdarlamasyn bekitti, jumys josparyn naqtylady. Qatysýshy sheteldik dıplomattar baǵdarlamanyń sapaly daıyndalǵanyna nazar aýdardy. Mysaly, BUU-daǵy Reseıdiń turaqty ókili Vasılıı Nebenzıa qazaqstandyq delegasııanyń Keńes tóraǵalyǵynyń jumysyn sátti atqaratynyna senim bildirdi. Al Uıymdaǵy AQSh-tyń turaqty ókili Nıkı Heılı men ózge de elshi-dıplomattar Qazaqstan basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ótetin «Jappaı qyryp-joıý qarýyn taratpaý: senim sharalary» degen taqyryptaǵy is-sharanyń asa ózekti ekenin atap ótti.
Beıbitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselelerinde Elbasymyzben terezesi teń keletindeı álemdik deńgeıdegi saıasatker óte sırek, tipti joq dese de bolady. Sondyqtan da Qazaqstan basshysy N.Á.Nazarbaevtyń kótergen bastamalary men aıtqan usynystary joǵary baǵalanyp, halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan qoldaý taýyp jatady. Sondaı-aq bedeldi halyqaralyq uıymdardyń jetekshileri, álemge tanymal saıasatkerler onymen kezdesýge ynta tanytyp otyrady. Mysaly, BUU-nyń burynǵy bas hatshylary Kofı Annan jáne Pan Gı Mýnmen birneshe ret kezdesti. Olar elimizge resmı saparmen kelip te qaıtty.
Al BUU-nyń qazirgi Bas hatshysy Antonıý Gýterrıshpen ótken jyly eki márte kezdesti. Astanada ótken Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketter basshylarynyń keńesine arnaıy kelgen A.Gýterrısh pen N.Á.Nazarbaevtyń kezdesýindegi ekeýara áńgimede barshaǵa ortaq máseleler talqylanǵanyn kórer edik. «ShYU tarıhynda BUU Bas hatshysy onyń jumysyna birinshi ret qatysýda. Sizdiń osy sharaǵa kelýińiz uıym úshin tarıhı sát – ShYU-ǵa Úndistan men Pákistannyń qabyldanýymen tuspa-tus kelip otyr. Sol arqyly bul uıym aımaqtyq deńgeımen shektelmeı, eleýli saıası kúshke aınalýda», dep atap ótken edi Elbasymyz.
Qazaqstan Prezıdenti, sondaı-aq Qazaqstan BUU qyzmetiniń qaǵıdattary men onyń barlyq bastamalaryn árdaıym qoldap kelgenine nazar aýdardy. «О́zińiz biletindeı, Qazaqstan antııadrolyq qozǵalys kóshbasshysy sanalady jáne BUU tarapynan 29 tamyz – Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq is-qımyl kúni bolyp jarııalandy», dedi Elbasy. Al BUU Bas hatshysy A.Gýterrısh ShYU-ǵa Úndistan men Pákistannyń múshe bolǵanyna toqtala kelip: «Men osy sammıtke ShYU-nyń birte-birte búkil álemdegi yqpaldastyq ortalyǵyna aınala bastaǵanyn jete sezinip keldim. Bul uıym búgingi álemdik qurylymnyń mańyzdy tiregi bolyp sanalady. Úndistan men Pákistan osy basqosýda syndarly dıalog júrgizý úshin jańa múmkindikterge ıe bolady dep oılaımyn», dedi.
Jyl ótken saıyn áleýeti artý arqyly iri halyqaralyq uıymǵa aınalǵan Shanhaı yntymaqtastyq uıymy Qazaqstan Prezıdentiniń bastamasy boıynsha qurylǵan bolatyn. Al elimizdiń BUU Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyǵy bastalǵanyna eki aptaǵa jýyqtady. Bul Qazaqstan dıplomatııasy úshin úlken syn jáne synaq bolmaq. Elimizdiń osy synaqtan da súrinbeı ótetinine senim mol.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan»
