...tilegin jetkizedi
О́reli oı-pikir aıtyldy
S.Qondybaı atyndaǵy oblystyq murajaıda Mańǵystaý aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵy men aýdandyq ishki saıasat jáne tilderdi damytý bóliminiń uıymdastyrýymen «Rýhanı jańǵyrý arqyly jarqyn bolashaqqa!» atty pikirtalas jıyny ótken bolatyn. Bul sharanyń maqsaty – Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq tujyrymdamasyn jan-jaqty talqylaý, azamattyq qoǵam ókilderiniń pikirlerin tyńdaý jáne jurtshylyq arasynda ózekti degen tustaryn keńinen nasıhattaý negizinde túsinik jumystaryn júrgizý.
Sharaǵa azamattyq qoǵam ókilderi men eńbek ardagerleri, belsendi jastar men jastar ortalyǵynyń mamandary qatynasty. Basqosýda aýdandyq sottyń sýdıasy S.Berdibekov, «Mańǵystaý aýdandyq azamattyq bastama» QB tóraǵasy S.Ánes sóz sóılep,, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń ókili J.Ermekbaeva «Latyn árpine kóshý – zaman talaby» taqyrybynda baıandama jasap, aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy A.Ertileýov «Otbasyndaǵy tárbıe basty orynda» taqyrybynda, «Nur Otan» partııasy MAF sektor meńgerýshisi Sh.Barahatov «Azamattyq qoǵamnyń róli» týraly oılaryn ortaǵa saldy.
Jıyn sońynda pikirtalasqa qatysýshylar Elbasynyń baǵdarlamasyn biraýyzdan qoldaıtyndyqtaryn bildirip, bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaryp jumystanýǵa kelisti.
Allabergen QONARBAEV
Mańǵystaý oblysy
...pikirin joldaıdy
Tilimiz – ulttyq tólqujatymyz
Til – Alla taǵala buıyrtqan ulttyq tólqujat. Dúnıejúzinde túrleri bir-birinen aınymaıtyn ulttar kóp. Olardy túrine qarap qaı ult ekenin aıyra almaısyń, tek tilinen ǵana qaı ult ekenin bilýge bolady. Mysaly, qazaqqa uqsas ulttar bar. Olar, ıakýt, koreı, qytaı, t.b. Mine, bulardy túrine qarap qazaqtan aıyrý qıyn, tek sózinen ǵana bilesiń.
Keshegi qyzyl ımperııanyń tusynda qazaqty tilinen, dininen, salt-dástúr, ádet-ǵurpynan aıyrý saıasaty júrgizildi. Sóıtip bizdiń ana tilimiz óz jerimizde, óz elimizde ógeı balanyń kúnin keship, tipti joıylyp ketýge taıap, áýpirimmen áreń aman qaldy.
Alla jar bolyp, elimiz egemendik alyp, Elbasymyzdyń dana basshylyǵy, salmaqty saıasatynyń, alysty boljaıtyn kóregendiginiń arqasynda ulttyq qundylyqtarymyzdyń bárin qalpyna keltirip, óshkenimizdi jaǵyp, ólgenimizdi qaıta tiriltip jatyrmyz. Uly dalany meken etken ultymyzdyń mártebesi asqaqtap, shırek ǵasyr ishinde búkil álemge tanyldy. Qazaq tili búginde memlekettik til. Ana tilimiz – ulttyń jany. О́z tilimizdiń mártebesin asqaqtatý basty boryshymyz.
Maǵzumbek MAShAIYQULY,
Qazaqstannyń Qurmetti jýrnalısi
Qaraǵandy oblysy
...dabyl qaǵady
Besik jyryn aıtatyn ájeler joq
«Besikti otqa jaqpa», «Aıaqasty etpe», «Qadirlep usta» deıtin qazaq besikti qoqysqa tastaı salatyn bolypty. Sol besiktiń sýretin jeliden kórip, ishim qan jylady. Besiktiń qasıeti urady ǵoı, oılanaıyq! Besik baıaǵyda Aıyrqalpaq Aıdahar bıdiń zamanynda paıda bolǵan deıdi. Bir kúni Aıdahardyń balasy ýanbaı, jylaı beredi. Emshi-táýipterden de eshteńe shyqpaıdy. Ákesi qyzynyń jylaǵanyna shydaı almaı dalaǵa shyǵyp ketip, Qudaıdan medet suraıdy. Bir ýaqytta jylaǵan balanyń daýysy shyqpaı qalady. Júgirip úıge kirse, qyzynyń qasynda aq kıimdi kisi janbaı qalǵan tobylǵynyń butaǵyna bópeni salyp terbetip otyr eken. Jaqyndaǵanda kózden ǵaıyp bolady. Bı muny «Qudaıdan kelgen ısharat» dep qabyldaıdy. Túnimen qısyq aǵashtardy qıystyryp, besik jasap shyǵarypty. Sábıin soǵan salǵanda, jubanyp, tátti uıqynyń qushaǵyna ketedi eken.
Besik eń alǵash tobylǵydan jasalǵandyqtan, ol qasıetti aǵashtardyń birine aınalady. Odan besik, qamshy, ydys-aıaqtar jasalatyn bolǵan. Tobylǵy besikte terbelgen sábı «arystandaı top jarady, jolbarystaı jol tosady» dep yrymdaıdy. Besikti aıaqasty tastamaıyqshy.
Besiktiń qadirin qashyrǵan qazaqta besik jyryn aıtatyn ájeler azaıyp ketkeni de ras. Osydan biraz buryn Aqtóbe oblystyq balalar kitaphanasynyń qyzmetkerleri habarlasty. «Nemeresine besik jyryn aıtatyn, besiktiń qasıeti týraly oqyrmandarymyzǵa ádemilep aıtatyn áje taýyp berińizshi» dep qolqa saldy. Qansha jerge qońyraý shalyp, qansha adammen sóılestim... Ázer taptym, kóptegen ájeler besik jyryn aıtpaıtyn bolǵan. Nemeresin baqqysy kelmeıdi, kımeshek kımeıdi. Besik jyryn aıtatyn ájeler, qaıdasyńdar?!
Baqyt JANShAEVA
Aqtobe oblysy
...alǵys bildiredi
Shıpager shapaǵaty
Men Shyǵys Qazaqstan oblysy, Tarbaǵataı aýdany, Aqjar selosynda dúnıege kelip, Almaty qalasyndaǵy Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen soń, týǵan aýylymdaǵy mektepte muǵalim bolyp jumys istedim. Qazir zeınet demalysyndamyn. Bir jyl buryn asqazanyma jara shyǵyp aýyrǵandyqtan, Almaty onkologııalyq ortalyǵyna baryp qaralǵan edim. Munda meni torako-abdomınaldyq bólim meńgerýshisi, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Estaı Abzalbekov shuǵyl túrde ota jasaý qajet ekenin túsindirdi. Sóıtip operasııalyq bloktyń meńgerýshisi, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Marat Ahetov, dáriger Erjan Keńesbaevtyń qatysýymen ota jasalyp, óte sátti ótti. Qazirgi damyǵan medısınalyq apparatýralardyń barlyq túrleri paıdalanylyp, aman-esen úıge oraldym.
Qurmetti redaksııa ujymy, maǵan sátti ota jasap, ózderiniń kásiptik bilimderiniń joǵary dárejede ekenin kórsetken dárigerlerge shyn júrekten alǵysymdy bildiremin. Sondaı-aq onkologııalyq bólimde jatyp emdelgenimde, mundaǵy jumys isteıtin meıirbıkelerdiń jyly qabaǵy men meıirimdi júzderine rıza boldym.
Almasbek MÁLIKOV,
Quramys shaǵyn aýylynyń turǵyny
Almaty oblysy
...oı bólisedi
Muǵalimderdiń arnaıy kıimi nege joq?
Nazar aýdarsaq – ushqyshtar, temirjolshylar, dárigerler, polıseıler, kúzetshiler men teńizshilerge deıin arnaıy formalary bar. Al barsha adamnyń saýatyn ashqan, judyryqtaı balany adam etip, bilimdi urpaq tárbıelegen muǵalim-ustazdardyń nege arnaıy kıimi joq? Osy másele sońǵy jyldary anda-sanda aıtylyp qoıady, biraq nátıje joq.
Muǵalimniń bedel-abyroıy artsyn desek, olarǵa da arnaıy kıim úlgisin daıyndap, áspetteýimiz qajet-aq. «Alty alashtyń balasy bir jerge jınalsa, tór muǵalimdiki», – dep edi Maǵjan Jumabaev. Qane, sol tór aılyq jalaqysy mardymsyz, formasy joq, saılaý jaqyndaǵanda ákimqaralardyń qoljaýlyǵy, senbilikke shyǵatyn da, túnimen dápter tekserip kóz maıyn taýysyp «qaǵaz kemiretin» de muǵalim. Qadirmendi ustazdardy ulyqtaıyq, mereıin ústem eteıik desek – muǵalimderdi de zamanaýı formamen qamtamasyz eteıik. Sonda ǵana muǵalimdikte oqıtyn jastardyń qyzyǵýshylyǵy artyp, qatary kóbeıedi, ustaz bedeli joǵarylaı túsedi...
Maqsat MUHANOV,
zeınetker-ustaz
Ońtústik Qazaqstan oblysy
