«Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda GetContact qosymshasyna shekteý qoıyldy, sebebi jeke málimetterge qatysty zań buzýshylyq derekteri anyqtaldy. Mınıstrlik «Baılanys týraly» zańnyń 41-1-babyna sáıkes shekteý qoıýǵa buıryq shyǵardy», dedi mınıstrlik ókilderi. Olardyń aıtýynsha, qosymsha Derbes derekter jáne olardy qorǵaý týraly zańǵa qaıshy jumys isteıdi.
Bir aıta keterligi, qosymsha 8 aqpanda Qazaqstanda keń taralyp, Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi kelesi kúni zań buzýshylyq deregin anyqtap, birden tyıym saldy. Buǵan deıin qosymsha Ázerbaıjanda, Armenııada buǵattalǵan.
Internettegi málimetterge sensek, qosymshany jasaǵan GetContact LLP kompanııasy Ulybrıtanııada 2017 jyldyń qarasha aıynda qurylǵan. Kompanııa ókilderiniń aıtýynsha, kompanııanyń tehnologııalyq ónimderi 148 memlekette jumys isteıdi. Qosymsha arqyly qoldanýshylar tanystarynyń nómirlerin tekserip, olarǵa qatysty jeke málimetterdi bilgen. Sonymen qatar GetContact arqyly kez kelgen beıtanys nómirdi terip, nómir ıesiniń aty-jónin, jeke málimetterin, tanystarynyń telefonynda onyń qandaı atpen saqtalǵanyn anyqtaı alǵan. Iаǵnı baǵdarlamadaǵy izdeý júıesine kez kelgen nómirdi terip, nómir ıesiniń aty-jónin ǵana emes, jeke tulǵanyń mekenjaıyn, avtokóligi týraly aqparatty, otbasy men bank kartasy týraly málimetterdi de anyqtaýǵa múmkindik berilgen. Biraq qoǵamdaǵy kıkiljińderden soń baǵdarlama avtorlary keıin bul algorıtmderdi ózgertip, qosymshany beıtanys nómirler ıesiniń aty-jónin bilý úshin ǵana qurastyrǵanyn aıtty.
«Biz qosymshanyń keıbir fýnksııalaryn ózgerttik. Sonymen qatar kez kelgen adam baǵdarlamadan óz málimetterin óshire alatyn qyzmet qostyq. Sol arqyly tutynýshy óz nómirin bazadan óshire alady», deıdi baǵdarlamany qurastyrýshylar. Olar kez kelgen memlekettiń zańyna qurmetpen qaraıtynyn, biraq Ázerbaıjan men Qazaqstan bıliginen resmı talap almaǵanyn aıtyp, bul memleketterdiń zańdaryna qaıshy áreket etpedik dep málimdedi. Degenmen, qosymshanyń kemshilikteri kóp ekenin ári derbes málimetterge qaýip tóndiretinin tek Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi ǵana emes, qazaqstandyq sarapshylar da aıtty.
Mysaly, Kıbershabýyldardy zertteý men saraptama jasaý ortalyǵynyń prezıdenti Oljas Sátıev búgingi kúnge deıin alynǵan málimet qosymsha bazasynda saqtalyp qalatynyn aıtty. «Osy qosymshaǵa tirkelgen kez kelgen adamnyń telefonyndaǵy nómirler tutynýshy óz málimetterin qosymshadan óshirgen jaǵdaıdyń ózinde GetContact bazasynda saqtalyp qalady. Barlyq málimetterdi joıý úshin tirkelgen tanystaryńyz da qosymshadan óz nómirlerin óshirgeni jón», deıdi Oljas Sátıev. Sonymen qatar IT tehnologııalar salasyndaǵy sarapshylardyń biri Álibek Narymbaı da GetContact qosymshasy Qazaqstanda buǵattalǵanyna qaramastan, onda mıllılondaǵan adamnyń derekteri saqtalyp qalǵanyn jáne olardyń túrli maqsatta qoldanylýy múmkin ekenin aıtty.
«IT mamandar komandasy qosymshanyń birneshe kemshiligin anyqtady. Birinshiden, telefon nómiri arqyly derbes aqparat qoljetimdi bolady. Iаǵnı kez kelgen adamnyń nómiri arqyly ol týraly barlyq málimetke qol jetkizýge bolady. Ekinshiden, qosymsha arqyly bireýdiń abyroıyna nuqsan keltirý ońaı bolady. Tipti sol úshin adam abyroı-bedelinen aıyrylyp qana qoımaı, jubaıymen ursysyp, tipti ajyrasyp ketýi múmkin. Úshinshiden, keıbir kompanııalar GetContact arqyly kez kelgen nómirler týrady málimet alyp, kommersııalyq maqsatta qoldanylýy múmkin. Al bul derekter mıllıondaǵan aqsha turady. Kez kelgen kompanııa telefon nómiri arqyly qandaı da bir aqparat alý úshin myńdaǵan dollar tóleýge daıyn», deıdi ol.
Gúlnur QÝANYShBEKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
