Bilim berý salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty arttyrý, shet elde stıpendııalyq baǵdarlamalar arqyly bilim alý múmkindikteri týraly habardar etý, sonymen qatar halyqaralyq bilim berý jobalaryn iske asyrý boıynsha tájirıbe almasýdy maqsat tutqan is-shara barysynda sonymen qatar, qazaqstandyq jáne shet eldik joǵary oqý oryndary men bilim agenttikteri arasyndaǵy B2B-kezdesýler uıymdastyryldy.
Adam kapıtalynyń basty qundylyǵy bolyp tabylatyn bilim berý salasyn damytý baǵytynda Elbasy – Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń qoldaýymen bilim berýdiń ulttyq úlgisi qurylyp, elimizdiń búgingi tańda úlken jetistikterge qol jetkize bastaǵanyn sońǵy on jyl ishinde Qazaqstannyń IýNESKO-nyń bilim berýdi damytý ındeksi boıynsha álem elderiniń úzdik segizdigine engeni dáleldep otyrǵanyn aıtyp ótken QR Memlekettik xatshysy Gúlshara Ábdihalyqova ǵalamdyq bilim berý úrdisterine sáıkes, bilim berýdiń barlyq satysyn tıimdi damytý qolǵa alynyp jatqanǵandyǵyna toqtaldy.
«Memleket basshysynyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda el azamattarynyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan 10 mindettiń biri – «Adamı kapıtal – jańǵyrý negizi» mańyzdy basymdyq bolyp tabylady. Joldaýda kórsetilgendeı, endigi aıqyn maqsat – bilim berýdiń barlyq jastaǵy azamattardy qamtıtyn ozyq júıesin qurýdy tezdetý. Biz ol maqsatqa el azamattarynyń ómir boıy bilim alýy men kásibı biliktiligin arttyrýyna qoljetimdi múmkindikter usyný arqyly júzege jetemiz. Sondyqtan bizge bilim berý salasyn álemdik úrdisterdi eskere otyryp, jańa ındýstrıalandyrý talaptaryna beıimdeý qajet. Otandyq oqý oryndary ınformasııalyq tehnologııalardy engize otyryp, jasandy ıntellekt jáne aýqymdy derektermen jumys isteı bilýi, sheteldik jetekshi oqý oryndarymen jáne zertteý ortalyqtarymen birigip, túrli jobalardy júzege asyra bastaýy kerek. Sondaı-aq, Qazaqstanda ortaazııalyq bilim berý habyn qurý jumysy júrgizilýde. Ol úshin elimizdiń joǵary oqý oryndarynda aǵylshyn tilindegi oqytý baǵdarlamalary, qos dıplom jáne akademııalyq mobıldilik baǵdarlamalary qolǵa alyndy. Shetelden ǵalymdar kóptep tartylýda. Tek sońǵy 5 jylda elimizge 8 myń sheteldik maman tartylyp, bizdiń JOO-da 14 myń sheteldik stýdent bilim alýda», – dep atap ótti Gúlshara Naýshaqyzy.
Elimizde 2014 jyldan bastap ótkizile bastaǵan, bıyl 30 qazaqstandyq jáne 70-ten astam sheteldik JOO-nyń, álemniń 21 eliniń bilim berý agenttikteriniń basyn qosqan bul kórmeniń bir ereksheligi «Bolashaq» prezıdenttik stıpendııasynyń 25 jyldyǵyna sáıkes ótip otyr. 1993 jyldan beri jumys istep kele jatqan tarıhynda 12800 talantty jastyń «Bolashaq» stıpendıaty atanýyna, 10 myńnan astam jastyń osy baǵdarlama boıynsha álemniń úzdik ýnıversıtetteriniń túlegi atanýyna múmkindik bergen, Prezıdent N.Nazarbaevtyń bastamasymen ashylǵan «Bolashaq» biregeı jobasy Qazaqstannyń álemniń 30 ozyq eliniń qataryna ený maqsatyna aparatyn zııatkerlik resýrs ekenine toqtalyp ótken Memlekettik hatshy elimizde ótkizilip jatqan «International education fair-2018» xalyqaralyq bilim kórmesi de «bolashaqtyqtar» izinen ergen sapaly jastar sanyn kóbeıte túsetinin jetkizdi. «Qatysýshylar arasynda Kolýmbııa ýnıversıteti, Ýorvık ýnıversıteti, Senspo (Sciences Po) ýnıversıteti sııaqty álemdegi jetekshi oqý oryndarynyń bolýy qazaqstandyq jastardyń bilim alý múmkindikterin keńeıtip, halyqaralyq bilim berý jobalaryn júzege asyrýda tájirıbe almasýyna, Qazaqstandaǵy adam kapıtalyn damytýda qundy úles qosýǵa yqpalyn tıgizetinine senemin», – dedi Gúlshara Ábdihalyqova.
Buǵan deıin Astana jáne Shymkent qalalarynda ótken, jastardyń sheteldik joǵary oqý oryndarynda bilim alýyndaǵy múmkindikterin keńeıtip otyrǵan halyqaralyq kóshpeli bilim kórmesine sondaı-aq, Qazaqstandaǵy Fransııa Elshisi Fılıpp Martıne qatysyp, kúni keshe ǵana QR Bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıevpen eki el arasyndaǵy memorandýmǵa qol qoıylǵandyǵyn, ol kelisim boıynsha 2018 jyldan bastap jyl saıyn qazaqstandyq 100 stýdentke «Abaı-Vern» stıpendııasy taǵaıyndalyp otyratynyn habarlady.
«Sheteldik stýdentterdi qarjylandyrý jaǵynan Fransııa aldyńǵy orynǵa shyǵyp otyr. Qazaqstan 2006 jyldan bastap Eýropa keńistigindegi joǵarǵy bilim berý júıesine qatysa bastady. Desek te, Qazaqstan stýdentterdiń 3 paıyzy ǵana Eýropada bilim alady. Fransııada 310 myń sheteldik stýdent oqysa, sonyń ishindegi qazaqstandyqtar sany 600-ge de jetpeıdi. Sondyqtan Fransııada bilim alatyn qazaqstandyq stýdentter sanyn kóbeıtý maqsatynda jańa bilim berý baǵdarlamasy ashyldy. Fransııa úkimeti Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵymen birlese otyryp, 2018 jylǵa 100 stýdentke shákirtaqy bóldi. Onyń 90-y 2-kýrsta oqıtyn magıstranttarǵa, qalǵan 10-y doktoranttarǵa bólinedi», – dep atap ótti Fılıp Martıne.
Eki kúnge jalǵasatyn bilim kórmesine kelip, sheteldik Herit-Watt University, University of Glasgow, City University London, University of Manchester, Riga Technical University, University of Latvia, Istanbul Aidyn University, Michigan State University, Ankara University, Oregon State University, Columbia University, New York Film Academy, University of California, The George Washington University, Bozok University, Bremen Universities, Shanghai International Studies University, University of Nicosia, Universite Sorbonne, Giresun University jáne basqa da álemge tanymal ýnıversıttermen tanysyp shyǵý múmkindigi bar.
Mıra Baıbek,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
