Taldyqorǵan men Tashkent arasyn jaqyndata túsken sapardyń alǵashqy kúninde Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov ózbek topyraǵynda máńgilik tynys tapqan Tóle bı babamyzdyń kesenesine táý etti. О́zbek tarapy jetisýlyq meımandarǵa qonaqjaılyq tanytyp, kóne Tashkent shaharynyń kórikti jerlerin kórsetti.
– 2018 jyldy eki el prezıdentteri «О́zbekstannyń Qazaqstandaǵy jyly» dep jarııalaǵan bolatyn. Bul baýyrlas eki memlekettiń ózara baılanysyn jańa deńgeıge kóteretinine senimdimiz. Almaty oblysy – Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy tabıǵı baılyǵy mol, ınvestısııalyq klımaty qolaıly aımaqtardyń biri. Osy kezdesýler arqyly eki jaqtyń kásipkerleri ózara tıimdi seriktestik qatynastaryn damytýdyń jańa baǵyttaryn ashady degen úmittemiz, – dedi oblys ákimi resmı sapardyń ashylýynda.
Tabıǵaty kórkem, jeruıyq ólke atanǵan Almaty oblysynyń týrıstik áleýetin arttyrý jolynda О́zbekstannan úırenetin de, olarǵa úıretetin de tustar barshylyq. Ásirese kıeli oryndarǵa kelýshi týrısterge tolyqqandy jaǵdaı jasaý jaǵynan tashkenttik iskerlerdiń tájirıbesi sabaq alýǵa turarlyq eken. О́zbek astanasy men jaqyn mańdaǵy iri qalalardaǵy tarıhı ǵımarattar men kóne dáýirden kele jatqan Shyǵys órkenıetiniń jaýharlaryn tamashalaýshylar qatary jyl saıyn kóbeıip keledi. Tabıǵat syılaǵan erekshelik pen ulttyq qonaqjaılylyq dástúri О́zbekstandy Ortalyq Azııadaǵy týrıstik áleýeti joǵary elge aınaldyryp otyr. Bul jaǵynan Jetisý ólkesiniń áli de izdenetin tustary kóp.
Jalpy, qazir álem elderi arasynda ekonomıkalyq baılanys aldyńǵy orynǵa shyqqany anyq. Qazaqstannyń qolaıly geosaıası jaǵdaıy men syrtqy naryqqa shyǵatyn tranzıttik áleýeti О́zbekstandy da qyzyqtyrady. Ásirese Qytaı naryǵyna kókónis pen astyq ónimderin eksporttaýǵa beıili aýyp otyrǵan el bul baǵytta Qazaqstandy strategııalyq áriptes retinde moıyndaıdy. Al Shyǵystaǵy saýda qaqpasy retinde Jetisý aımaǵyna degen qyzyǵýshylyq zor. Almaty oblysynyń resmı delegasııasymen bolǵan kezdesýlerde osyndaı oı ashyq aıtyldy. Iаǵnı О́zbekstannyń Qytaı naryǵyna shyǵatyn tranzıttik alańy retinde oblyspen tyǵyz qarym-qatynas ornatýǵa yqylasy aýyp otyr. Mysalǵa, ózbek tarapy Jetisý ólkesinde syrtqy naryqqa shyǵarylatyn astyq pen kókónis túrlerin saqtaıtyn qoımalar ashýǵa múddeli. Is tetigin tapsa, oblysqa qomaqty ınvestısııa quıylady.
Sondaı-aq О́zbekstanda shyǵarylatyn aýylsharýashylyq tehnıkalaryna Qazaqstan tarapynan suranys artyp keledi eken. Onyń ishinde agrarly aımaq retinde Almaty oblysynyń úlesi mol. Ári «Ýzagrotehmash» kompanııasynyń zaýyttarynda jasalatyn tehnıkanyń baǵasy qoljetimdi. Demek jetisýlyq dıqan, sharýa úshin tıimdi usynys bolatyny anyq. Osy jaıdy zerdelegen oblys ákimi Amandyq Batalov ózbekstandyq zaýyt ıelerine usynys aıtyp, tehnıkalardy Almaty oblysynda qurastyrýǵa shaqyrdy. Bul óz kezeginde ishki naryqqa tikeleı jol ashyp, mashına, traktor baǵasynyń arzandaýyna áser etetini aıan.
– Biz sizderdi barlyq ınfraqurylymy tartylǵan «Taldyqorǵan» ındýstrııalyq aımaǵynan jınaqtaý sehyn ashýǵa shaqyramyz. Bul ónimderińizdi Qazaqstan naryǵyna ǵana emes, ózge elderge qysqa merzimde jetkizýge múmkindik beredi, – dep atap ótti sharýa jaıyn Amandyq Batalov.
О́z kezeginde О́zbekstan Respýblıkasynyń vıse-premeri Nodır Otajonov elde tehnıka shyǵarý kólemi artyp kele jatqandyqtan, oblys ákiminiń bul usynysy qyzyǵýshylyq týǵyzǵanyn aıtty. Máselen, holdıng ótken jyly 1,5 myń birlik tehnıka shyǵarsa, bıylǵy jyly bul kórsetkish 6 myńǵa jetpek. N.Otajonovtyń paıymdaýynsha, bul syrtqy naryqqa shyǵýdyń da qajettigin kórsetip otyr. Sondyqtan da ózbek tarapy jaqyn arada naryq múmkindikterin baǵalap kórý úshin Almaty oblysyna óz ókilderin jiberýge nıetti.
Almaty oblysy men О́zbekstannyń ınvestısııalyq áleýeti týraly jarqyn áńgime Qazaqstannyń О́zbekstandaǵy elshiliginiń qoldaýymen uıymdastyrylǵan baýyrlas eldiń iskerlik kompanııalarymen bolǵan kezdesýde jalǵasyn tapty. Búginde Almaty oblysynyń О́zbekstanmen syrtqy taýar aınalymy 36 mln AQSh dollaryn qurap otyr. Onyń ishinde О́zbekstanǵa shyǵarylǵan eksport 15,8 mln AQSh dollar bolsa, ımport 20,2 mln AQSh dollaryna jetken. О́zbekstannan Jetisý ólkesine mıneraldy tyńaıtqyshtar, motorly kólik quraldary, jemis-jıdekter, basqa da aýylsharýashylyq ónimderi jetkiziledi.
Iskerlik kezdesýlerdiń nátıjesinde Almaty oblysy ákimdigi men Andıjan oblysynyń hokımııaty ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol jetkizdi. Eki jaqty baılanystyń tereńdeýine jol ashatyn qujatqa óńir basshysy Amandyq Batalov pen Andıjan oblysynyń hokımi Shýhratbek Abdýrahmanov qol qoıdy.
«О́zbekstannyń Qazaqstandaǵy jyly» aıasynda ótken saparda Almaty oblystyq Súıinbaı atyndaǵy fılarmonııasynyń shyǵarmashlyq ujymy ózbek halqyna án men kúıden shashý shashyp, qazaqtyń tól ónerin kórsetti. Sondaı-aq ala taqııaly aǵaıyn nazaryna «Altyn adam» tabylǵan óńirdiń shejiresin áıgileıtin tarıhı jádigerler kórmesi de usynyldy.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy
Sýretti túsirgen Jumabaı MUSABEK
