Salıhıtdın Aıtbaev – qazaq sýret ónerine ózindik órnegin salǵan qaıratker. Onyń qylqalamynan marjan bop órilgen ár shyǵarma ýaqyt pen zaman tynysyn, adam men qoǵam ómirin qaz-qalpynda sýretteıdi. Qazaq óneriniń damýyndaǵy eń ekpindi kezeńderde ónerge eleýli qyzmet etken daryn ıesi qoǵamdyq ahýaldy shyǵarmashylyǵyna arqaý etip qana qoımaı, ónerden sony soqpaq, dara jol izdedi, qazaqstandyq sýretshilerdiń jańa býynynyń jolbasshysy boldy. Ol tek kózqarasynyń keńdigimen ǵana emes, jańa beıneli til izdeýde de tyń talpynystar jasady.
Kórme jetekshisi Svetlana Kóbjanova: «Salıhıtdın Aıtbaev óz shyǵarmashylyǵynda dástúrli halyq mádenıetine negizdelgen ózindik sheshimderdi taba bildi. HH ǵasyrdaǵy ónerdiń mánerli emosıonaldy-dınamıkalyq tili, beıneleme-metaforalyq mániniń oılary ulttyq mádenıettiń qaınar kózin uǵynýǵa negiz boldy jáne sýretshiniń alǵashqy jumystarynda onyń boıaý sheshimderiniń tereń dástúri aıqyn seziledi. Ol óziniń shyǵarmashylyǵynda sıpattamadan, buldyr oıdan arylyp, sýretshiniń ishki «Menine» ózindik ený jolyn ashty, ony ulttyq tamyrlarymen baılanystyryp zamanaýı ónerdiń tájirıbesin qoldanyp, shyndyqty kóshirýden bas tartyp, óz álemin jasady. Keskindemeniń plastıkalyq múmkindikterin baıytyp, jazýdyń jeke mánerin kúsheıtti, ondaǵy shyǵarmalardyń kóńil-kúıi tústik kereǵarlar men ekpindi oryndalýmen jasaldy. Atalǵan ekspozısııada usynylǵan «Qazaqtardyń áni» (1980-1981) toptamasynyń oforttary árbir paraqtyń batyl sheshimi, naqty keńistiktik zertteýi men kólemdi úlgileýimen erekshelenedi» deıdi.
Kez kelgen adam ańǵara bermeıtin jeke qubylystarǵa jan-jaqty kózqaraspen qaraýǵa degen umtylysy qylqalam sheberin óner shyńyna shyǵardy. «Ákemniń portreti», «Shopan», «Jas qazaqtar», «Brıgada jınalysy», «Baqyt», «Qonaq keldi», «Abaı» sııaqty shoqtyǵy bıik shyǵarmalary talaı sýretshige úlgi boldy. Ásirese Oljas Súleımenovtiń «Qysh kitap», «Nurly túnder», «Qazaq halyq ertegileri» óleńderiniń taqyryptary boıynsha jasaǵan grafıkalyq ıllıýstrasııalarynda Salıhıtdın Aıtbaev ádebı mazmunǵa plastıkalyq sáıkestik izdep, taǵylymdy tájirıbe jasady. Talant ıesiniń Memlekettik beıneleý óneri murajaıynda saqtalǵan kartınalary kimdi bolsyn ózine yntyqtyra túsedi.
Beıneleý ónerinde aıshyqty iz qaldyrǵan sýretshiniń tereń tolǵanystan týǵan talaı shyǵarmalary halyqtyń qazynasyna aınaldy. Onyń dala kartınalarynan aspannyń asqaqtyǵyn, tabıǵattyń keńdigin sezinesiz. Qazaq jeriniń qaı qıyryna barsańyz da Salıhıtdınniń salqar dalasy aldyńyzdan shyǵady da turady. Bul ónerdiń qudireti shyǵar.
Salıhıtdınniń salqar dalasy...
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
