Búginde kúlli álemde energııa tapshylyǵy baıqalyp otyrǵany belgili. Qazir ózimiz qýat kózi retinde paıdalanyp otyrǵan kómir, munaı, tabıǵı gaz sekildi energııa túrleri túptiń túbinde túgesiletini anyq. Sondyqtan Qazaqstan da bolashaǵy úshin qam jasap, jańǵyrmaly energııa kózderi arqyly resýrstyq qordy jasap alýǵa erekshe yqylas tanytyp otyr. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, «Qazaqstan-2050» Strategııasynda da tabıǵı resýrstardyń sarqylýy qazirgi zamanǵy syn-tegeýrinderdiń biri retinde qarastyrylǵan. Osyǵan oraı elimiz balamaly qýat kózderin damytýdy qolǵa ala bastady. Ǵ.Sádibekov elektr energetıkasy salasyndaǵy jańǵyrmaly energııanyń úlesin 2030 jylǵa qaraı 30 paıyzǵa deıin jetkizý mindeti turǵanyn alǵa tartty. Byltyr bul saladaǵy ósim saǵatyna 1 mlrd kVt-saǵat energııaǵa jetken. Ol 2016 jylmen salystyrǵanda 22 paıyzǵa artyq kórsetkish. Endigi bıylǵy jospar – energııany óndirýdi saǵatyna 1,7 mlrd kılovatqa jetkizý.
Memleket jańǵyrmaly energııa kózderin óndiretin nysandardy da salýǵa den qoıyp, byltyr osyndaı bes nysan iske qosylǵan. Olardyń bári de aldymen shalǵaı óńirlerdi balamaly energııa kózimen qamtamasyz etýdi maqsat etken. Bıyl taǵy 10 nysandy paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr.
Vıse-mınıstr jańǵyrmaly energııa kózderin odan ári damytý úshin aýksıondyq mehanızmder engizile bastaǵanyn aıta kelip, bul jobalarǵa ınvestısııalardy kóptep tartýǵa, prosestiń ashyq ári ádil ótýine yqpal etetinin jetkizdi. Buǵan qosa bıyl alǵash ret jalpy qýaty bir gıgavatty quraıtyn jańǵyrmaly energııa kózderi jobalaryna halyqaralyq aýksıondyq satylymdar engizý josparlanýda. Birinshi satylymdar mamyr aıynda ótkiziledi. «Aýksıondyq satylymdardy ótkizý týraly málimetter resmı ınternet-resýrstarynda jarııalanady. Irikteýdiń sharttary barlyq kásipkerge birdeı bolady. Aýksıonǵa tek bıznesmender ǵana emes, azamattyǵyna qaramastan kez kelgen nıet bildirýshi qatysa alady. Aýksıondyq satylymdarǵa qatysýǵa otandyq bıznesten basqa qazirdiń ózinde Saýd Arabııasy, Kanada, AQSh, Qytaı sekildi shetelderdiń kompanııalary qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Mundaı aýksıon túrin engizý arqyly biz eki máseleni sheshpekpiz. Birinshiden, jańǵyrmaly energııa kózderiniń quny men elimizdiń ekonomıkasyna yqpal etý deńgeıin tómendetemiz. Ekinshiden, jańǵyrmaly energııa kózderi salasyndaǵy ozyq tehnologııalardy elimizge tartatyn bolamyz», dedi Ǵ.Sádibekov.
Budan keıin jasyl tehnologııaǵa kóshý máselesine toqtalǵan vıse-mınıstr turmystyq qaldyqtardy óńdeý úlesin 2030 jylǵa qaraı – 40 paıyzǵa, 2050 jylǵa qaraı 50 paıyzǵa deıin jetkizý kózdelip otyrǵanyn aıtty. Al 2030 jylǵa qaraı halyqtyń 100 paıyzy qaldyqtardy shyǵarý qyzmetimen qamtylyp, turmystyq qatty qaldyqtar polıgondarynyń 95 paıyzy ekologııalyq talaptar men sanıtarlyq erejelerge saı jumys isteıtin bolady.
Qaldyqtardy bólek jınaý 40 eldi mekende, suryptaý – elimizdiń 19 óńirinde engizilgen. Bıyl Shymkent, Qaraǵandy qalalarynda, Almaty men Soltústik Qazaqstan oblystarynda qaldyqtardy qaıta óńdeý boıynsha 5 nysandy paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr eken.
Eski kólikterdi qaıta óńdeý, qabyldaý jumystary da aıaqsyz qalmaǵanyn aıtqan Ǵ.Sádibekov búginde tozyǵy jetken kóligin ótkizgen jandarǵa beriletin ótemaqy 49 myńnan 150 myńǵa deıin jetip otyrǵanyn atap ótti. Ári kóligin ótkizgen azamattarǵa otandyq jańa kólikterdi jeńildikpen alýǵa múmkindik beretin arnaıy sertıfıkat tapsyrylady.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan»
