Biz bul kúnge tekten-tek jete salǵan joqpyz. Aldymen Prezıdenttiń bastamasymen «Qazaqstan-2050» strategııasyn qabyldadyq. Bul bizdi álemde ozyq damyǵan 30 eldiń qataryna kirýdi mejeleýge bastady. Budan ári «100 naqty qadam» Ult josparyn júzege asyrý qolǵa alyndy. Qazirge deıin onyń 60 qadamy júzege asyryldy. Endigi kezekte uzaq merzimge arnalǵan qadamdardy josparly túrde oryndaý mindeti tur.
Damýdyń osylaı óristeý joly ótken jyly Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýyna jol ashyp berdi. Osy tusta respýblıkada Indýstrııalandyrý baǵdarlamasy óziniń nátıjelerin bere bastady. О́tken jyly «Sıfrly Qazaqstan» keshendi baǵdarlamasynyń qabyldanýy da damýǵa dúmpý beretin serpinderdiń biri boldy. Munyń qabatynda elimizdiń 2025 jylǵa deıingi damýynyń keshendi strategııalyq jospary jasaldy. Osylardyń bárin jınaqtaı kelgende, bul jolǵy Joldaýdyń buǵan deıingi barlyq shaqyrýlar men baǵdarlamalardyń kezekti jıyntyǵy sııaqty bolyp kórinedi. Jańa Joldaýdyń bul turǵydaǵy basty ereksheligi onyń Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa álemine beıimdelý men jetistikke jetý jolyn aıqyndap bergeninde bolyp otyr.
О́tken jyldyń ishinde elimiz álemdik daǵdarystyń qolaısyz saldaryn eńserip, senimdi ósý jolyna qaıta tústi. Jyl qorytyndysynda ishki jalpy ónimniń 4 paıyzǵa, ónerkásip óniminiń 7 paıyzǵa óskeni belgili boldy. Bul ýaqytta kedeıshilik 13 ese kemip, jumyssyzdyq deńgeıi 4,9 paıyzǵa azaıdy. Osy oraıda maǵan áleýmettik mindettemelerdiń tolyq oryndalatyny jónindegi málimdeme unady. Buǵan senim artýǵa da negiz bar. Arada ótken bir jylda zeınetaqy men járdemaqy 3 ret kóbeıgeni osyǵan aıǵaq. Sóz bolyp otyrǵan kezeńde bazalyq zeınetaqy 29 paıyzǵa, yntymaqty zeınetaqy 32 paıyzǵa, bala týýǵa beriletin járdemaqy 37 paıyzǵa, sondaı-aq múgedekter men asyraýshysynan aıyrylǵandar járdemaqysy 43 paıyzǵa ósken. Sol sııaqty medısınalyq qyzmetkerlerdiń aılyǵy 28 paıyzǵa, pedagogtar eńbekaqysy 29 paıyzǵa, áleýmettik qorǵaý salasy qyzmetkerleriniń jalaqysy 40 paıyzǵa kóbeıdi. Al «B» korpýsyndaǵy memlekettik qyzmetshiler 30 paıyzǵa, stıpendııalar 25 paıyzǵa ósim aldy.
Kez kelgen eldiń ekonomıkalyq jaǵdaıy onyń áleýmettik máselelerge osylaısha kóńil bólýinen kórinedi. Mundaı keńdikke sanaýly memleketter ǵana bara alady. Ásirese, qazirgideı daǵdarys meńdegen zamanda áleýmettik salaǵa jumsaıtyn shyǵyndardy ulǵaıtý ońaıǵa túspek emes. Prezıdent bizdiń mundaı batyl qadamǵa baryp otyrǵanymyzdy jarııa etti. Bul respýblıkalyq bıýdjettiń áleýmettik salaǵa bólingen shyǵyny bıyl 12 paıyzǵa ósip, 4,1 trıllıon teńgeden asqanynan da aıqyn ańǵarylady. Buǵan qosarymyz, jyl ishinde áleýmettik tólemderdi, sonyń ishinde zeınetaqyny ósirý arqyly 3 mıllıonnan asa qazaqstandyqtyń tabystary ulǵaıǵaly otyr. Bıylǵy jyldyń basynan bastap yntymaqty zeınetaqy 8 paıyzǵa kóbeıdi. Múgedekterge, asyraýshysynan aıyrylǵan jáne múgedek balalar tárbıelep otyrǵan otbasylarǵa arnalǵan járdemaqylar 16 paıyzdyq ósimdi qurady. Budan bólek, 1 shildeden bazalyq zeınetaqy eńbek ótiline baılanysty ortasha alǵanda 1,8 ese kóbeıetin bolady. Joldaýda taǵy birqatar ósimder týraly atap turyp aıtylǵan.
Mańyzdy qujattaǵy taǵy bir toqtalyp ótetin jaıt, onda ustazdar qaýymyna qurmet kórsetý jalǵasa beretini taıǵa tańba basqandaı atap kórsetilgen. Muǵalimder mártebesin arttyra berý bilimniń negizi durys qalanýyna jol ashady. Buǵan jetkilikti kóńil bólgen Memleket basshysy bilim berýdiń jańartylǵan mazmunyna kóshken muǵalimderdiń laýazymdyq jalaqysyn bıylǵy 1 qańtardan 30 paıyzǵa kóbeıtýdi tapsyrǵany naqty dálel bola alady.
Murat BAQTIIаRULY,
Parlament Senatynyń depýtaty