Qazaqstan • 24 Sáýir, 2018

Qurt aýrýyn qurtamyz desek...

1150 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elimizdegi  Ulttyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı ortalyǵynyń qyz­metkerleri Atyraý oblysynyń turǵyndary arasynda týberkýlez aýrýshań­dyǵyna monıtorıng júrgizdi. Keseli kóp qurt aýrýy jergilikti atqarýshy organdardyń, jalpy jurtshylyqtyń alańdaýshylyǵyn týǵyzyp otyr. Aı­maqta 1003 adam týberkýlezge qarsy kúres dıspanserinde tirkelgen. Oblys ákimi Nurlan Noǵaev osy másele qaralǵan májiliske qatysyp, derttiń dendep ketpeýi úshin aldyn alý sharalary jetkilikti dárejede júrgizilýi tıis ekenin atap aıtty. Jınalysqa Ulttyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Málik Ádenov shaqyryldy. Onyń aıtýynsha, qazir Qazaqstandaǵy týberkýlezge qarsy kúres qyzmeti jańa tehnologııalar arqyly ózgerý satysynda. Sonyń nátıjesinde respýblıkadaǵy stasıonarlar sany 89-dan 40-qa qysqarǵan. 

Qurt aýrýyn qurtamyz desek...

Atyraý oblysynda týbýrkýlezben aýyrý deńgeıi sońǵy úsh jylda 19,7%-ǵa azaıdy. Biraq bul barlyq má­sele sheshimin tapty degen sóz emes. «Soń­ǵy jyldary týberkýlezdi anyqtaý men emdeýdiń jańa túri engizile bas­tady. Osy baǵytta atqarylatyn ju­mys kóp. Kadrlarǵa baılanysty problema da bar» dep atap ótti M.Ádenov. Oblystyq densaýlyq saqtaý bas­qar­masynyń basshysy Mánshúk Aımur­zıevanyń aıtýynsha, óńirde 28 ftızıator, 13 ftızıopedıatr jumys isteıdi. Onyń 30%-y zeınet jasynda. Sondaı-aq 9 ftızıator, 4 ftızıope­dıatr jetispeıdi.

Ata-analary týberkýlezben aýyratyn balalarǵa da aıryqsha kóńil bólinýi kerek. Oblysta 670 oryndyq 7 mektepke deıingi uıym bar. 240 oryn­dyq baılanystaǵy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternat jumys isteıdi. Týberkýlezge qarsy kúres dıs­­panserinde esepte turǵandardy áleý­mettik jaǵynan qoldaýǵa 2018 jyl­dyń birinshi toqsanynda 16,8 mln teńge qaralǵan.

Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý de­par­tamenti basshysynyń orynbasary Erbolat Ýaıysov balalar men jasós­pirimderge jańa shıpajaı salynýy kerek degen pikirde. Jasyratyny joq, qazir óńirde ekpeden bas tartý máselesi ózekti bolyp otyr. «О́tken jyly 468 ata-ana balalaryna ekpe saldyrýǵa qar­sylyq bildirdi. Olardyń basym bó­ligi dinı ustanymdaryna qatysty bas tartyp otyr. Keıbir zańnamalyq ak­tilerge ózgeris engizip, ekpe salý men rentgenge túsýdi mindetteý kerek. Aty­raýda Ulttyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı ortalyǵynyń bólimshesin ashý týraly da usynys bar»,   deıdi Erbolat Ýaıysov. Qurmanǵazy aýda­nynda 100 oryndyq aýrýhanany kúr­deli jóndeýden ótkizip, shıpajaıǵa aınal­dyrý josparlanyp otyr.

Jınalysta oblys ákimi Nurlan Noǵaev qurt aýrýyn túp-tamyrymen joıý úshin sebepterdi anyqtap, ony she­shý joldaryn taýyp, tujyrymdama jasaý kerektigine toqtaldy. «Men Ult­tyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı orta­lyǵynyń basshylyǵynan osy máselege túp­kilikti aralasýlaryn su­rar edim. Aldaǵy jumysymyzǵa ǵy­­lymı baza qurýymyz kerek,   dedi N.Noǵaev. – Aýrýshańdyq kórsetkishi joǵary emes, sheshýge bolatyn problema. Naýqastardyń málimetter bazasyn ja­sap, jaǵdaılaryn únemi baqylaýda us­taýǵa tıispiz».

Bıyl oblysta densaýlyq saqtaý salasyna 100-den astam maman tartyldy. Alaıda kadr jetispeýshiligi máselesi áli bar. Qazir 35 atyraýlyq jas jergilikti bıýdjet esebinen medısınalyq joǵary oqý oryndarynda bilim alyp jatyr. Týberkýlez áleýmettik aýrý dep te ata­lady. Aýrýdy boldyrmaýda aldyn alý sharalaryn jasaý, dári-dármekpen qam­tý, shıpajaıda em alý, naýqastyń áleýmettik jaǵdaıyn kóterý máseleleri ózekti. Oblystyń bas dárigeriniń sózine súıensek, ásirese jumyssyz, tabysy tó­men adamdar osy aýrýǵa kóp dýshar bo­lady eken. Sondyqtan memleket tarapynan naýqastardyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa kómek kórsetilip keledi. О́tken jyly oblysta turǵyn úıge muqtaj 6 adamǵa páter berilse, 13 adam jumysqa ornalastyryldy. Endigi maqsat týberkýlez aýrýshańdyǵy bo­ıyn­sha nóldik kórsetkishke qol jetkizý bolyp otyr.

Baqytgúl BABASh,
«Egemen Qazaqstan»

ATYRAÝ