Hat qorjyn

 ...súısinis tanytady

Týǵan jerge eshteńe jetpeıdi

Men kindik qanym tamǵan qazaq jerin óz Otanym sanaımyn. Týǵan-týysqandarym, dostarym shetelderde tursa da, olardyń ómirine, turmys-tirshiligine qyzyqqan emespin. Alys jolǵa shyǵa qalsam,  oralǵansha asyǵamyn. О́ıtkeni týǵan eldiń topyraǵyn basyp, aýasymen tynystaǵanǵa eshteńe jetpeıdi. Birligi men yntymaǵy jarasqan Qazaqstandy bárimiz de maqtan etemiz. Jeke kásippen aınalysýǵa bel býǵan adamǵa memleket tarapynan zor qoldaý kór­se­tilip keledi. Kásipkerlikpen aınalysqanyma 20 jyldan asyp barady. Oblystyq isker áıelder keńesiniń múshesi retinde qoǵamdyq jumys­tar­ǵa jıi aralasamyn. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń bastamasy­men Astanada ótken «Qaıyrymdylyq kerýeni» qaıyrymdylyq uıym­da­rynyń respýblıkalyq birinshi sezine qatystym. Sol forýmda Petropavl qalasynda múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan ońaltý or­ta­lyǵyn ashý jóninde másele kóterip, aımaq basshysy tarapynan qol­daý tapty. 

 Aldyma qoǵamdyq jumystarmen túbegeıli aınalysý mindetin qoıyp otyrmyn. Maqsatym – qataryma ózim sııaqty shaǵyn bıznes ókilderin tarta otyryp, emdeý mekemelerin zamanaýı medısınalyq qondyrǵylarmen jabdyqtaý. Meni mundaı oılarǵa týǵan jerge degen erekshe qudiret sezimi jeteleıdi.
Antonına SEVOSTIаNOVA, 
 jeke kásipker
Soltústik Qazaqstan oblysy,
Mamlıýt aýdany

...áserimen bólisedi

Hemıngýeı hám anasy

О́z anasymen ómir boıy «jaýlasyp» ótken áıgili jazýshy Hemıngýeı eń aldymen óziniń talantty, qabiletti ekenin, qolynan kóp nárse keletinin – óktem, tym tákappar, eshkimniń pikirimen sanas-paıtyn, ákesin bılep-tóstep alǵan anasyna dáleldegisi keldi.

Mýzykaǵa qyzyǵýshylyǵy men beıimi joqtyǵy úshin qanshama aýyr sóz estigen, únemi ózin basyp otyrǵan, «senen eshteńe shyqpaıdy» dep ájýalaǵan anasyna ol renishti edi. Ákesiniń ózin atýyna da anasy Greısti kinálaıtyn. «Ákemdi óz-ózin óltirýge ıtermelegen sol...». О́zimshil, anasy sekildi tym tákappar Hem alǵashqy maqalalary men áńgimeleri jarııalanyp jatqanda da «Greıs oqydy-aý, Greıs aqyry meni moıyndady-aý» dep masaırady.
Bul úshin Hemıngýeıge renjýge bolmaıdy. Sebebi tabıǵatynan tym zerek, talantty balasyn tek óz aıtqanymen júrgizip, «bir sheń­ber­ge» salǵysy kelgen óktem, ashýlanshaq, urysqaq Greıs bala­synyń júı­kesin qanshalyqty aýyrtqanyn, aýyr sózderimen júregin qalaı jaralaǵanyn paıymdap ta jatpady. Hemıngýeı keıbir qyzdardyń boıynan anasynyń minezimen uqsastyq kórse, olardan aýlaq júrdi. Ol ózi unatqan áıeldiń boıynan anasyna uqsastyq tappaǵanda qatty qýandy. Ol tórt ret úılendi. Kim biledi, munda da bala kezinde Hemniń psıhologııasyna keri áser etken anasynyń kinási bar bolar... 

Ol álemge áıgili jazýshy atanǵanda da bala kezinde ózi eshqashan jylýyn sezinbegen ana qushaǵyn saǵynýmen boldy. Anasyna erkeleı almaǵan, anasy erkeletpegen árbir bala eseıgende óz balalyǵyn izdeýmen bolady...
Aıagúl MANTAEVA
Máskeý

...usynys aıtady

Balalar sportyna ınvestısııa kerek

Men eldiń azamaty retinde ózbek boksyna sál-pál sholý jasap, keleshekte elimizdiń sportyn damytýǵa degen óz usynysymdy bil­dir­gim keldi. Kórshi elde bokstyń damýy «О́zbekstanda boksty qol­daý qo­ryn qurý» qaýlysymen baılanysty boldy. Odan keıin Pre­zı­de­nt­­tiń «О́zbekstanda balalar sportyn damytý qoryn qurý týraly» jar­lyǵymen sporttyń údemeli damýy óz jalǵasyn tapqan. Ásirese alys aýyldarda balalar sportynyń tamyryna qan júgirgen. Úlken aýyl­dardyń bárinde sport alańdary jasaqtalyp, sport zaldary paı­dalanýǵa berilgen. Qalanyń shaǵyn aýdandarynda jasandy sport alań­shalary kóbeıgen. Bir ǵana mysal, 2005 jyly aýyl balalarynyń 30 paıyzy sportpen aınalysýǵa múmkindigi bolsa, araǵa 10 jyl salyp 2015 jyly bul kórsetkish 57,2 paıyzǵa jetken. 

 Meniń oıymsha balalar sportyna, ásirese aýyldarǵa qomaqty ınvestısııa salý kerek. Jasyratyny joq, shaǵyn eldi mekenderdi aıtpaǵannyń ózinde halqy on myńnan asatyn aýyldarda zamanaýı sport alańdary men sport zaldary joq. Olımpıadalyq sport túrlerine baýlıtyn kásipqoı sport mamandary aýyldarda joqtyń qasy. Al naǵyz shymyr, sportqa beıim qaradomalaq balalardyń aýyldarda ekendigine meniń tıtteı de kúmánim joq. Maqsatym: el úkimetine, depýtattar korpýsyna oı tastaý edi. 

Kamıljan RYSMETOV
Aral

...rızashylyq bildiredi

«Jer jánnaty – Jarmyshym»

Biraz buryn osyndaı taqyryppen aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵynyń uıymdastyrýymen Jarmysh aýylyndaǵy orta mektepte patrıottyq kezdesý ótkizildi. Kezdesýge Jarmysh aýyldyq ardagerler keńesi tóraǵasynyń orynbasary, belgili ustaz, Bilim berý isiniń úzdigi Keńes Salyqov pen jastar ortalyǵynyń basshysy A.Qonarbaev jáne joǵary synyp oqýshylary qatysty. Atalmysh jıynnyń maqsaty – aýyl men aýdannyń jetken jetistikterin aıta otyryp, elge eńbegi siń­gen aýyl aqsaqalymen salıqaly suhbat júrgizý.

Jastar aldymen Jarmysh jaıynda daıarlanǵan jýrnalıst Qojahmet Demeýbergenovtiń derekti fılmin tamashalady. Budan soń 60 jyl ustazdyq jolda jalyqpaı eńbek etken Keńes aqsaqaldyń salı­qaly áńgimesi bastaldy. 

«1991 jyldan keıin jańa ómir bastadyq. Elbasymyz qoldaýy­men aýyldyń ekinshi tynysy ashyldy. Jarmysh aýyly altyn meken ǵoı. Jer jannaty aýylymnan taban aýdarmastan ómir súrip kelemin. Aldymnan san urpaq túlep ushty», dedi Keńes aǵa. 
Tarıhı taǵylymy mol sharada jastar tarapynan suraqtar qoılyp, tushymdy jaýaptar berildi. 

Allabergen QONARBAEV 
Mańǵystaý oblysy,
Mańǵystaý aýdany 

...úlgi tutady

Ara ósirý – tabys kózi

Adam óz qyzyǵýshylyǵyn kásipke aınaldyra bilse, sońy jemisti bolary anyq dep babalarymyz ósıet qaldyrypty. Qyzylorda oblysy, Shıeli aýdanynyń Aqmaıa aýylynyń turǵyny Turǵanbaı Toqtybaev omartashylyq kásibimen elge tanymal, aınalasyna syıly azamat. Kásibin 1986 jyldan bastap qolǵa alǵan.

Omartashylyqty kásip etken Turǵanbaı Toqtybaev osylaısha otyz jyldyń júzin aýdardy. Kásibin keńeıtý jolyndaǵy óz jobasyn da jasady.
 – Bal arasyn arnaıy shaǵyn uıashyqtarǵa quıatyn stanok alsaq de­gen oıymyz bar. Sóıtip aýdandaǵy mektepterdi, balabaqshalardy, ta­maqtaný oryndaryn ózimizde óndirilgen taza balmen qamtamasyz et­kimiz keledi. Alaıda, «Úıdegi yryqty, bazardaǵy naryq buzady» de­mekshi, qarjy tapshylyǵy qolbaılaý bolyp tur, deıdi aqmaıalyq omar­tashy. Álgi aıtqan jobasyn júzege asyrý úshin keminde 7-8 mln teńge kerek kórinedi. Iá, qashanda beınetsiz zeınet bola qoımaıdy. Qıyn­shylyqtar artta qalar, oǵan moıymaıtyn qajyrlylyqty aı­tyńyz. 

Nurmahan ELTAI
Qyzylorda oblysy