Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «Egemen Qazaqstan»
Uzaq merzimdi jospar oqý baǵdarlamasynyń quramyna engizilip, ár synyp boıynsha taqyryptar, oqý maqsaty, saǵat sanyn bólýde muǵalimniń qalaýynsha ózgertilýi múmkin delingen 5, 7-synyptarǵa arnalǵan oqýlyqtardyń keıbiri synǵa ushyrap ta jatyr. Máselen, úshtildilikke baılanysty ala-qulalyq jeterlik. Aıtalyq, 5-synyptaǵy sanaýly oqýlyqta taqyryptar úsh tilde jazylǵan. Álbette, kúnde 1-2 sózden bolsa da, oqýshy oryssha, aǵylshynsha sózdik qoryn kóbeıte bereri sózsiz. Nátıjesinde, oqyǵan oqýshy 1 jylda júzdegen sózdi úırener edi. Al 7-synyp oqýlyqtarynda bul úrdis jalǵasyn tappaǵan. «Keleshek» baspasynan shyqqan «Kórkem eńbek» oqýlyǵynyń qyz balalarǵa arnalǵan nusqasy ǵana úsh tilde jazylǵan.
Keıbir oqýlyqtardyń elektrondy nusqalary joq. Taǵy bir másele, jańartylǵan bilim berý mazmunyna kóshetin, úsh tildi meńgeretin synyptardyń muǵalimderiniń osy júıege daıyndyǵy týraly. Shynynda, ınformatıkadan, dúnıe júzi tarıhynan, hımııa men bıologııadan sabaq beretin muǵalimderdiń 3 aılyq kýrstan ótip, úsh tilde sabaq beremin deýine áli de erterek. Bul muǵalimderdiń kóbi 40-50 jas aralyǵyna kelgender. Jahandaný dáýirinde alyp eldermen teńesemiz dep maqsat qoıǵandyqtan, aýyldan shyqqan balalardyń óz ıdeıalaryn júzege asyrýyna shet tilin bilýi kedergi bolyp otyrǵany jasyryn emes. Tipti muǵalim retinde de ana tilimizden basqa tildi meńgere almaı júrgenimiz shyndyq. Sondyqtan muǵalimdik mamandyqty qalaǵan, ásirese jaratylystaný men tarıh pánderiniń bolashaq muǵalimderi úshin aǵylshyn tilin I kýrstan bastap oqytyp, saǵat júktemelerin de kóbeıtken durys. Tek qana orta mektepterde emes, joǵary oqý oryndarynda bolashaq mamanǵa asa qajet emes pánder oqytylyp jatqany da belgili. Osy pánder esebinen aǵylshyn tilin tereń meńgertýge bolar edi.
Qazaqstandyqtardyń ómir súrý uzaqtyǵy jyl sanap óskenimen, mekteptegi muǵalimder býynynyń qartaıyp bara jatqanyn eskerý de qajet sııaqty. О́ıtkeni 30-40 jyl muǵalimdiktiń beınetin kórgender endi zeınetin de kórgisi keledi. Ekinshi jaǵynan jastarǵa da jumys orny bosaýy tıis. Qoryta aıtqanda, bilim berýdegi jańalyq jalǵasyn taýyp, oń ózgeristerge qolymyz jeterine senimdimiz.
Gúljan TOQMURZINA,
Qarabaý orta mektebiniń tarıh páni muǵalimi
Atyraý oblysy,
Qyzylqoǵa aýdany
