Joldaý ónerkásip óndirisine serpin beredi

Kezinde munaı salasynda daǵdarys bolǵanda, onyń ornyn ónerkásip ónimderi toltyrǵan bolatyn. Iаǵnı endigi ýaqytta elimizde eńbek ónimdiligin arttyrý sıfrly ekonomıkaǵa baılanysty damıdy. Al álemde eńbek ónimdiligin arttyrý bú­ginde aldyńǵy qatarǵa shyqty. Sebebi Joldaýda aıtylǵandaı, munaı-gazǵa ıek artyp, kól-kósir tabysqa keneletin kezeń artta qaldy. Aldaǵy jyldarda jahandyq ekonomıka­nyń damý úderisi ózgeretini qazirdiń ózinde baıqalyp otyr. Qazaqstan da osy úderisten tys qalmaýǵa tıis. Bul týraly Memleket basshysy álem kóshbasshylarynyń qataryna qosylý úshin atqarylýǵa tıis 10 mindette aıtty. Sonyń bi­rin­shisine toqtalar bolsaq, Elbasy:

«Indýstrııalandyrý jańa tehnologııa­lardy engizýdiń kósh­basshysyna aınalýy tıis. Onyń nátıjeleri munaı baǵasy kúrt tó­men­degen 2014-2015 jyl­dardaǵy daǵdarysta negiz­gi tu­raq­tandyrýshy faktorlardyń biri boldy.

Sol sebepti, joǵary eńbek ónimdiligi bar qaıta óńdeý sektoryna degen baǵdarymyz óz­gergen joq. Sonymen qatar ındýstrııalandyrý 4.0 jańa tehnologııalyq qalyptyń bar­lyq múmkindikterin paıdalana otyryp, meılinshe ınno­va­sııalyq sıpatqa ıe bolýǵa tıis. Kásiporyndarymyzdy jań­ǵyr­týǵa jáne sıfrlandyrýǵa baǵyt­talǵan, ónimniń eksportqa shyǵýyn kózdeıtin jańa qural­dardy ázirlep, synnan ótkizý qajet. Bular, birinshi kezekte, tehnologııalardyń transfertin yn­talandyrýǵa tıis. Elimizdiń birneshe ónerkásiptik kásipornyn sıfrlandyrý jónindegi qanat­qaqty jobany iske asyryp, bul tájirıbeni keńinen taratý kerek», dep atap ótti. Búginde bizge Elbasy belgilep bergen meje bu­dan keıin de ónerkásiptik damý­dyń jańa múmkindikterine jol ashady.

Sońǵy jyldary dú­nıe­júzi­lik ekonomıka kúrt ózgerdi. Oǵan árıne, aqparattyq tehno­lo­­gııa­lardyń tikeleı áseri bar. El­basy óz Joldaýynda jańa teh­­no­logııalyq qalyp týraly aıtty.

«HHI ǵasyrda álemniń tabıǵı resýrstarǵa degen muq­tajdyǵy jalǵasýda. Olar bolashaqta jahandyq ekonomıkany jáne elimizdiń ekonomıkasyn damytý barysynda erekshe mańyzǵa ıe bolady. Biraq shıkizat ındýstrııalaryn uıym­dastyrý isin, tabıǵı resýrs­tardy basqarýǵa qatysty ustanymdardy synı turǵydan qaıta pysyqtaý kerek. Keshendi aqparattyq tehnologııalyq platformalardy belsendi túrde engizý qajet. Kásiporyndardyń energııa tıimdiligi men energııa únemdeýge, sondaı-aq energııa óndirýshilerdiń óz jumys­tarynyń ekologııalyq tazalyǵy men tıimdiligine qoıy­latyn talaptardy arttyrý kerek», delingen Joldaýda.

Bul oraıda biz aldaǵy ýaqytta jumys baǵytyn qalaı qalyp­tas­ty­ra­myz, azamattyq quqyq­tary­myzdy qalaı iske asyramyz degen saýaldarǵa keńinen jaýap aldyq. О́nerkásip salasy mem­leketti órkendetýdiń negizgi al­ǵy­sharty ekenin nazarda ustaı otyryp, aqpa­rat­tyq tehnologııalardy óndiriste keńinen qol­daný, ekologııalyq talaptarǵa jiti mán berý, energııa únemdeý, shy­ǵyndardy barynsha azaıtý, eńbek ónimdiligin ulǵaıtý syn­dy baǵyttar bolashaqta kásip­orynnyń basty maqsaty bolyp qala beredi. Eksportqa kóńil bólý de osy basym baǵyttardyń biri bolyp tabylady.

Bul oraıda aıta keteıik, eko­logııalyq turǵydan qaýip­siz óndiris oryndaryn ashý «Qaz­fosfat» JShS-niń asa mańyzdy stra­te­gııalyq min­det­teriniń biri sanalady. Qazir­gi ýaqytta zııandy óndi­ristiń qorshaǵan ortaǵa zalal­dy qaldyqtar shyǵarýyn azaıtatyn baǵdarlama jasalýda. Baǵdarlamada qorshaǵan ortany lastaý deńgeıin tómen­detý, ekologııalyq qaýipsizdik deńgeıin barynsha jaqsartý, óndiristik ekologııalyq monıtorıng pen baqylaý júrgizýdi jetildirý aıasynda kóptegen sharalar júzege asyrylýda.

Búginde «Qazfosfat» jaýap­kershiligi shekteýli seriktestigi óndirisiniń naqty kólemi 149,5 paıyzǵa artty. Sondaı-aq jańa óndiristerdi iske qosý arqyly ótken jyly 300 myń tonnaǵa jýyq fosfor ty­ńaıt­qyshtary shyǵaryldy. Bıylǵy jyly eksport kólemin 7 mıllıard teńgege jetkizýdi kózdep otyrmyz. Zaýyt óniminiń 93 paıy­zyn eksport quraıtyn bolǵan­dyqtan Amerıka Qurama Shtat­tary, Qytaı, Úndistan memle­ket­terimen jan-jaqty baıla­nys ornaǵan. Munyń bári de Elbasy Joldaýynda aıtyl­ǵan jańa tehnologııalyq qalyp­tyń ıgiligin kórsetedi. Joldaý, so­nymen qatar ónerkásip óndi­risine jańa múmkindikter beredi.

Jalpy, Prezıdenttiń «Tór­tinshi óner­ká­siptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýynda aıtylǵan on baǵyttyń báriniń de ekonomıkalyq negizi bar. Ony tabysty júzege asyrýǵa qa­jet­ti qundylyqtardyń bar­lyǵy bizdiń elimiz­de bar dep esepteımin. Memleket basshys­y atap kórsetkendeı, «Elimizdiń áleýmet­tik-ekonomıkalyq ta­bys­tarynyń negizi – bizdiń bas­ty qundylyqtarymyz retin­de­ qala beretin azamattyq beı­bit­shilik, ultara­lyq jáne konfes­sııaaralyq kelisim». Osy qun­dy­lyqtardy saqtaý jáne odan ári jetildirý ónerkásiptiń ór­leýine, eksporttyń jandanýyna, ekonomıkanyń turaqtylyǵyna tikeleı áser etedi. Sondyqtan ekonomıkalyq negizdiń myq­ty tiregi arqyly Elbasy kórsetken mejeni baǵyn­dy­rýymyz kerek

Muqash ESKENDIROV,

«Qazfosfat» JShS bas dırektory,

Qazaqstannyń Eńbek Eri