Bul bastama Qazaqstandy álemniń damyǵan otyz eliniń qataryna qosýǵa jáne «100 naqty qadam» Ult josparyn júzege asyrýǵa múmkindik beredi. Búginde Ult josparynyń alpys qadamy oryndalyp qoıdy, al qalǵany uzaq merzimdi, kezeń-kezeńimen júzege asady. Sonymen qatar Qazaqstandy úshinshi jańǵyrtý, «Sıfrly Qazaqstan» keshendi baǵdarlamasy júzege asyp, 2025 jylǵa deıin Respýblıkany damytý strategııasy ázirlendi.
Qazaqstannyń tabysy mańyzdy ekeni anyq. Sondyqtan elde tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııanyń elementterin keń kólemde engizýge negizdelgen sapaly damýdyń jańa joly qajet. Osy oraıda buǵan deıin qabyldanǵan qujattarǵa qosymsha retinde birqatar máselelerge nazar aýdarý kerek bolady.
Birinshiden, Qazaqstan Prezıdentiniń Joldaýy – memlekettiń ómirlik is áreketine qatysty búkil salany qamtyp, naqtylyq pen oryndalýy turǵysynan erekshe túzilgen. Ekinshiden, óziniń kún tártibinde turǵan jáne kókeıkesti máselelerdi barynsha qamtyǵan kólemi jáne mańyzdylyǵy jóninen tańǵaldyrady. Máselen, aýyl sharýashylyǵyn damytý máselesinde Prezıdent agrarlyq ýnıversıtetterdiń rólin arttyrý, jańa tehnologııalardy transfertteý men olardy eldegi jaǵdaıǵa beıimdeýmen aınalysatyn agrarlyq ǵylymdy damytý máselelerine nazar aýdarýdyń mańyzdylyǵyna toqtalady. «Qazaqstanda jasalǵan» tabıǵı ónimderiniń brendin alǵa jetelep, álemde tanymal etýge shaqyrady.
Úshinshiden, N.Nazarbaev aldaǵy 5 jylda agroónerkásip kesheniniń óndirisin ulǵaıtyp, aýyl sharýashylyǵy ónimderin keminde 2,5 esege kóbeıtýge jáne taıaý arada aqyldy kóliktik júıe engizýge tapsyrma berdi. Bul qadam kólik júıesiniń aǵynyn retteýge, damý ınfraqurylymyn anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Qazaqstan Prezıdenti tyń máselelerdi sheshýge árdaıym shyǵarmashylyq turǵysynan qarap, túıtkilderdiń bárin aqylǵa salyp qaraýymen erekshelenedi. Onyń Joldaýynda alǵa qoıylǵan mindetterde aqyl-oı sıpaty jıi qoldanyldy. Máselen, Joldaýda «Salynatyn jáne salynǵan úıler men ınfraqurylymdyq nysandardy ıntellektýaldy basqarý júıelerimen jabdyqtaý kerek. Bul turǵyndarǵa qolaıly jaǵdaı jasap, elektr energııasyn, jylý men sýdy tutynýdy qysqartyp, tabıǵı monopolısterdi tıimdi jumysqa yntalandyrady» delingen. Menińshe, osy arqyly damyǵan elderdiń álemdik elıtasynyń órkenıetti qoǵamyna enýdiń biregeı ári balamasyz tásili kórsetilgen.
Prezıdent bankterdiń róli men ekonomıkalyq jaýapkershiligin túsindire kele, qoǵam aldyna mańyzdy máseleler qoıady: «Aksıonerlerdiń affılırlengen kompanııalar men jeke adamdardyń paıdasy úshin bankterden qarjy shyǵarýy aýyr qylmys bolyp sanalýǵa tıis. Ulttyq bank mundaı isterge nemquraıly qaramaý kerek. Áıtpese, mundaı memlekettik organnyń ne keregi bar?» Osy arqyly Prezıdent memlekettiń bolashaǵyn oılaıtyn kóregendigin kórsetedi.
Joldaýda jastarmen jumys júrgizýdiń, Qazaqstannyń jas býynyn tárbıeleýdiń mańyzy taǵy da erekshe atalyp ótiledi. Elge «Bilim berýdiń jańa sapasy», «múlde jańa baǵdarlamalar, oqýlyqtar, standarttar jáne kadrlar» qajet. Sonymen qatar «barlyq jastaǵy azamattardy qamtıtyn bilim berý isinde ózimizdiń ozyq júıe» qurýdyń da mańyzy zor. Budan bólek «biregeı ult» retinde usynylǵan azamattyq qoǵamnyń jańa tezısi de qyzyqty ári mańyzdy. Onda «kez kelgen etnıkalyq toptyń ókili kez kelgen jumysty tańdaı alady, tipti Prezıdent bolyp saılanýǵa da múmkindigi» bar ekeni aıtylady. Sondaı-aq qazaq tili ǵumyrly bolýy úshin «ony jónsiz termınologııamen qıyndatpaı, qazirgi zamanǵa laıyqtaý» qajettigi de kórsetilgen.
Prezıdent 2018 jyl Astananyń 20 jyldyq mereıtoıy ekenin eske túsire otyryp, ınvestorlardyń memleketti emes, jumys isteýge jáne ómir súrýge qolaıly qalany tańdaıtynyn, sondyqtan Astananyń tájirıbesin eskere otyryp «Smart Sıtı» standartyn engizip, Qazaqstandaǵy qalalar arasyndaǵy úzdik úlgilermen almasýdyń mańyzdylyǵyna toqtalady.
Joldaýda mundaı mańyzdy máseleler kóp kezdesedi. Nursultan Nazarbaevtyń jarqyn keleshekke qadam basqan óz halqynyń ekonomıkalyq jaǵdaıy men kóńil-kúıin dál basa bilýi qaıran qaldyrady. Biz, ózbekstandyqtar, qaıyrymdylyq úderisteri ózara áriptestikke, aımaqtyń múddesine jumys istep jatqan kórshimiz jáne baýyrlarymyz úshin erekshe qýanamyz.
Alo HODJAEV,
fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty, táýelsiz jýrnalıst
О́zbekstan
