Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaev ótken jyldy qorytyndylap, halyq aldynda esep berdi.
Qazaqstannyń álemdegi básekege qabiletti otyz eldiń qataryna erkin kirýi úshin ónerkásiptiń alatyn orny erekshe. Ǵylym men bilimniń jetistigi ushtasqan jerde qolbaılaýlar azaıyp, eńbek ónimdiligi artady.
Oblys basshysy ótken jylǵa qaraǵanda ónerkásip salasyndaǵy óndirilgen ónimniń 69,5 mlrd teńgege óskendigin aıtty. Iаǵnı oblys ónerkásibi 858,8 mlrd teńgeniń ónimin daıyndaǵan. Bul salada jaqsy ilgerileýshilik bar. 2017 jyly ındýstrııalandyrý kartasy aıasynda 36,4 mlrd teńgege 1 myńǵa jýyq jumys ornyn quraıtyn 18 joba iske qosylǵan. Qazirgi tańda 11 ındýstrııalyq aımaqtyń 9-y tolyqqandy jumysqa kóshken. Búginde aımaqtarda iske asyrylǵan jobalar sany 78-ge jetip, 35,9 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy. Osynyń nátıjesinde 4 myńnan astam jumys orny ashyldy.
Oblysqa tartylǵan ınvestısııaǵa keletin bolsaq, bul boıynsha aımaq ekonomıkasyna 482 mlrd teńge ınvestısııa baǵyttalyp, kórsetkish 2016 jylmen salystyrǵanda 20,2 paıyzǵa artty. Bul kórsetkishpen oblys respýblıkada aldyńǵy orynda. О́ńirge ınvestısııa tartý maqsatynda ótken jyly shetel ınvestorlarymen 40-tan asa iskerlik kezdesýler ótkizilgen. Nátıjesinde Reseımen kishi gıdroelektrstansasynyń qurylysy, Qytaımen – bıoetanol men fosfor tyńaıtqyshy zaýyttary, kún sáýlesinen elektr qýatyn óndiretin elektr stansasynyń qurylystaryn júrgizý jóninde kelisimder jasaldy.
Aımaqtyń agroónerkásip salasynda atqarylǵan jumystaryna toqtalǵan ákim memlekettik qoldaýdyń arqasynda 522 mlrd teńgeniń ónimi óndirilgenin aıtty. Oblys respýblıkadaǵy úlesi boıynsha ekinshi orynda keledi. Esepti jyly salaǵa 24,9 mlrd teńge sýbsıdııa bólinip, 40 myńǵa jýyq sharýaǵa qoldaý kórsetilgen.
Qazir dúnıe júziniń myqty memleketterinde balamaly energııaǵa qatty kóńil bólinip jatyr. Máselen, kóp qabatty «aqyldy úıdiń» shatyrynda kún, jel energııasyn alatyn shaǵyn qondyrǵylar bar. Kommýnaldyq tólemge artyq aqsha shyǵarmaısyń. Egin, mal sharýashylyǵynda da osyndaı tásilder qoldanylyp, tabys molaıýda.
Osyndaı ıgilikter Ońtústik óńirinen de kórinýde. Búginde tabıǵı resýrstardyń kómegimen 207,3 MVt bere alatyn alty joba iske asyrylyp jatyr.
– Jahandyq jańartylǵan energııa kózderin qoldanýdy ınvestorlar arqyly júzege asyrý bizdiń basty baǵyttarymyzdyń biri. Osyǵan baılanysty, Tóle bı aýdanynda qýaty 2,5 MVt «Keńes» shaǵyn sý elektr stansasynyń qurylysy. Saryaǵash aýdanynda jalpy qýaty 5 MVt bolatyn eki shaǵyn sý elektr stansasy, sonymen birge «Jylǵa» aýylynda qýaty 20 MVt kún elektr stansasynyń qurylysy bastalady. Bul elektr stansasy kún energııasynan óndirilgen elektr energııany temirjol kóligi salasynda paıdalanatyn álemdegi eń alǵashqy joba bolyp tabylady. Budan bólek, Jetisaı qalasy mańynda kún elektr stansasy qurylysyn júrgizý josparda tur. Jobaǵa 10,7 ga jer bólingen, qýaty 4,8 MVt. Sonymen qatar Báıdibek aýdanynda qýaty 40 MVt jáne Otyrar aýdanynda jalpy qýaty 135 MVt kún elektr stansalary boı kóteredi, – dedi oblys basshysy.
Bıyl Ońtústikte ındýstrııalyq karta aıasynda jalpy quny 40 mlrd teńgege teń 20 joba iske asyrylady. Osynyń arqasynda jańadan 1,5 myńdaı jumys orny ashylady, ónerkásip kólemi 920 mlrd-ǵa jetedi. Oblys ákimi osy máseleni basa aıtty.
«Elbasy bıylǵy Qazaqstan halqyna arnalǵan «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýynda ındýstrııalandyrý jańa tehnologııalardy engizýdiń kóshbasshysyna aınalýy tıis dep atap kórsetken bolatyn. Osy oraıda oblystaǵy ónerkásiptik kásiporyndarǵa álemdegi jetekshi óndirýshilerdiń jańa sıfrly tehnologııalary men avtomattandyrylǵan basqarý júıelerin keńinen engizýdi josparlap otyrmyz. Al «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda bank nesıeleri boıynsha paıyzdyq mólsherlemeni sýbsıdııalaýǵa 3,4 mlrd teńgege 350 jobaǵa qoldaý kórsetý josparlanǵan», dedi óńir basshysy.
Sondaı-aq ákimniń esebinde málim bolǵandaı «Ońtústik» aımaqtyq ınvestısııalyq ortalyǵy arqyly 4 mlrd teńgege shaǵyn jáne orta bızneske kómek kórsetý kózdelse, jastardy qoldaý maqsatynda «Jas kásipker» baǵdarlamasy júzege asyrylyp keledi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy adam resýrsyna baı. Osy máseleni basa aıtqan oblys basshysy «Ár aýylǵa – óz sheberi» jobasynyń tabysty jumys jasap jatqanyn tilge tıek etti. Ár aýdan, aýyldardaǵy kerek mamandyqtar anyqtalyp, qysqa mezgilde kásibı oqýǵa jiberilip jatyr. Máselen, oqýǵa qabyldanǵan 12 myń 159 azamattyń 8 myńnan astamy búginde ózine turaqty jumys tapqan.
Jalpy, jyl basynan beri 82 myń 227 jańa jumys orny ashylǵan.
«Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy» sheńberinde 9-shy, 11-synypty bitirgender men jumyssyz, eshqandaı mamandyqty ıgermegen jastardyń tizimin qalyptastyrý maqsatynda oblysta 43 mobıldi top jumys istep jatyr.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy
