Zarema Shaýkenova
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory:
«Jańa Joldaýdyń basty baǵyty – áleýmettik damýdyń barlyq salalaryna enetin ekonomıkanyń jalpy sıfrlandyrylýy. Qoǵam sıfrly dáýirge enip jatqandyqtan kıberqaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵy da artyp keledi. «Wanna Cry», «BadRabbit» sekildi vırýstyq baǵdarlamalar taralyp ketti. Osyǵan baılanysty eshkimniń saqtandyrylmaǵanyn da esten shyǵarmaǵan jón. Sol sebepti úlken kompanııalar men bankter shyǵynǵa batyp otyr. Al olardy aqparattyq qaýipsizdik pen krıptografııa salasyndaǵy jas mamandar anyqtaıdy. Osyǵan baılanysty aqparattyq qorǵaý jáne tıisti mamandardy daıarlaý mańyzdy bolyp otyr», dedi Zarema Shaýkenova.
Sarapshy óz sózinde Memleket basshysynyń Joldaýynda kıberqaýipsizdik salasyndaǵy sharalar Qazaqstannyń Ulttyq qaýipsizdik strategııasy deńgeıinde kórinis tabýy kerektigin erekshe atap ótti.
«Búginde biz sıfrlyq tehnologııalar men sheteldik ónimderdiń tutynýshysy bolyp otyrmyz. Olardyń qatarynda belgili messendjerler, poshtalyq serverler, braýzerler, áleýmettik jeliler bar. Deı turǵanmen Qazaqstanda matematıkalyq, ınjenerlik zertteýler, ınformatıka jáne esepteý tehnıkasynyń tarıhı bazasy bar. Munyń bári jańa sapaǵa aınalýy múmkin. Eger mán berip qarasaq, jastarymyz jasampazdyqtyń eń joǵary deńgeıin kórsetedi», dedi Z.Shaýkenova.
Sol sııaqty ol elimizdegi talanttardy erteń kezeńde, ıaǵnı mektepke deıingi mekemeler men orta mektepterden anyqtaý kerektigin aıtty.
«Biz kadrlarǵa arnalǵan jahandyq básekelestik dáýirine endik. Aqparattyq tehnologııalar salasyndaǵy ozyq ortalyqtar AQSh, Ulybrıtanııa sekildi elderde ornalasqany belgili. Biz sıfrly tehnologııalar salasynda eki úderisti qatar atqarýymyz qajet. Iаǵnı kadrlar daıyndaý, aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar salasynda kadrlardy daıyndaıtyn bizdiń ýnıversıtetterimizdi nyǵaıtý», dedi ol.
Budan bólek Shaýkenova kadrlar ózderiniń biliktiligin jetildirip, josparyn tolyq oryndaýǵa múmkindik berý úshin ınfraqurylymdy qurý qajet ekenin aıtyp ótti. Sonymen qatar ınnovasııalyq alańdar men hakatondardyń da bolýy kerektigin umytpady. Tıisinshe, osy mamandarǵa degen suranys elektrondy ınfraqurylymdy damytý arqyly qalyptastyrylýy tıis.
«Qazir jastardyń áleýmettik jeliler, ınternet arqyly qarjy tabatyn múmkindikteri bar», dep túıindedi sózin.
Vıacheslav Dodonov,
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (QSZI) bas ǵylymı qyzmetkeri:
- Bıylǵy Joldaýdyń ótken jyldaǵylardan ereksheligi - ınnovasııalardy engizýge baǵyttalǵan ındýstrııalandyrý basty nazarǵa alynǵan. Buny Nazarbaev Ýnıversıteti, Innovasııalyq tehnologııalar parki sekildi ınnovasııalyq ortalyqtardyń jumysyna basymdyq berilgendiginen anyq baıqaýǵa bolady. Sonymen qatar Joldaýda kólik pen logıstıkaǵa erekshe nazar aýdarylǵanyn baıqaýǵa bolady. Joldaýda kórsetilgen 10 baǵyttyń altaýynda ekonomıkanyń barlyq salalarynda jańǵyrýdyń negizgi quralǵa aınalatyny aıtylǵan. Sonymen qatar Prezıdent Nursultan Nazarbaev avtojoldar jelisine bólinetin qarajatty arttyrýdy tapsyrdy.
Qundyzaı Erimbetova,
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (QSZI) aǵa ǵylymı qyzmetkeri:
- Joldaýda Prezıdent qoldan keletin múmkindikter týraly aıtqan. Ásirese, onda qyzmettegi tehnologııalyq júıelik pen ınfraqurylymdyq basqarýdaǵy ıntellektýaldy júıeler máselelerine basa nazar aýdarylǵan. Bul ekonomıka úshin óte tıimdi. Sonymen qatar Prezıdent ekonomıkany damytý úshin tabıǵı resýrstardy basqarý joldaryn qaıta qaraý mańyzdy ekenin atap ótken.
Búginde jańartylatyn energııa kózderi álemdegi elektr energııasy óniminiń tórtten birin quraıdy. Astanadaǵy EKSPO kórmesi kezinde mamandar 2050 jyly bul kórsetkish 80 paıyzǵa jetedi dep boljanyp otyrǵanyn aıtty. Qazaqstanda 2030 jylǵa deıin jańartylatyn energııa kózderin 30 paıyzǵa jetkizý kózdelgen. Prezıdenttiń aıtýynsha, kásipkerler "jasyl ekonomıkaǵa" kóptep ınvestısııa salýlary kerek. Sonymen qatar Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń óńir ákimderine kishi jáne orta bıznestiń qatysýymen ýtılızasııa men turmys qaldyqtaryn óńdeýdi júzege asyrý úshin qajetti jumystar atqarýdy tapsyrǵanyn erekshe atap ótkim keledi.
Anna Alshanskaıa,
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (QSZI) ǵylymı qyzmetkeri:
- Elbasynyń halyqqa Joldaýy jaqsy dástúrge aınaldy. Bıylǵy Joldaýda aıtylǵan 10 negizgi tapsyrma Qazaqstannyń qysqa merzim ishinde damýyn anyqtap bermek. Memleket basshysy qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń mańyzdy negizi retinde áleýmettik salaǵa, zeınetaqymen qamsyzdandyrýǵa jáne adamı kapıtaldy damytýǵa erekshe nazar aýdardy.
Baltabaı Syzdyqov,
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń (QSZI) ǵylymı qyzmetkeri:
- Bıylǵy Joldaýynda Memleket basshysy eń damyǵan 30 eldiń qataryna kirý jolyndaǵy elimizdiń 10 negizgi mindetin belgilp berdi. О́nerkásip nemese memlekettik basqarý bolsyn, osy 10 mindettiń barlyǵynda sıfrlandyrý baǵyty anyq kórsetilgenin basa aıtqym keledi. Bul bizdiń ekonomıkamyz úshin úlken táýekel. Bul baǵyttar boıynsha jumys tórtinshi ındýstrıaldy revolıýsııanyń qazirgi jaǵdaıynda teńgerimsizdikti azaıtýǵa kómektesedi
Alýa Joldybalına,
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty,
áleýmettik-saıası zertteýler bóliminiń basshysy:
– Joldaýda Prezıdent eń bastysy sıfrlyq dáýir, tehnologııalardyń damýy, tehnologızasııa, jalpy tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııanyń sheńberindegi memlekettiń damýynyń aıqyn baǵyttaryn anyqtaǵan. Ekonomıka, memlekettik basqarý, tipti agroónerkásip salasyn damytýdyń ózinde tehnologııalardy engizýge ony damytýǵa basty nazar aýdarylyp otyr.
Memleket basshysy sıfrlyq dáýirden qalmaý qajettigine basa nazar aýdaryp otyr. Prezıdent atap ketken on negizgi basymdyqtyń túıini, ol - sıfrlyq dáýirdiń bolatyny. Sıfrlyq texnologııalar barlyq salalarda bolady. Memlekettik basqarý bolsyn, ekonomıka, áleýmettik sala, agroónerkásip, óndiris - barlyǵynda texnologııalardyń basymdyǵy bolady degen sóz. Qazirgi kezde tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa bastaldy. Álem elderi sıfrlyq texnologııalarǵa bet aldy. Men aqparattyq texnologııalardy memlekettik basqarý salasyna engizý máselesine basa nazar aýdarǵym keledi. Sonyń nátıjesinde memlekettik basqarýdyń sapasyn arttyrýǵa bolady.
Budan bólek, sıfrlyq texnologııalar bıliktiń ashyqtyǵyn, ıaǵnı qabyldanyp jatqan sheshimderdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi. Halyq pikirtalasqa qatysyp, óz usynystaryn jasaı alady. Memlekettik sheshimder qabyldanǵanda xalyqtyń pikiri eskeriledi. Máselen, bizdegi elektrondy úkimet - sıfrlyq dáýirdiń bir kórinisi. Qazirgi kezde biz anyqtamanyń bárin elektrondy júıe arqyly alamyz. Al "ashyq dıalog" arqyly mınıstrlerge suraq qoıyp, san alýan máselelerdi talqylaımyz. Bunyń barlyǵy memlekettik basqarýdyń birtindep sıfrlyq texnologııalarǵa aýysyp jatqanyn kórsetedi. Sıfrlyq texnologııalardy engizý salasyndaǵy sharalar ary qaraı jalǵasa beredi. Endigi kezekte aımaqtarda aqparattyq texnologııalardy keńinen damytý qajet. Sonyń arqasynda ákimderdiń jumysyn basqarýǵa ǵana emes, jergilikti jerde atqarylyp jatqan sharýalardy da baqylaýǵa bolady. Prezıdenttiń negizgi túıini sol, qazirgi kezde kez kelgen salany sıfrlyq texnologııalardyń negizinde damytý qajet. Sonyń arqasynda jumystyń sapasy artady.
Qundyzaı Erimbetova,
QR BǴM ǴK Memleket tarıhy ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri:
– Atap ketken 10 mindetiniń ishindegi jańashyldyǵy – ınfraqurylymdyq júıeniń ıntellektýaldyq basqarý júıesine talaptardy kúsheıtý. Bul – ıntellektýaldyq áleýetti nyǵaıtý, sonymen qatar jeke adamnyń múddesin oılaý, sondaı-aq áleýmettik qurylymdardaǵy júıelilikti basqarý.
Maıra Amantaeva,
Qazaqstandyq salalyq bilim jáne ǵylym qyzmetkerleri kásipodaǵynyń tóraıymy:
– Muǵalimniń mártebesin kóterý týraly Elbasynyń aıtqan sózi bárimizdiń kóńilimizden shyǵyp, úlken qýanyshqa bóledi. О́ıtkeni muǵalimderdiń mártebesin kóterý – eldiń mártebesin kóterý. Bolashaq ustaz da, dáriger de, ınjener de, bizdiń elimizdiń bolashaǵyn jasaıtyn kadrlardyń bári muǵalimniń, ustazdyń qolynan shyǵady. Árbir úıde bala bar, el bolamyz desek, balany besikten tárbıeleýimiz kerek. Endeshe ony tárbıeleıtin, joǵary deńgeıge jetkizetin – ustaz. Ustazdardyń atynan úlken rahmet.
Lázzat Nurqatova,
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýty,
áleýmettik-ekonomıkalyq zertteý ortalyǵynyń jetekshisi:
-Kún tártibinde turǵan saýaldyń biri – bank sektorynyń qaıta jańǵyrtylýyn esepke alý. Memleket basshysy halyqqa qarjylyq qyzmet qalaı kórsetilip jatqanyna búgingi tańda mańyz berý kerek ekendigin ańǵartty. Sonymen birge qarapaıym azamattardyń qajettiligi úshin nesıelik baǵdarlamalardy keńeıtýdi tapsyrdy. Buǵan qosa áleýmettik saıasat pen adamı kapıtalǵa da erekshe den qoıyp otyr. Bıyl áleýmettik kómek 12 paıyzǵa ulǵaıdy, endi qyzmetkerlerdiń jumys tájirıbesi men biliktilige qaraı muǵalimderdiń aılyǵyn 30 paıyzdan 50 paıyzǵa ulǵaıtý kózdelip otyr.
Nıkolaı Lapın,
QR BǴM ǴK «Memleket tarıhy» MM aǵa ǵylymı qyzmetkeri:
- Memleket basshysy bilim berý júıesin, kommýnıkasııa men standarttaý salalaryn jańa ındýstrııalandyrý talaptaryna beıimdeý qajettigin málim etti. Bizdiń aldymyzda turǵan jańa mindetter ońdy nátıjelerin kórsetedi dep senemin. Gennadıı Gamarnık, Kommersııalyq emes «Kásipker «Holdıng» aksıonerlik qoǵamy tóraǵasynyń keńesshisi: - Elbasy barlyq jastaǵy azamattardy qamtıtyn bilim berý isinde ózimizdiń ozyq júıemizdi qurýdy jedeldetý qajettigin atap ótti. Pedagogtardy oqytý jáne olardyń biliktiligin arttyrý boıynsha da erekshe nazar aýdaryldy. Bizdiń ustazdarymyz bilim berýdiń jańa sapasyna kóshetinin, kásibı damý turǵysynan jańa beleske kóteriletinin baıqap otyr.
