Baspasóz máslıhatynda jýrnalısterdiń saýalyna jaýap bergen Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Bıbigúl Asylova pedagogtardyń jalaqysy birtindep kóteriletinin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, muǵalimderdiń jalaqysyn kóterý bilim berýdiń jańa mazmunyna kóshýmen tikeleı baılanysty. Aıtalyq, 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap bilim berýdiń jańartylǵan mazmunyna kóshken 1-shi, 2-shi, 5-shi jáne 7-shi synyp ustazdarynyń laýazymdyq jalaqysy kóbeıedi. Al qyrkúıek aıynan bastap, 3-shi, 6-shy jáne 8-shi synyp muǵalimderiniń jalaqysy kóteriledi. Osylaısha, 2019 jyldyń qyrkúıeginde 4-shi, 9-shy jáne 10-shy synyp ustazdarynyń jalaqysy artsa, 2020 jyly 11-synyp muǵalimderiniń eńbekaqysy joǵarylaıdy. Joldaýda aıtylǵandaı, ústemeaqy kólemi 30 paıyzdy quraıdy. Vıse-mınıstrdiń sózinen túsingenimiz, mysaly, 15 jyldyq eńbek ótili bar birinshi sanattaǵy qala muǵaliminiń burynǵy alyp júrgen jalaqysynyń ústine 24 myń teńge qosylady. Dál osyndaı eńbek ótili bar 1-sanattaǵy aýyl muǵaliminiń jalaqysyna 25 860 teńge qosylady.
Qazirgi tańda esh sanaty joq muǵalimderdiń laýazymdyq jalaqysy 56 myń teńgeni quraıdy eken. Onyń ústine dápter teksergeni jáne kabınetke jetekshilik etkeni bar qosymsha 22 myń teńge ústemeaqy qosylady. Osylaısha, olardyń búginge deıingi jalaqysy 78 myń teńgeni quraǵan. Endi osy muǵalimder bilim berýdiń jańartylǵan mazmuny boıynsha oqytsa, qalalyq muǵalimder jalaqysyna – 16 myń, aýyl deńgeıinde – 21 myń teńge qosymsha alady. Sóıtip, qalada jumys isteıtin pedagogtardyń aılyǵy – 96 myń teńge, aýyl muǵalimderiniń jalaqysy 115 myń teńgeni quraıtyn bolady.
Al eńbek ótili 25 jyldan joǵary ustazdar qaýymynyń jalaqysy búginde 83 myń teńge bolsa, endi olardyń ústine qosymsha 25 myń teńge qosylyp, eńbekaqysy 133 myń teńgege jetti.
Sondaı-aq, bıyl muǵalimderdiń biliktilik deńgeıin anyqtaý arqyly qosymsha aqy taǵaıyndaıtyn jańa júıe engizilipti. Jańa júıege sáıkes, ulttyq biliktilik testin tapsyryp, ózderiniń bilimin rastaǵan muǵalimder jalaqysyn 20-50 paıyzǵa deıin kótere alady.
Sondaı-aq jıynda bilim salasyna jeke ınvestorlardy tartý máselesi de sóz boldy. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ókilderiniń málimetinshe, «Balapan» baǵdarlamasy júzege asyrylǵaly jekemenshik ınvestorlardyń qatysýymen 2 336 balabaqsha men shaǵyn ortalyq ashylǵan. Atalǵan baǵdarlama jumys istegen 7 jyldyń ishinde oǵan 900 mlrd teńge bólingen eken. Endi osy jumystardy ári qaraı jalǵastyryp, jekemenshik mektepterde memlekettik bilim berý tapsyrysyn ornalastyrý máselesi qarastyrylyp otyr. Osyǵan sáıkes bilim týraly zańǵa ózgerister de engizilgen. B.Asylovanyń aıtýynsha, bul baǵytta qazirdiń ózinde jaqsy nátıjeler bar. Shymkent qalasynda 2018 jyldyń qyrkúıek aıynan bastap jergilikti bıýdjet qarajaty esebinen jekemenshik mektepterde 3310 orynǵa memlekettik tapsyrysty ornalastyrý josparlansa, bıylǵy qyrkúıek aıynan bastap, Astana qalasynda respýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen 3721 orynǵa memlekettik tapsyrys ornalastyrý kózdelip otyr. Mektepterdi basqarýdyń bul tájirıbesi keıin ózge óńirlerde de qoldanylatyn bolady.
Buǵan qosa, aldaǵy ýaqytta bilim berý uıymdary sharýashylyq basqarý quqyǵyndaǵy memlekettik kásiporyndar retinde qaıta qurylýy múmkin. Osyǵan sáıkes zańnamalarǵa engizilgen ózgerister búginde Parlament qaraýynda jatyr. Mınıstrliktiń jobalaýynsha, mundaı uıymdastyrýshylyq-quqyqtyq ózgerister mektepterdi ekonomıkalyq turǵydan neǵurlym táýelsiz etip, qarjylandyrýǵa jáne muǵalimderdi yntalandyrýǵa baılanysty birqatar máselelerdi sheshýge múmkindik bermek.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan»
