bilim-all.kz
Konkýrs birneshe kezeńmen júrgiziledi. Birinshi kezeńde halyqaralyq jáne otandyq táýelsiz, arnaýly sarapshylar óz qorytyndylaryn beredi. Ekinshi kezeńde Ulttyq ǵylymı keńestiń músheleri tańdaýly jobalardy qoldaýǵa tıisti-tin...
Osy sońǵy kezeńdegi konkýrstyń qorytyndysy bıyl jurttyń bárin tań qaldyryp, birinshi kezeńde 16-19 upaıdan jınaǵandar jeńimpaz dep tanylyp, 30 upaı alǵandar qalys qalǵan. Máselen, keńes basshylarynyń biri qatysqan 20 upaı alǵan joba 582 úmitkerdiń ishinen 450-shi oryn alǵanyna qaramastan jeńimpaz bolyp, bıýdjetten bólinetin qyrýar qarajatqa qol jetkizdi. Osy máselege baılanysty BAQ-qa bergen túsiniginde ǵylymı keńestiń tóraǵasy alǵashqy kezeńde berilgen upaıdyń sheshim shyǵarýǵa negiz bola almaıtynyn aıtty. Sonda memlekettik bıýdjetten qyrýar qarajat bólip, jaldanǵan komıssııa músheleriniń pikiriniń eshkimge keregi joq pa? Bir saraptamaǵa 250 AQSh dollary bólingende, barlyq 4500 saraptamaǵa shyǵyndalǵan bir mlrd-tan artyq teńge jelge ushqan degen sóz emes pe, bul!?
Saıyp kelgende sheteldik bilikti mamandardyń joǵary baǵasyn alǵan ozyq jobalar aıdalada qalyp, paıdasy az jobalarǵa qyrýar qarajat bólingen. Sol ozyq jobalardyń ishinde Elbasynyń AО́K-ti sıfrlandyrý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrýdy kózdegen jobalar da bar.
Keıbir ǵalymdardyń aıtýyna qaraǵanda, Keńestiń mundaıǵa jol berýiniń sebebi – onyń múshelerin taǵaıyndaýda birjaqtylyqtyń bolýy. Máselen, barlyq 17 músheniń 3-ýi bir JOO-dan tartylǵan. Al kóptegen belgili JOO men ǴZI-lardan bir múshe de alynbaǵan. Sheteldik ozyq mamandardy Keńeske tartý kerek degen ótinish te eskerilmegen. Bura tartýshylyqtyń taǵy bir sebebi Keńes quramyna óz jobalaryn usynǵan ǵalymdar da engizilgeni dep oılaımyz. О́ıtkeni, árkimniń óz jobasyn ótkizýge umtylatyny belgili.
Ulttyq keńestiń sheshim qabyldaý jyldamdyǵy da kúmándi oılarǵa jeteleıdi. 580-nen artyq jobany qaraýǵa bar-joǵy 3 kún ǵana jumsalǵan, al keıbir baǵyttar boıynsha osynsha joba 2 aptadan artyq ýaqyt qaralǵan.
Osyndaı fakti 2015 jyly 2015-2017 jyldarda iske asyrylatyn jobalardy qaraǵanda da kezdesken edi. Onda da Májilistegi «Aq jol» fraksııasy dabyl kótergen. Bizdiń dabylymyzdy Esep komıteti durys dep sanap, 10 mlrd teńgeden artyq soma eshqandaı nátıje bermegenin anyqtaǵan. Sonymen birge 41 jobanyń jetekshisi Ulttyq keńeske múshe bolǵany belgili bolǵan edi. Mine, osyndaı jaǵdaıdyń budan buryn bolǵany eskerilmeı, «baıaǵy jartas – bir jartas» qalpynda qalyp otyr.
Osynyń bári memlekettiń eshqandaı nátıje bermeıtin jobalardy qarjylandyrýyna soqtyryp otyr. Mundaı keleńsizdikter naǵyz ǵalymdardyń izdenip, jańa, nátıjeli jobalar daıyndaýǵa yntasyn joıyp otyrǵany da jasyryn emes.
Májilistegi «Aq jol» demokratııalyq partııasynyń fraksııasy osy máselelerdiń bárin depýtattyq saýal arqyly Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevqa jetkizip, osy máseleniń oń sheshilýine yqpal etýin surady.
Merýert QAZBEKOVA,
Májilis depýtaty
