Alash qozǵalysy jáne Ǵumar Qarash

«Jaryq jolǵa bastaýshyǵa eremiz be,

Aq júrekti shyn erlerge senemiz be?

Taza qandy, kirsiz jandy qazaq jurty

О́z aldyna el bolǵanyn kóre­miz be?» –

dep ótken Alash­tyń asyl tulǵasy Ǵumar Qarashtyń qysqa ǵumyrynda jasap ketken isteri kóp-aq. Jalpy, Jáni­bek óńiri ǵumar­taný isinde biraz shara atqaryp úlgergen. Aqyn ári aǵartýshy shy­ǵar­mashy­lyǵy men ómirin zert­teý, nasıhat­taý baǵytynda júıeli jumys júrgizilýde. 1992 jyly aqyn­nyń kindik qany tamǵan Borsy aýylyndaǵy orta mektepke Ǵumar Qarash esimi berilse, 2006 jyly Jánibek aýylyndaǵy ortalyq kó­sheniń biri Ǵumar Qarash atyndaǵy kóshe dep ataldy. Sol jyly Jáni­bek aýylyndaǵy ortalyq alańǵa birtýar azamattyń keýde músini ornatyldy. Borsy aýylynda 2000 jyly týǵanyna 125 jyl tolýyna oraı «Ǵumar Qarash – ǵulama daryn» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizilse, 2016 jyldan aımaqtyq «Ǵumar Qarash oqýlary» shyǵarmashylyq baı­qaýy uıymdastyryla bastady. 2017 jyly maýsym aıynda Borsy aýylynda Ǵumar babamyzdyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna arnal­ǵan «Qarańǵylyqtyń túne­gin túr­gen shamshyraq» atty aýdan­dyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.

Esimi 1990 jyldardan beri ǵana ashyq aıtylyp, áli kún­ge deıin basyna qarapaıym qorshaý­dan basqa eshteńe ornatylmaǵan arystyń basyna sáýletti kesene turǵyzylatyn boldy. Jáni­bek aýdanynyń ákimi Azamat Safımalıevtiń aıtýyna qaraǵan­da, kesene qarjysyn aýdan tur­ǵyn­dary, sharýa qojalyǵynyń jetek­­­shileri, kásipkerler kóterip almaq.

Konferensııa jumysyna Ba­tys Qazaqstan ınnovasııalyq-tehno­logııalyq ýnıversıtetiniń professory, tarıh ǵylymdarynyń kan­­­dıdaty, J.Dosmuhamedov atyn­­daǵy «Qaıratker» qoǵamdyq qory­­nyń prezıdenti, alashtanýshy Dá­metken Súleımenova, «Ǵumar Qarash. Qoǵamdyq-saıası qyzmeti» atty monografııanyń avtory, Batys Qazaqstan ınnovasııalyq-tehnologııalyq ýnıversıtetiniń dosenti, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, ǵumartanýshy Baqtyly Boranbaeva, Batys Qazaqstan ınnovasııalyq-tehnologııalyq ýnıversıtetiniń professory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Samat Qurmanalın, Ma­ham­bet О́temisov atyndaǵy Ba­tys Qazaqstan memlekettik ýnı­versıteti «Qazaqstan tarıhy jáne ólketaný» ǵylymı orta­ly­ǵynyń jetekshisi, dosent, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, oblystyq rýhanı jańǵyrý sa­rap­shylar komıssııasynyń mú­shesi Jańabek Jaqsyǵalıev, taǵy basqa ǵalymdar men zertteý­shiler qatysyp, aqyn ómiri men shyǵarmashylyǵy, tarıhı qyzmeti týraly oılaryn ortaǵa saldy.

Konferensııa kezinde «Uly­syn ulyqtaǵan Ǵumar eli» atty jınaqtyń tusaýy kesildi. Munda jergilikti aqyndardyń Ǵumarǵa arnaǵan jyrlary men Ǵ.Qarash shyǵarmashylyǵyna arnalǵan ǵylymı konferensııa materıaldary toptastyrylǵan.

Qazbek QUTTYMURATULY,

«Egemen Qazaqstan»

Batys Qazaqstan oblysy