Bankterdiń kórsetken qyzmeti úshin alǵan komıssııalyq tólemderdi qaıtarý úshin klıentter aldymen Qazaqstan kásipkerler qaýymdastyǵyna habarlasqany durys. Qaýymdastyqqa shaǵymdanyp jatqandardyń sany qazirdiń ózinde myńdap sanalady. Álbette, nesıeni eshkim de jetiskennen almaıdy. Aılyǵy shaılyǵyna jetpeıtin halyq turmystyq tehnıkadan bastap, balasynyń oqýyna, avtokólik pen baspanaǵa dúrkin-dúrkin nesıe alýǵa májbúr. Al ekinshi deńgeıli bankter Ulttyq banktiń nesıe berý qyzmetine aqy alýǵa tyıym salǵanyna qaramastan, óz klıentterinen komıssııalyq tólemder jınap kelgen.
– Nesıe esepshottary esep aıyrysý operasııalaryna jatpaıdy. Bul – aqshany býhgalterlik esepke alý ádisi. Iаǵnı nesıe esepshottaryna qyzmet kórsetkeni úshin komıssııa alýǵa banktiń quqy joq. Alaıda ekinshi deńgeıli bankterdiń kópshiligi Ulttyq banktiń aldyndaǵy esepterin nesıe alýshylardyń qaltasynan júrgizgen. Naqty aıtqanda, nesıe berý qyzmetin kórsetý – ekinshi deńgeıli banktiń qaryz alýshynyń emes, Ulttyq banktiń aldyndaǵy mindeti, – deıdi Kásipkerler qaýymdastyǵynyń prezıdenti Ermek Ábildın.
Onyń aıtýynsha, 2012 jyly Ulttyq bank barlyq kommersııalyq bankterge keıbir komıssııa túrlerin alýǵa tyıym salyp, nesıe alýshylardyń ústinen zańsyz paıda tabýdyń jolyn kesip baqqan eken. Biraq ony elegender shamaly. Ulttyq bank 2016 jyly nesıe alý kezindegi komıssııalardyń sanyn 46-dan 11-ge deıin (!) qysqartyp tastady. Ekinshi deńgeıli bankterdiń keıbiri zańsyz komıssııa jınaýdy sonda da doǵarmaı qoıdy. Bankten qaryz alýshylar orta eseppen 18-20 paıyzdyq nesıe alyp turmyn, osy paıyzdy ǵana tóleımin dep oılaǵan. Al shyn máninde bankter olardyń moınyna negizgi qaryzdyń ústine komıssııalyq ústeme qosyp, 40 paıyz artyq tólem júktep otyrǵan.
Ermek Ábildınniń aıtýynsha, Kásipkerler qaýymdastyǵynyń zańgerleri shaǵymdanǵan nesıegerlermen birge bankke baryp, tıisti aqshany qaıtarýdy suraıdy. Bank ádette bas tartady. Sodan qaýymdastyq mamandary 42 istiń nesıegerler paıdasyna sheshilýine kómektesti. Búgingi tańda qaýymdastyq atyna kelip túsken aryz-shaǵymnyń sany 900-den asqan.
Qaýymdastyqtan kómek suraǵandardyń qatarynda taýarly nesıe alǵandar da, ıpotekalyq nesıe alǵandar da bar. Ásirese sol ıpotekalyq nesıe alǵandardyń komıssııalyq tólemderdi qaıtarýǵa degen qulshynysy kúshti. Endi she, ol degenińiz mıllıondaǵan teńgege jetetin qyp-qyzyl aqsha ǵoı!.. Ony aıtasyz, keıbir jandar úshin on-on bes myń teńgeniń ózi aıtarlyqtaı salmaq ekeni jasyryn emes.
Aıta ketý kerek, nesıe alǵan adamdar tıisti qujattardy túrli sebeptermen saqtaı almaǵan bolsa, bankten olardyń túpnusqasyn talap etýge quqyly. Bul jerde eskeretin bir mańyzdy jaıt: túpnusqada klıent qolynyń kóshirmesi bolýy tıis.
– Keıingi sot sheshimderine baılanysty, bankter komıssııa alý týraly tarmaqshasy alynyp tastalǵan kelisimshart kóshirmelerin bere bastady. Álbette, olarda nesıe alýshynyń qoly joq. Sondyqtan kelisimshart pen tólem jasaý kestesiniń kóshirmelerin suraǵanda, qolyńyz qoıylǵan túpnusqany berýdi talap etińiz, – deıdi Ermek Ábildın.
Sonymen qatar zańgerler osy jaǵdaıda kómektesýge ýáde berip, aqsha suraıtyn alaıaqtarǵa aldanyp qalmaýdy eskertedi. Banktiń aldaǵany azdaı, kóldeneń deldaldardyń degenine senip, san soǵyp qalmańyz, aǵaıyn.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY
