Álem • 28 Naýryz, 2018

Basqa basylymdardan: Ońtústik Koreıa 30 jyldan keıin konstıtýsııaǵa ózgeris engizdi

500 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Ońtústik Koreıa prezıdenti Mýn Chje In Konstıtýsııaǵa Memleket basshy­syn­yń bılikte bolatyn ókilettilik ýaqytyn óz­gertý týraly zań jobasyna qol qoıdy.

Basqa basylymdardan: Ońtústik Koreıa 30 jyldan keıin konstıtýsııaǵa ózgeris engizdi

«Búg­in men Konstıtýsııany qaıta qaraý tý­raly jobany usynamyn. Men halyqqa mem­lekettiń negizgi zańyn ózgertemin dep sóz bergen edim. Osy ýádemdi oryndaıtyn kez jetti», dedi Mýn Chje In. 

Ol Birikken Arab Ámirlikterinde resmı saparda júrgendikten qujattyń elek­tron­dy nusqasyna qol qoıǵan. Zań jobasyn Ulttyq jıyn qoldasa, odan keıin referendým ótkiziletin bolady. Ázirge re­ferendým 13 maýsym kúni ótedi dep jos­parlanyp otyr. 

Eger Konstıtýsııanyń jańa nusqasy qa­byldansa, prezıdenttiń ókilettilik ýaqyty 5 jyldan 4 jylǵa deıin qysqa­ra­dy. Biraq qazirgi prezıdent óz kandıdatýrasyn kelesi saılaýda usyna alatyn quqyqqa ıe bolmaq. Sońǵy ret Koreıa Respýblıkasynyń konstıtýsııasyna 1987 jyly ózgeris engizilgen bolatyn. 

Katalonııada Pýchdemonnyń qamaýǵa alynýyna qarsy sherý ótti

Germanııada katalonııalyq separa­tıs­terdiń kóshbasshysy Karles Pýchdemonnyń qamaýǵa alynǵanyna narazy halyq sherýge shyqty. Sońǵy derekter boıynsha Barselonadaǵy úsh kúnge sozylǵan narazylyq aksııasyna 55 myń adam qatys­qan. Sondaı-aq Pýchdemon mer bolǵan Jıron qalasynda, Tarragon men Leıd qalalarynda da narazylyq sherýi ótken. 

Sherý barysynda polısııamen qaq­ty­ǵystan 90 adam zardap shekti. Polısııa 4 adam­dy qamaýǵa aldy. Aldaǵy dúıs­en­bi kú­ni Pýchdemon Germanııada sot aldyn­da jaýap beretin bolady. Ol Fın­lıan­­dııa­dan Belgııaǵa bara jatqanda ustal­ǵan edi. Al ótken juma kúni Ispanııa so­ty Pýchdemonnyń qamaýǵa alynýyna eýro­pa­lyq order berdi. Bılikke qarsy shyǵyp, búlik shyǵarǵany úshin ol 30 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin. 

AQSh-Qytaı saýda soǵysy qarjy naryǵynyń quldyraýyna yqpal etti 

О́tken aptada AQSh Prezıdenti Donald Tramp jalpy quny 60 mlrd doll­ar­­dan asatyn Qytaıdan keletin taýarlar ımportyna salyq engizetinin aıtqan bolatyn. Sondaı-aq Amerıka bıligi Qytaı kompanııalaryn tehnologııalar urlaýmen aınalysady dep aıyptaýda. Buǵan jaýap retinde Qytaıdyń saýda mınıstrligi Amerıkadan jetkiziletin 128 taýar ımportyna salyqty 25 paıyzǵa arttyrýdy josparlap otyrǵanyn habarlady. 

Qarjy sarapshylarynyń aıtýynsha, ekonomıkasy eń iri ári ózara saýda aınalymy júzdegen mıllıard dollardan asatyn eki memleket arasyndaǵy saýda soǵysy búkil álem boıynsha qarjy naryǵynyń quldyraýyna áser etken. Sonymen qatar mamandar ınvestorlardyń AQSh pen Qytaı valıýtasyna qyzyǵýshylyǵy da kúrt tómendegenin aıtty. 


Qarsylyq aksııasy

AQSh-tyń 800 qalasynda, onyń ishinde Vashıngton, Nıý-Iork, Boston, Chıkago já­ne Hıýston sekildi iri qalalarda «О́mi­­ri­miz úshin sherý» aksııasyna jınal­ǵan ha­lyq atys qarýyn satý jáne alyp júrýge baqy­laýdy kúsheıtýdi talap etti. Nara­zylyq aksııasynyń uıymdastyrylýyna bıyl aqpan­da Park­len­­dtegi mekteptiń burynǵy túleginiń oqýshylarǵa oq atyp, 17 adam­nyń mert bolǵany túrtki boldy. «О́mirimiz úshin sherý» uranymen ótken narazylyq aksııasyna shyqqandardyń deni – mektep oqýshylary men jastar. 

Washington Post gazetiniń habarlaýynsha, 1999 jyldyń sáýir aıynan beri AQSh-ta 190 myńnan astam oqýshy sabaq kez­in­de atys-shabysqa tap bolǵan. 
Sherýdi uıymdastyrýshylar qarý us­taý­ǵa baqylaýdy kúsheıtý problema­syna nazar aýdartýdy maqsat etti. Budan bólek olar jas­tarǵa qarashada óte­tin kongress saılaýy­na tirkelip, qa­rý aı­nalymyna qatysty ere­jeniń ózge­rýi­ne atsalysýǵa shaqyrdy. 

Sholýdy ázirlegen 
Gúlnur Qýanyshbekqyzy,
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar