Úshinshi myńjyldyqta qoǵam men memlekettiń ornyqty damýynyń eń basty alǵysharty sapaly berilgen bilim ekendigi dáleldendi. Biz «bilim – ǵylym – ınnovasııalar» úshtigine negizdelgen postındýstrııalyq álemge qaraı qadam basyp kelemiz. Jahandaný jańa talaptar men tyń bastamalardy talap etedi. Ǵalamdyq damýdyń jańa kezeńinde latyn grafıkasyna kóshý máselesi qajettilik qana emes, tilimizdiń tarıhı ereksheligin saqtaý arqyly álemdik ıntegrasııa, aqparat alý múmkindigimizdiń artýyna negiz bolyp tabylady. Sonymen qatar latyn grafıkasyna kóshý tilimizdegi jat dybystardy tańbalaıtyn áripterdi qysqartyp, sol arqyly onyń tabıǵı taza qalpyn saqtaýǵa múmkindik beredi. Latyn áripi úsh tilde oqytýdy damytýǵa da septigin tıgizbek. Mundaı qadam óz kezeginde otandyq ǵylymnyń jańa kókjıekterin ashady, jahandyq ǵylymı ólshem bazalaryna tezirek kirýge múmkindik týǵyzady, qazaqstandyq ǵalymdardyń sheteldik áriptesterimen qarym-qatynasyn jandandyrady. О́ıtkeni adamzattyń kóp bóligi qurylymy latyn grafıkasyna negizdelgen latyn tańbasyn qoldanady. Bul – birinshiden.
Ekinshiden, búginde dúnıe júzindegi asa ózekti aqparattar aǵynynyń 70 paıyzy latyn grafıkasymen beriledi. Sondaı-aq bul ozyq ǵylym men bilimniń ıakı zamanaýı ınnovasııalardyń jáne eń bastysy Internet pen aqparattyq tehnologııalarǵa oraılastyrylǵan jurtshylyqtyń suranystaryn sanaýly sekýndtarda qanaǵattandyratyn Yahoo, Google sııaqty zamanaýı izdeý júıeleriniń de, sıfrly tehnologııanyń da negizgi irgetasy.
Úshinshiden, jańa álipbıge ótý – túrki tildes elderdi jaqyndastyratyn mańyzdy sheshim. Túrki halyqtarynyń mádenıeti, sózdik quramy latynsha jazylǵandyqtan, olardy zertteý de tıisinshe ońaıǵa túsedi. Tarıhqa kóz júgirtsek, atalǵan jazý júıesin alǵash bolyp 1928 jyly Túrkııa qabyldasa, 1991 jyldan keıin bul grafıkaǵa Túrikmenstan, Ázerbaıjan jáne О́zbekstan memleketteri de ótken bolatyn.
Tórtinshiden, latyn álipbıine aýysa otyryp tilimiz halyqaralyq deńgeıde zor mártebege ıe bolady. Sonymen qatar bul qadam arqyly kıiz týyrlyqty qazaq óz rýhanııatynyń tizginin ózi ustaıdy. Bir bul ǵana emes. Memleket basshysy usynǵan qazaq tilin latyn grafıkasyna kóshirý jobasy basqa tilderde sóıleıtin adamdarǵa bizdiń tildi jyldamyraq úırenýdi yntalandyratyn nusqa retinde qarastyrylyp otyr.
Qazirgi kúnniń basty trendi úzdiksiz damý, noý-haý men ınnovasııa bolyp tabylady. Jańa zamannyń jastary osyndaı ózgermeli ýaqytta ómir súrýge qabiletti bolyp qana qoımaı, oqıǵalar men úderisterdiń ortasynda, kósh basynda bolýy tıis.
Gaýhar ALDAMBERGENOVA,
pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor
