Jurtshylyq aldynda esep berip jatqan aýdan, aýyl ákimderiniń baıandamalaryna kóz júgirtseńiz, syqıǵan, siresken sıfrlardan kóz súrineri anyq. Árıne atqarylǵan jumystardyń qorytyndysy ispettes mundaı málimetterdiń keltirilgeni durys-aq. Biraq statıstıka mekemesi sııaqty jadaǵaı derekterdi qýalaǵannan góri adamdardyń ómir sapasyn, turmys-tirshiligin ońaltýdyń, jumyssyzdyqty eńserýdiń, jańa jumys oryndaryn ashýdyń ońtaıly joldary qarastyrylsa, bárekeldi ǵoı. О́kinishke qaraı, keı atqaminerler jylda qaıtalanatyn problemalyq máselelerdiń tigisin birjolata jatqyzýdyń ornyna, ony aınalyp ketýge, oryndalmas ýádeni úıip-tógýge beıim. Ony jylda qaıtalanatyn olqylyq-kemshilikterdiń bul joly da andyzdap qoıa berýi aıǵaqtap berdi.
Tımırıazev aýdanyna qarasty Drýjba eldi mekeniniń turǵyndary tirshilik nárin áli kúnge deıin aýyl shetinde ornatylǵan jalǵyz pýnktten tasyp-ishýge májbúr. Egde adamdar úshin birneshe shaqyrym jerge qatynaý ońaı emes. Jáne de kúnine eki ret qana alý múmkindigi qarastyrylǵan. Mynaǵan ne dersiń, pálen jyl boıy sheshimin tappaı kelgen saýaldyń standartty jaýaby bylaı bolyp shyqty: «Bıyl sheshemiz!». Basshylardyń jylda ant-sý ishkendeı qabyldaıtyn qurǵaq ýádelerinen ábden zapy bolǵan turǵyndar 13 sý kolonkasy ornatylady degende shalqalarynan túse jazdaǵandary ras. Jıynda málim etilgendeı, 18 aýyldy aýyz sýmen qamtýǵa qajetti 59 mıllıon teńge jergilikti qazynada bar bolsa, esepti kezeńge deıin nege tap-tuınaqtaı oryndalmady degen suraq kóldeneńdeıdi.
Alǵystan góri aryz-muńy basym aýyldyń qara qazandaı ókpeleri densaýlyq saqtaý salasyna da qaratyla aıtyldy. Máselen, Tatıana Krıvorýchık pen otaǵasy kópten beri qan qysymy dertimen aýyrady eken. Tegin dári-dármekke qol jetkizý qııamettiń qyl kópirinen ótkennen de qıyn kórinedi. Olaı bolsa, aýdandyq ortalyqtandyrylǵan aýrýhananyń bas dárigeri Janar Qosýbaevanyń «bıyl másele týyndamaıdy» deýine jol bolsyn! Aýadaı qajetti preparattardyń shalǵaıdaǵy aýyldarǵa jetkizilmegenin kórip-bile tura! Al Maǵaýııa Zikirınniń «Naýqas jigitti aýdanǵa aparyp edik, shlang pen sham joq degendi kóldeneń tartyp, oblys ortalyǵyna shyǵaryp saldy» degen shaǵymyna ne syltaý aıtar eken?
Qyzyljar aýdany Iаkor eldi mekeniniń turǵyndaryn da sapaly aýyz sý jaıy kóp jyldan beri tolǵandyryp keledi. Olardyń esepti kezdesýde ashyna sóıleıtindeı jóni bar. Kúnine bir-aq ret beriletin sý keı kezderi qasqaldaqtyń qanyndaı kózden bul-bul ushatyn kórinedi. О́ıtkeni eski qubyrlar qalypty qysymǵa shydas bermegendikten úılerge sý jetpeı qalatyn kezder kóp. «Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Sý resýrstary komıteti sý munarasyn sapasyz turǵyzǵandyqtan, osyndaı kúıge dýshar bolyp otyrmyz. Basshylardyń qalypqa keltiremiz degen ýádelerin kúte-kúte shydamymyz taýsyldy», deıdi turǵyndar sharasyzdyqtan ne isterin bilmeı.
Munda da qordalanǵan problemalar jetip artylady. Kósheler áli jaryqtandyrylmaǵan. Dárihana birinshi kezektegi dári-dármekke muqtaj. Tipti qarapaıym belsendirilgen kómirdi tappaısyz. Aýdandyq ortalyqtandyrylǵan aýrýhananyń bas dárigeri Aleksandr Qudaıbergenovtiń «Biz jylyna bir-aq ret dári-dármek satyp alamyz. Júrek, taǵy basqa aýrýlarǵa arnalǵan preparattar bolmaıdy. Ondaı qymbat dárilerdi aýdan, bolmasa oblys ortalyǵynan satyp alýlaryna týra keledi» degen ýájine kúlesiń be, jylarsyń ba?
Elbasy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýynda adamı kapıtal jańǵyrý negizi ekenin, memleket qarapaıym azamattardyń múddelerin qorǵaýǵa kepildik beretinin atap kórsetip, árbir adamnyń óz áleýetin iske asyra alýy úshin jaǵdaı jasaýdyń mańyzyna bılik oryndarynyń nazaryn aýdarǵan bolatyn. Sondyqtan jurtshylyqpen esepti kezdesýler ótkizip jatqan barlyq deńgeıdegi ákimder turǵyndardyń áleýmettik máselelerin keıinge ysyra bermeı naqty iske kóshkenderi abzal.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
