Astana «Aqyldy qalaǵa» aınalady

Keshe «Redısson» qonaqúıinde elordanyń ınnovasııalyq damýyna arnalǵan «Smart Astana-2011» konferensııasy bolyp ótti. Oǵan Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Áset Isekeshev, Astana qalasynyń ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetov, Baılanys jáne aqparat mınıstri Asqar Jumaǵalıev jáne AQSh, Fınlıandııa, Chehııa jáne Germanııanyń «aqyldy qalalarynyń» bıznes jáne merııa ókilderi qatysty. Jıyn maqsaty elordanyń áleýmettik ınfraqurylymyn da­my­typ, qoǵamdyq salalarǵa jańa tehnologııalar engizý boldy. «Sm­art Astana» (Aqyldy qala) jobasy astanalyqtarǵa jumys jasaý men demalýdyń yńǵaıly jaǵdaıyn qarastyratyn Astana ınfraqurylymyn keshendi jań­ǵyrtýǵa baǵyttalǵan. Sondaı-aq elordanyń ıntellekt turǵy­sy­nan damýy jıynnyń negizgi ta­qy­rybyna aınaldy. «Smart As­tana» jobasynyń negizine eý­ro­palyq «aqyldy qalalardyń» damý úlgisi alynǵan. Olar óz kezeginde 6 sıpatqa júginedi: aqyldy ekonomıka, uıaly baılanysqa qol­jetimdilik, aqyldy qorshaǵan orta, aqyldy ákimdik, aqyldy tur­ǵyn úı ortasy, aqyldy turǵyndar. Astana qalasy ákiminiń pikirinshe, osy sıpattar 2030 jylǵa qaraı Astana qalasyna tán bo­lyp, elimizdegi eń «aqyldy qa­la­ǵa» aınalmaq. Konferensııa ba­ry­synda Imanǵalı Tasmaǵam­be­tov 21 ǵasyrdyń problemasyn 19 ǵasyrdyń sana-sezimimen sheshý múmkin emes. Sondyqtan qala­lar­dyń túbegeıli ózgerýi dáýi­rinde biz elordanyń tehnıkalyq jabdyqtalýyna, jańa ınnova­sııa­lyq tehnologııalyq sheshimderdi belsendi engizý arqyly ın­tel­lektýaldy damytýǵa umty­lýy­myz kerek. Osy oraıda, As­ta­nanyń odan ári qaraı damýy qa­jettigin túsine otyryp, «Smart Astana» jobasynyń tujyrym­damasy ázirlendi. Osy baǵyt­tar­da­ǵy alǵashqy qadam qazirdiń ózinde jasalyp otyr. Jobany iske asy­rý aıasynda bıylǵy jyldyń ózin­de birqatar áleýmettik qanatqaq­ty joba iske qosylatyn bolady. Meniń oıymsha, 2030 jylǵa qaraı bizder Astanany tek ádemi qala ǵana emes, sonymen qatar, eldegi eń «aqyldy qala» dep aıtatyn bolamyz, dedi. Al, Asqar Jumaǵalıev Qazaq­stannyń Internetpen qamtama­syz etilýi, paıdalanýshylar qata­rynyń artýy men telekommýnıkasııa salasynyń damý jaǵ­daıyna toqtalyp ótti. Mınıstr keltirgen derekterge súıensek, Qazaqstandaǵy uıaly baılanys abonentteriniń sany 137%-dan asyp túsken. Bul qazirgi tańda el turǵyndarynyń árqaısysynda 1 telefon, keı jaǵdaılarda 2-3 telefon bar degendi bildiredi. Al ǵalamtordy qoldanýshylar sany qazaqstandyqtardyń 41%-yn qam­tıdy. Tarıfter baǵasyn tómen­detý boıynsha júrgizilip jatqan jumystarǵa toqtalsaq, ol jyl­dan-jylǵa tómendeýde, muny birden aıtqan jón. Bıyl da solaı boldy. Biz uıaly baılanys ope­ratorlaryn jeli ishinde 33%-ǵa, roýmıng tarıfterin 48%, ınterkonnekt baılanysyn 20%-ǵa tó­mendettik. Bul jumys jalǵasa be­retin bolady, dedi A.Juma­ǵalıev. Naqty Astana qalasy týraly aıtar bolsaq, mundaǵy Internet paıdalanýshylar qatary 47%-dan asyp jyǵylady. Astanalyq­tar sandyq júıege 100% kóshken. 2012 jyldyń 1 toqsanynda efır­lik-sandyq telearna iske qosy­lady. 3G tehnologııa biraz ýaqyt­tan beri Astanada jumys isteýde. Biz 4G tehnologııasy boıynsha ilki joba kelesi jyldyń sońyna deıin aıaqtalady dep kútýdemiz. Al, 2013 jyldyń basynda bul tehnologııa Astanada iske qosy­lyp, odan keıin basqa qalalarda damıtyn bolady, dedi A.Ju­maǵalıev. Konferensııa barysynda Eýropa qalalarynyń «aqyldy teh­nologııalardy» engizý, uıymdas­ty­rýshylyq jáne tehnıkalyq ınnovasııalar, ınvestısııa tartý jáne qaıtarý mehanızmderi boı­ynsha jumys tájirıbeleri tal­qy­landy. Venera TÚGELBAI.