Kúrishtiń qaýyzyn ydyratý arqyly energııa kózderin alýǵa bolatynyn dáleldegen 20 jastaǵy Ilııas Murattyń aıtýynsha, bir batareıany ornatý elektr energııasyn 49 jyl boıy tegin paıdalanýmen birdeı. Iаǵnı batareıalardyń ekologııaǵa da, ekonomıkaǵa da paıdasy orasan. Bıologııalyq batareıalar qarapaıym kúrishtiń qaýyzyna taza bıologııalyq bakterııalardy qosýdy ǵana qajet etedi. Osy kezde ydyraý prosesi júrip, elektr energııasy paıda bolady. Eshqandaı shyǵynsyz qýat alýǵa bolady. «Bıologııalyq batareıalar birinshiden, qarajat óte az jumsalyp, ózin ózi aqtaý merzimi qysqa ýaqytty qamtıdy. Biz kúrishtiń qaýyzyn ydyratý kezinde hımııalyq energııany tikeleı elektr energııasyna aýystyrdyq. Osylaısha uzaq merzimge shydaıtyn akkýmýlıatorlar oılap shyǵardyq», deıdi Ilııas.
Bıologııalyq batareıalardyń basty artyqshylyǵy – uzaq merzimge jaramdy. Bul jobanyń teorııasyn Ilııastyń ákesi jazǵan. Balasy dostarymen ákesiniń bastaǵan isin tájirıbege engizip, nátıje shyǵarǵan. «Bizdiń batareıalardy ornalastyrýǵa 60 mln teńgedeı ınvestısııa kerek. Eger ınvestorlar tabylyp, qoldaý kórsetse, batareıalardy zertteýdi jalǵastyryp, tek Qazaqstan emes, álemdik rynokqa shyǵarǵymyz keledi. Bizdiń jobaǵa AQSh-tan mamandar qyzyǵyp otyr, mamyr aıynda jumysymyzdy tanystyrýǵa shetelge attanǵaly otyrmyz. Dese de, osyndaı paıdaly dúnıeni óz elimizdiń azamattary qoldasa, Elbasymyz aıtqan «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damyǵan Qazaqstan» bolýǵa bir adym jaqyndar edik», deıdi M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń 4-shi kýrs stýdenti I.Murat. Sondaı-aq ol batareıalardyń paıdaly áser koeffısıentin kóterýdi josparlap otyr. Sol arqyly noýtbýk jáne uıaly telefondardy arzan ári kez kelgen jerde qýattaýǵa bolatyn múmkindik týǵyzbaq.
Aıta ketelik, jas ónertapqyshtardyń bul jobasy jýyrda oblystyq kásipkerler palatasynyń bastamasymen ótken baıqaýda bas júlde alyp, 1 mln teńge utqan.
Ǵalymjan ELShIBAI,
«Egemen Qazaqstan»
