О́tken jyly elimizde ınvestısııalyq klımatty jaqsartý maqsatynda 2018-2022 jyldarǵa arnalǵan ulttyq ınvestısııalyq strategııa qabyldanǵan bolatyn. «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Birjan Qaneshevtiń aıtýynsha, atalǵan strategııanyń aıasynda elimizge 118 mlrd AQSh dollary shamasynda tikeleı sheteldik ınvestısııa tartý, onyń ishinde óńdeý ónerkásibine 26 mlrd-tan astam ınvestısııa quıý kózdelgen.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qurylǵan «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy Qazaqstan Úkimeti atynan sheteldik ınvestorlarmen kelissóz júrgizetin jalǵyz kompanııa bolyp belgilengen. Damyǵan sheteldik jáne óńirlik ókildikter jelisiniń kómegimen kompanııa ınvestorlarǵa qujattardy resimdeýge, jergilikti jáne ortalyq atqarýshy organdarmen «bir tereze» prınsıpi boıynsha jumys isteýge, bıýrokratııaǵa jol bermeýge óńirlik, respýblıkalyq jáne halyqaralyq deńgeıde qoldaý kórsetedi, – dedi Birjan Qaneshev «Egemen Qazaqstan» gazetine bergen suhbatynda.
Bıylǵy jyldyń maýsym aıynda Invest.gov.kz saıtynda ınvestorlarmen jumys isteıtin CRM aqparattyq-monıtorıngileý júıesin iske qosý josparlanyp otyr. Atalǵan júıe prosesterdi barynsha ońtaılandyrýǵa jáne ınvestorlarmen ózara jumys isteý múmkindikterin keńeıtýge, sol arqyly jergilikti kásipkerlerge de, memlekettik organdarǵa da, sheteldik ınvestorlarǵa da qajetti aqparatty alýǵa jáne jumysty jedeldetýge jol ashatyn bolady.
Bıyl ákimdiktermen jáne memlekettik organdarmen birlesip 5 mlrd AQSh dollarǵa jýyq 52 jobanyń qurylysyn bastaý josparlanýda.
Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, Qazaqstan ınvestısııa tartýǵa áleýeti joǵary el bolyp sanalady. Elimizde jumys isteıtin ınvestorlar birinshi kezekte bizdegi ekonomıkalyq, saıası jáne áleýmettik turaqtylyqty joǵary baǵalaıdy. Bul jerde halyqtyń bilim deńgeıi, memlekettik bıliktiń ınvestorlarmen jáne bıznesmendermen jumys isteýge ázirligi de óte mańyzdy.
– Búgingi tańda ınvestor tartý úshin Deloitte kompanııasymen birlesip 50 iri joba daıyndaldy. Investısııalyq usynystar halyqaralyq standarttarǵa saı keledi. Aǵymdaǵy jyly «Úlken tórttikten» halyqaralyq deńgeıdegi konsýltanttardy qatystyra otyryp, basqa da jańa jobalardy ázirleımiz, – dedi Birjan Qaneshev.
Taǵy bir aıta keterligi, Qazaqstannyń geografııalyq jaǵynan ornalasýy da shetelden tikeleı ınvestısııa tartýǵa óte yńǵaıly. Elimiz Eýrazııa qurlyǵynyń dál ortasynda qonys tepken, Azııa-Tynyq muhıty portyn Taıaý Shyǵyspen jáne Orta Shyǵyspen, Eýropamen jalǵastyratyn negizgi transulttyq marshrýttar Qazaqstan terrıtorııasy arqyly ótedi. Qytaıdyń «Bir jol – bir beldeý» jobasynda da mańyzdy rólimiz bar. Qytaımen shekaradaǵy Qorǵas qurlyq porty, Kaspıı jaǵalaýyndaǵy Aqtaý teńiz porty, «Qazaqstan-Túrikmenstan-Iran» temir jol dálizi syndy iri ınfraqurylymdyq jobalar da elimizdiń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyra túskeni sózsiz.
Basym baǵyttar belgilengen
Búgingi tańda ekonomıkanyń ınvestorlardy tartýǵa basymdyq berilgen sektorlary men salalary aıqyndalǵan. Azyq-túlik ónerkásibi, munaı-gaz jáne basqa da qazba baılyqtardy tereńdetip óńdeý, mashına jasaý syndy salalarǵa basymdyq berilip otyr. Aq-
parattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar, týrızm jáne qarjy sektorlary da bolashaqta osy qatardy tolyqtyrýǵa tıis.
– Árıne, eger erteń ınvestorlar farmasevtıkalyq zaýyt nemese tigin fabrıkasyn salýǵa nıet bildirse, oǵan biz qarsy bolmaımyz. Kerisinshe, basymdyq berilgen sektorlarǵa kórsetiletin qoldaý oǵan da kórsetiledi. Degenmen ınvestorlardy izdeý men jobalardy ázirleý kezinde basym baǵyttarǵa kóbirek kóńil bólinedi, – deıdi B.Qaneshev.
«Kazakh Invest» kompanııasynyń jobalar portfelinde qazirgi tańda jalpy kólemi 20 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn, basym salalardy qamtıtyn 50 daıyn joba bar. Bul tizimdi kompanııanyń resmı saıtynan kórýge bolady. 2018 jyly ony taǵy 100 jobamen tolyqtyrý josparlanǵan.
Bizdiń kompanııa sheteldik belsendi ınvestorlardyń jumysyn saralaı kele, dúnıe júzindegi barlyq ınvestısııanyń jartysynan astamyn salatyn 11 memleketti anyqtaǵan.
Sheteldik ınvestorlar jergilikti bızneske keri áser etedi degen pikirler aıtylatyny jasyryn emes. Alaıda «Kazakh Invest» kompanııasy birinshi kezekte jergilikti bıznes úshin jumys isteıdi. Kez kelgen sheteldik ınvestor eshqandaı áriptessiz, «tap-taza alańda» jumys isteýge múddeli bolmaıdy. Kerisinshe jergilikti bıznespen yntymaqtastyq ornatýdyń mańyzy zor. Sol sebepti «Kazakh Invest» elimizdiń ár óńirindegi kásiporyndardyń tizimin jasap, olardy qarjylandyrý, jańa tehnologııalarmen qamtý úshin ınvestorlardy birlesip izdeıdi.
Mysaly, Eýropanyń asa iri kompanııalarynyń biri – «Polpharma» «Hımfarm» AQ-nyń úlesin satyp alyp, aksıonerlik qoǵamǵa 100 mln AQSh dollary kóleminde ınvestısııa quıdy. Nátıjesinde 3 birdeı zaýyt iske qosyldy. Qazir zaýyttyń ónimderi shet memleketterge eksporttalady. Osy jobanyń arqasynda jergilikti bızneske joǵary bilikti mamandar, ozyq tehnologııalar tartyldy, qarajat salyndy.
– Biz úshin ınvestor – óziniń bıznes ıdeıasy bar, ony óz qarjysyn bólý arqyly júzege asyratyn bolashaq bıznes áriptesimiz. Bul eki tarap úshin de tıimdi, ınvestor – mejelengen tabysyna qol jetkizedi, biz – ınvestısııa kólemin ulǵaıtamyz, halyqty jumyspen qamtımyz, mamandarymyzdyń biliktiligin arttyramyz. Oǵan qosa, eksport jáne qyzmet kórsetý salalarynyń kólemin keńeıtemiz, elimizge sheteldik áriptesterdiń senimi nyǵaıa túsedi, ıaǵnı basqa da ınvestorlardy tartý múmkindigi artady. Ekonomıkamyzǵa salynǵan ınvestısııa elimizdiń damý deńgeıine yqpal etedi desem artyq emes, – deıdi B.Qaneshev.
«Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy sheteldik ınvestorlardy elimizdiń ınvestısııalyq áleýetine sendirý jolynda barynsha kúsh-jigerin jumsap, joǵary kásibı biliktilikterin kórsetetin bolady.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»
