Jańa tehnologııalar engizý – mańyzdy mindet

Iá, qazirgi ómir jedel ózgerip barady. Jahandyq deńgeıde júrip jatqan osy ózgeristerge saı bolýymyz úshin aldymyzdan jol kórsetetin aıqyn baǵyt qajet edi. Osy baǵyt Joldaýda kór­se­tilipti. Munda belgilengen 10 min­det­tiń qaı-qaısysy bolmasyn óte ózekti.

Máselen, Joldaýda kór­setilgen birinshi mindetti alaıyq. Munda Elbasymyz elimiz­de júzege asyrylý ústindegi ındýs­trııalan­dyrýdy jańa tehnologııalardy engizýdiń kóshbasshysyna aınaldyrý mindetin qoıǵan. «Onyń nátıjeleri munaı baǵasy kúrt tó­mendegen 2014-2015 jyldardaǵy daǵdarysta negizgi turaqtandyrýshy faktorlardyń biri boldy. Sol sebepti joǵary eńbek ónimdiligi bar qaıta óńdeý sektoryna degen baǵdarymyz ózgergen joq. Sonymen qatar ındýstrııalandyrý 4.0 jańa tehnologııalyq qalyptyń barlyq múmkindikterin paıdalana otyryp, meılinshe ınnovasııalyq sıpatqa ıe bolýǵa tıis. Kásiporyn­darymyzdy jańǵyrtýǵa jáne sıfrlandyrýǵa baǵyttalǵan, ónimniń eksportqa shyǵýyn kóz­deıtin jańa quraldardy ázirlep, synnan ótkizý qajet», delingen Joldaýda.

Jalpy, men ǵalym retinde qazirgi zamandyq jańa tehnologııalardy óndiriske engizýdiń qanshalyqty tıimdi ekendigin óz tájirıbem arqyly kózimmen kórgen adammyn desem, artyq maqtanǵandyq bolmas. Máselen, osydan birneshe jyl buryn sol kezde elimizdegi iri jáne derbes qurylym retinde jumys istep turǵan «Jer resýrstary jáne jerge ornalastyrý memlekettik ǵylymı-óndiristik ortalyǵynyń» kásiporyndaryna TMD elderinde áli kúnge deıin teńdesi joq sanalatyn «Qazaqstan Respýblıkasynyń Jer kadastryn jáne onyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesin» memlekettik ınfraqurylym retinde óndiris­tik tájirıbege engizýdi bastaǵan edik. Ony engizý ońaı bolǵan joq. Osy júıeni engizý barysynda «aqparattyq tehnologııalar dáýiriniń» talaptaryn tereńnen túsinip, álem deńgeıinde saraptama júrgize otyryp, bul jańa júıeni zaman talabyna saı etip qurýǵa umtyldyq. Sonyń nátıjesinde «Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Jer kadastry jáne onyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesi» álemdegi eń ozyq geoaqparattyq tehnologııalardy paıdalaný negizinde dúnıege keldi.

Bul júıe qazirgi kúni de tıimdi jumys istep, halyqqa paıdasyn tıgizip keledi. О́ıtkeni jerge ornalastyrý mamandary osy júıeniń tehnologııalaryn paıdalaný nátıjesinde jer teliminiń syzbasy men aýmaqtaǵy ornalasýyn mıllımetrlik dáldikpen belgileı alady. Al jer teliminiń ıesi bolsa, onyń ınternet arqyly kadastrlyq nómirin kórsetý arqyly Jer kadastrynyń avtomattandyrylǵan júıesinen kóre alady. 

Bul júıe elimizde «Elek­trondy úkimet» qurylǵan kezde de onyń portaly­na avto­mattan­dyrylǵan qyzmettiń alǵash­qy bastamasy retinde birinshi bolyp tir­kel­gen bolatyn. Osy júıe boıynsha bizdiń aldymyzdaǵy endigi mindet Elbasy Jol­­daýynda kórsetilip otyrǵan sıfrly tehno­logııaǵa ótý bolyp tabylady. 

Demek, qazirgi jańa tehno­lo­gııa­larǵa negizdelgen memlekettik ındýs­trııa­lyq saıasatty júzege asyrý degeni­miz, bul – bolashaǵy­myzdyń kilti, jas urpaqtyń baqytty ómiriniń kepili. Halyqtyń ıyǵyn­daǵy ómir men tur­mystyń júgi Elbasynyń Jol­daýdaǵy el aldyna qoıyp otyrǵan mindet­terin durys júzege asyryp, osy arqyly qazirgi jahandyq básekelestiktiń jańa aǵym­dary men tehnologııalyq trendterin ıgergende ǵana áldeqaıda jeńildeı túsetindigine senimdimin.

Zaırolla DÚISENBEKOV,
UǴA akademıgi