Aqynǵa jar bolýdyń baǵy men sory egiz. Jary úshin janyn shúberekke túıip, taǵdyr taýqymetin qasqaıa qarsy alý bolmysy názik áıelge ońaı ma? Jazyqsyz jazaǵa kesilgen azamatyn 11 ret ıtjekkenge izdep barý úshin qandaı qaırat kerek? Tipti jandaıshaptardan qashyp, eki kún boıy en ormanda terektiń tasasyna tyǵylyp qozǵalmastan turǵan sátinde de ol ómirine laǵnet aıtpaǵan shyǵar? Bar qıyndyqtan qutqararmyn dep oılaǵan azamatynyń sózine qaramastan janyn sadaǵa qylǵysy kelgen áıeldi qalaı qurmettemeýge bolady? «Qaıran bizdiń analar ardy oılaǵan» deısiń. «Mahabbat degen jaı jelókpe sezim emes, qýaty tasty úgitip, teńizdi shaıqaıtyn qudiretti kúsh eken ǵoı» deısiń. «О́mir súrý degen jan baǵý men mal tabýdyń sońynda sandalyp júrý emes, máńgilik muratyńdy tárk etpeý eken ǵoı» deısiń. Kishkene synaqtan ǵalamdyq másele jasap alatyn ózińniń osaldyǵyńa kúlkiń keledi. Qalamgerdiń mıssııasy osy bolsa kerek, jazý jáne jazǵanyna sendirý.
Mahambet atyndaǵy akademııalyq qazaq drama teatry sahnalaǵan Jumagúl Soltıevanyń «Áıel taǵdyry» mıstıkalyq dramasynan osyndaı oılardyń jeteginde shyqtyq. Alashtyń ardaqtysy Maǵjan Jumabaevtyń (akter Nurbek Sezhan) jary Zylıhanyń (aktrısa Ǵazıza Bısenova) ómirin kórsetý arqyly sol kezdegi qazaqtyń mańdaıaldy azamattarynyń zaıyptary bastarynan keshken jaıttarǵa qanyq bolǵan sáttegi sezimdi sózben jetkizý qıyn.
– Armanda ketken arystarymyzdyń artynda qalǵan jarlarynyń taǵdyry jaıly bul shyǵarmanyń ár qazaq áıeline qatysy bar dep oılaımyn, – deıdi premeraǵa arnaıy kelgen jazýshy-dramatýrg Jumagúl Soltıeva. – Otbasyn, bala-shaǵasyn, erin janyndaı jaqsy kórip, bar ómirin soǵan arnaıtyn adal, sabyrly qazaq áıelindeı áıel joq. Zylıha betiniń qyzyly barynda basqa bireýge turmysqa shyǵyp alýyna da bolar ma edi? Biraq erin qurmettedi, bul – qazaq áıeliniń qasıeti. Atyraýlyq ártisterdiń ónerlerine tántimin. Ásirese rejısserlik sheshimge rıza boldym.
Qoıylymnyń rejısseri – talantty jas Janat Teltaev. Ár jumysyna asqan yjdaǵattylyqpen, jaýapkershilikpen kirisetin, kórermen júreginen jol tabýǵa bar janyn salatyn rejısserdiń qoltańbasy ózgelerden erek. Qoıýshy-sýretshi Temirbek Muhtarovtyń qolynan shyqqan dekorasııa da sahnanyń sánin keltirdi. Tórt qabyrǵa men edenge deıin tóselgen aına mıstıkalyq dramanyń mánin ashty.
Spektakl beıýaqta uıqysynan oıanǵan Zylıhanyń jan arpalysynan bastalady. Tún ishinde tóseginde otyrǵan basqa arýdy (Áıgerim Qabdesheva) bastapqyda tanymaı da qaldy. Ol – ózi me, álde ishki meni me? Ýaqyt kerýenin keıinge shegerip, bir kezderdegi ózińmen óziń tildeskende qandaı áserde bolar ediń? Adamzatqa sondaı múmkindik berilse, ne ózgerer edi? Múmkin bári, múmkin eshteńe...
Senip júrgen kórshisi satyp jibergende, Zylıha men Maǵjannyń kúlli adamǵa degen senimi de kúırep ketti me, kim biledi? Janashyrlyq tanytyp, aldaǵy qaýipti eskerte kelgen tergeýshiniń (Beket Zınýllın) sózin sóz dep eseptemedi. Aqyry ulttyń uly aqyny ustalyp kete bardy. Tek onyń aq adal jary ǵana qoljazbalaryn birese jastyqqa, birese tósekke, birese aýladaǵy qýysqa tyǵyp júrip jınady, búginge jetkizdi. О́miriniń sońyna deıin ádebı murasynyń shyraqshysy boldy. Mundaı qaısarlyq qazaq áıeliniń ǵana qolynan kelse kerek-ti!
Spektakldi tamashalaǵan oblys ákiminiń orynbasary Nursáýle Saılaýova, qoǵam qaıratkeri Orazkúl Asanǵazy jyly lebizderin bildirdi. Bul mıstıkalyq dramany alǵash ret respýblıkalyq koreı teatry sahnalap, halyqaralyq festıvaldyń bas júldesin jeńip alǵan. Atyraýlyq ártister de osal emes, sheberlikteri premeradan-aq kórindi. «Áıel taǵdyry» teatrǵa kelgen áli talaı kórermenniń janyna azyq bolyp qana qoımaı, oılandyrary anyq. Al oı bar jerde, óre bar.
Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan»
ATYRAÝ
