Synaqtan tyrań etip qulaıdy, jabyǵyp júrgende kóztanys bireýler Máskeýge baryp baǵyn synaýǵa keńes beredi. «Qansha degenmen orys ádil. Tanysyń bar ma, aqshań bar ma, joq pa, qaramaıdy. Sen naǵyz matematıksiń ǵoı. Sózsiz qabyldaıdy», dep úmit otyn jaǵady.
Taza qazaq aýylynda ósken, orysshasy shala-sharpy bozbala Asqar Máskeýge tartady. Aldyna esep berse, shemishkedeı shaǵyp tastaǵanymen taldaýǵa til joq. Balyq sııaqty kózi bozaryp otyrady. Orys tilinen synaq tapsyrǵanda qulaǵany belgili bolǵan. Sonda matematıkadan emtıhan alǵan qart evreı ǵalymy «mundaı talantty jigitti til bilmeıdi dep oqýǵa qabyldamaǵanymyz kúná bolady. Orys tilin úırener, al bul jigit bolashaqta ataqty ǵalym bolaryna senemin» depti. Qudaı aýzyna salǵan shyǵar, sol akademık Asqar Jumadildaev Qazaqstanǵa ǵana emes, álemge ataǵy shyqqan ǵalym boldy. Dúnıe júzine áıgili Oksford, Garvard ýnıversıtetterinde aǵylshyn tilinde dáris berip keledi. Ǵylymnyń atasy matematıka salasynyń álemdik tulǵasy sapyna qosyldy.
Eger evreı áıel talantyn baıqap, arasha túspegende biz Asqar Jumadildaevty búgingideı dańqymen biler me edik. Aýyldan shyǵyp, álemdik matematıka ǵylymyna ólsheýsiz úles qosqan Muhtar О́telbaevty she?!
Dúnıe júzine ataǵy shyqqan qos ǵalym da aýyldan túlep ushypty. Al olardyń izin basqan talantty jastar qazaqtyń altyn besigi aýyldarda túgesildi deýge aýyz barmaıdy.
Oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev osy oqylyqtyń ornyn toltyratyndaı iri sharýany qolǵa aldy. Endi Qyzylorda oblysynda fızıka-matematıka baǵytyndaǵy mektep-ınternat ashylady. Jobaǵa qarjy qarastyrylǵan. Daryndy balalarǵa, ásirese aýyldan keletin talantty jastar alańsyz oqyp, bilim alý úshin jataqhana kerektigi belgili. Mektep janynan osy maqsat úshin 300 oryndyq jataqhana salynady.
Oblystaǵy bilim salasyndaǵy jaqsy jańalyq osynda issaparmen kelgen Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń da kóńilinen shyqqan.
«Fızıka-matematıka mektebin ashý – durys sheshim. Búgingi tańda biz sıfrlandyrý, ındýstrııalandyrý týraly aıtamyz, al kolledjer men ýnıversıtetterde negizinen gýmanıtarlyq sala mamandaryn daıyndaıdy. Sondyqtan mundaı mektep kerek», dedi ol.
Matematıka – ǵylymdardyń atasy. Ǵasyr jumbaǵyn sheshse de qarapaıym qalpynan aınymaıtyn, álemdi moıyndatqan Muhtar О́telbaevtaı jaısań azamat, ataqty ǵalymdardyń bolashaqta osy mektep-ınternattan shyqpasyna kim kepil?! Jaqsy jańalyqqa oblys turǵyndary qýanyp júr.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Qyzylorda oblysy
