Qazaqstanda sońǵy on jyl ishinde memlekettiń únemi baqylaýy men DDSU hattamalaryn turaqty jańartýdy engizýdiń arqasynda AITV-men ómir súretin (AО́A) muqtaj adamdardy antıretrovırýstyq terapııamen (ART) qamtý artyp keledi.
Eger 2006 jyly 54% AО́A ómirlik qajetti terapııaǵa qol jetkizgen bolsa, bıyl jyl sońyna qaraı bul kórsetkish 80 jetetin bolady. AITV-ınfeksııasy indetin joıýdyń álemdik strategııasynda 2030 jylǵa qaraı zamanaýı tásilder men 90:90:90 qaǵıdatynyń negizinde DDSU maqsatty kórsetkishteri qabyldandy: AITV-ınfeksııasy dıagnostıkalanǵan 90% adamnyń barlyǵy antıretrovırýstyq terapııany qabyldaıdy. ART qabyldaıtyn 90% paıyz naýqasta aıqyndalmaıtyn vırýstyq aýyrtpalyqqa qol jetkiziletin bolady.
– Bul kórsetkishterge qol jetkizý úshin otandyq JITS qyzmeti aldaǵy jyldan bastap «Testileýden ótkiz de, emde» strategııasyna ótedi. Antıretrovırýstyq terapııa testileý kezinde anyqtalǵan barlyq naýqasqa klınıkalyq kórsetkishterine qaramastan taǵaıyndalady. Bul profılaktıkalyq shara. Basty kútiletin nátıje – turǵyndar arasynda AITV-ınfeksııasynyń beleń alýyn toqtatý bolyp tabylady, – deıdi QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń JITS-tyń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres jónindegi respýblıkalyq ortalyqtyń bas dırektory Baýyrjan Baıserkın.
Sondaı-aq AО́A-ǵa medısınalyq kómekti kórsetý júıesin jetildirýdiń arqasynda jyl saıyn ART-men qamtýdy arttyrýdyń nátıjesinde JITS-ten bolatyn ólim-jitimniń azaıǵandyǵy baıqalady.
ART sapasyn, naýqastardyń emge beıildiligin arttyrý maqsatynda jyl saıyn elde qoldanystaǵy normatıvtik qujattardyń jáne halyqaralyq usynymdardyń negizinde jańa antıretrovırýstyq preparattar tirkelýde, emdeýdiń aldyńǵy qatarly syzbalary qoldanylýda.
ART-preparattaryn satyp alý IýNISEF júıesi arqyly júzege asyrylady. Bul jaǵdaı eldegi shekti baǵalarmen salystyrǵanda 2-den 40 esege deıin baǵany aıtarlyqtaı tómendetýge múmkindik beredi.Qarjylardy únemdeýdiń nátıjesinde barlyq muqtaj pasıentterdi antıretrovırýstyq emmen qamtýdy arttyrý jáne tııanaqtalǵan mólsherlemesi bar jańa aralas preparattardy qoldanýdy arttyrý múmkindigi paıda bolǵan.
Búginde Qazaqstan Respýblıkasynda tirkelgen 31 antıretrovırýstyq preparattyń ishinen – 26 kúndelikti tájirıbede qoldanylady.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY
