– «BAYAN SULU-2018» Halyqtyq beıne – Halyq tańdaýy» bastamasynyń erejesine sáıkes, bıyl 10 sáýirde daýys berý nátıjeleri qorytyndylap, baıqaýdyń aqtyq kezeńine qatysatyn bes qyz-kelinshek iriktelýi tıis edi. Olardyń ishinen bas júldeger – Toıota kóligine ıe bolyp, Baıan Sulý saýda belgisiniń betke ustar tulǵasyn tańdaýymyz qajet bolatyn. Aqparattyq qaýipsizdik qyzmeti qatysýshylarǵa berilgen daýystardy tekserý kezinde keıbir qyz-kelinshekterdiń erejeni buzyp jatqandyǵyn anyqtady. Úmitkerler daýys jınaýdyń tyıym salynǵan ádisterin qoldanǵan. Osydan keıin ishki tergeý júrgizilip, onyń nátıjesinde ashyqtan-ashyq qoldan jasap ósirilgen daýystar bazasy anyqtaldy. Naqtyraq aıtqanda, mail.ru serveri arqyly arnaıy robot birqatar qatysýshylardyń profıline árbir 2 sekýnd saıyn daýysty jınap ósirip berip otyrǵan. 16 naýryzda bizdiń mamandar mail.ru poshta serveri arqyly daýys beretin modýldi alyp tastady, – deıdi baıqaý uıymdastyrýshylary.
Oǵan qosa, qazir Aqparattyq qaýipsizdik mamandary ártúrli saıttar men forýmdarda aqyly tapsyrmalardy jarııalaý arqyly daýys jınaýdyń tyıym salynǵan ádisterin 50-den asa qatysýshy qoldanyp otyrǵanyn anyqtaǵan. Jáne daýys berýshilerdiń basym bóligi shetel azamattary bolyp tabylady. Bul «BAYAN SULU 2018» baıqaýynyń «Daýys berýge tıisti jergilikti IP-adresterden daýys beretin Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdentteri ǵana qatysa alady» degen 4.7 tarmaǵyn buzý bolyp tabylady. Sondaı-aq, osy erejelerde «Qatysýshylardyń reıtıngin ósirý úshin adal emes ádisterdi qoldanýǵa tyıym salynady. Ádiletsiz ádisterge arnaıy saıttarda aqyly tapsyrmalardy jarııalaý, bir kompıýterden birneshe akkaýnttardy tirkeý jáne ózge de adal emes áreketter jatady» degen 4.3 tarmaǵy qarastyrylyp qoıǵanyn eskere otyryp, uıymdastyrýshylar baıqaý qatysýshylaryna Baıqaýdyń osy erejelerine sáıkes sharalar qabyldaıdy.
Endigi jerde baıqaýǵa qatysýshylar buǵan kelispegen jaǵdaıda, olardyń attary, skrınshottardy jáne daýys berýshilerdiń IP-adrester bazasyn kórsetile otyryp, búkil materıaldar ashyq túrde jarııalanatyn bolady.
Baıqaýdyń ádil ótýine múddeli jandar qajet bolǵan jaǵdaıda, tyıym salynǵan daýys jınaý ádisteriniń qoldanylǵanyn aıǵaqtaıtyn búkil dálelder, úmitkerlerdiń aty-jóni, skrınshottar men aqparattar ashyq jarııalanady. Biz alaqol tásilderden bas tartýǵa shaqyramyz. Hakerlik baǵdarlamalar jáne bottar kómegimen jasandy jolmen jınalǵan daýystardyń barlyǵy anyqtalyp, alynyp tastaldy. Qatysýshylardyń barlyǵyn adal jolmen jeńiske jetýge shaqyramyz, dep otyr7
«Degenmen jobanyń alǵashqy kúninen bastap baıqaýǵa jurtshylyq úlken qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. www.halykbayansulu.kz saıtyna mıllıonǵa jýyq biregeı ınternet-qoldanýshy kirgen. 16 myńnan asa adamnan ótinim tústi. Búginde tańda baıqaýǵa 2100-den asa qyz-kelinshek qatysýda. Baıqaý merziminiń uzartylýy ári árbir ádemi arýǵa baǵyn synap kórýge múmkindikti molaıta túsedi», – dedi «Baıan Sulý» kondıterlik fabrıkasy Uıymdastyrý komıtetiniń tóraǵasy Marlen Abýlǵazınov.
20 aqpan kúni elimizdiń kórikti Baıan sulý beınesin dáripteýge laıyqty qyz-kelinshekteri arasynda onlaın arqyly halyqtyq daýys berý baıqaýy bastalǵanyn seke sala keteıik. «BAYAN SULU 2018» birinshi kezekte qazaq halqynyń dástúrlerin nasıhattaýǵa baǵyttalǵan áleýmettik mańyzǵa ıe joba bolǵandyqtan, basty qaǵıdasy – aıqyndyq jáne adaldyq. Onlaın arqyly daýys berý qorytyndysy boıynsha aqtyq márege shyqqan 5 qatysýshynyń esimi 13 mamyrda belgili bolmaq.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
