Roza MUQANOVA. Áke... (Esse)

Dúnıeden kóshkenmen sana­dan ósh­peıtin abzal beıne. Ár balanyń  júrek túbinde ata-­ana­ǵa degen aıaýly sezim, uly sa­ǵynysh jatady. Ýaqyt  ót­ken­men sa­ǵy­nysh túbeginen syz­dyqtap muń shyǵady. Qolyma qalam alsam  meniń balalyq sha­ǵym­nyń belesteri kóz aldyma qaıta oralady. Sol belestiń  ushar shyńynan tek ózińdi ǵana kó­rip, ózińmen ǵana tildesip otyramyn, ÁKE!

Qandaı háldi bastan keshsem de, óz oıym ózime ógeılik ta­­ny­­­typ ózgergen sátte de, dú­nıe tý­laqtaı tozyp, qańsyqqa aı­nal­ǵan tusta da múltiksiz taza­ly­ǵyń, kir­pııaz izgiligiń  janymdy­ ser­gitip qapas­tan aryltyp shyǵa­tyn alyp kúshim – ÁKEM!

О́zińnen Otandy súıýdi, el­di qadir tutýdy, týǵan jer to­pyraǵyn aıalap ótýdi, ultym­nyń kıesi baryn uǵyp óstim.

Ata qonys

Jazýshy Qajyǵylym Qa­jy­­baıuly Muqanovtyń  «Ata qonysyn» oqyp otyryp,­ Qazaq eliniń ejelgi ata qonysy Ile aımaǵyn meken etken el-jurt­tyń bolmysy men tirshiligi,  ul­tymyzdyń qaımaǵy buzyl­ma­ǵan  turmysy men salt-dástúri kóz aldyma sulý sýret salady. Taǵ­dyry tálkekke túsken kósh­pe­li jurttyń Qazaqstannan – Qytaıǵa, Qytaıdan – Qazaq­sta­nǵa jóńkile kóship, josylyp júrýiniń sebep-saldaryna úńi­lemin.

«1932 jylǵy ashtyq. Bosqan el Qytaı elimen japsarlas, úr­gen ıttiń daýy­sy estiletin óz qandas­taryna qa­raı josylǵan kezi. Jol jıeginde isip-keýip ólip jatqan adamdar. Jol-jónekeı ólgen adam­dardy jerlep kele jat­qan, ózegi talǵan ash jurtqa azyq-tú­lik taratyp, qarasha jurttyń qa­­myn oılaǵan Mámbettiń Isa qa­­jy bastaǵan qajylary, Basbaı bas­­taǵan baılary, qorjynynan  ól­­genderdi  oraıtyn aqyretterin qo­sa taratyp júr.

Qytaı ókimeti jaǵynan kómek qarastyrylmasa da, ash-jalańash tozǵan eldi Qanaǵat bolystyń aýyly qarsy alyp, qalyń elge pana boldy. Qarakereı Qabanbaı batyrdyń shóbere-shópshegi bolyp keletin Qanaǵat bolys ash-jalańash elge taıqazan kóterip, bıdaı kóje jasatyp, myńdaǵan adamdy ajal tyrnaǵynan aman alyp qalady. Biraq 1937 jyly Stalın bastaǵan sovet ókimeti mun­daı tektiniń basqan izin ańdy­typ, qytaımen birige otyryp ustap jatqan kezi. Aldynda Shá­ýe­shekke barǵan jerinen Álim­­ǵazy bolystyń, munan soń Qa­naǵat bolystyń basyna qara­ly kún týady».

Qanaǵat bolysty tutqynda­ǵanda jylamaǵan el qalmady, – deıdi sol kezde jıyrma tórt jas­ta bolǵan ákemniń anasy Shárban Battalqyzy. 

Qabanbaı batyrdyń kózindeı eline tutqa bolǵan panasynan aıyrylǵan halyq botadaı bozdapty. «Aq boz attyń ústine min­­­­­gen seksendegi Qanaǵat qarııa ap­­paq saqaly Barlyqtyń qońyr je­linde jelpildep turyp: «qosh, qaıran el, jalǵyz-aq armanym, senderden topyraq buıyrmady. Ata-babam alysqan dúleıdiń qo­lyna toqtydaı óńgerilip, bosqa kettim.  Jas shaǵym bolyp, tym bolmasa ata jaýmen jaǵalasyp ólmedim. Kúniń ne bolar eken, bodaýsyz bosqyn bolǵan asyl el» – depti. Bul jer «Qanaǵat ustalǵan saı» dep atalady eken.

Týǵan jerińiz Bórnekeıdi jıi eske alatyn edińiz. «Bórnekeı me­kenimiz, turaǵymyz, keledi jer­di oılasaq jylaǵymyz» degen ata­laryńyzdyń óleń joldaryn jıi qaıtalaıtynsyz.

«Emil ózeniniń jaǵasyndaǵy Bórne­keı – atalarymyzdyń ata­­­meken qara qonysy. Moıyn­tal­dyń kún batysyndaǵy qalyń qa­­mys, mol shabyndyqty, órisi keń­ Bórnekeı ata-babamyzǵa qut bolyp­ty. Osy ólkeni Qarake­reı Qabanbaı, Qanjyǵaly  Bógen­baı, bı Boranbaı sarbazdary joń­ǵardan azat etip, ıisi  naı­­manǵa onyń ishinde mámbetke qonys etip bó­lip bergen eken. Mám­bet-Tu­­ma­taı, Etekbaı, Baıe­ke, Báki, Uzaq, Mu­qan, Shóshek, Aqa­­jan ıe bol­ǵan ata qonys osy. Bul – ataqty Qu­lystaı boıy­ (Q.Mu­qanov «Ata qo­nys», «Qaı­nar» bas­pasy, 2008 j.).

Mámbet – Qabanbaı batyrdyń besinshi atasy (M.Tynyshbaev «Mate­rıaly k ıstorıı kırgız-kazakskogo naroda» Tashkent, 1925g.). ­Ákeı – naıman ishinde mámbet edi.

Qıyn-qystaý zamandy bas­tan keshken áke taǵdyryna erjetip, eseıip baryp úńildim. Eger  ómi­riniń baıanyn ózi jazyp ketpegende, bálkim ómir tarıhyn  tereń zer­deleı de almaǵan bolar edim.

Biletinim, tabıǵattyń sulý kórkinen nár alatyn. Taý-tasty kóp aralaıtyn. Ár tóbeniń basyna shyǵyp, aýyl shetine kóz salyp, qaıran qazaqtyń jeri dep súısinip turyp, kózine jas alatyn.  Ákemniń  ata qonysqa degen, týǵan jerge degen uly saǵynyshyn jıi estıtinmin. Jat­ eldiń qolynda qalyp ketken ata qonysyn ómir baqı  aıtyp ótti. Ákeı týǵan jeriniń ár tasyn jatqa biletin. Ásirese ba­la kezindegi  eteginde talaı már­te oınap, tumasynyń sýyn qanyp iship, toshalasyn jegen  «Shoqpartasyn» saǵyna jazdy.

«Shoqpar tas! Babalarymyz­dyń jat jurttyqtarmen soǵy­synda sileıte soqqy bergen qa­ra shoqpary shyǵarsyń, tasqa aı­nalǵan. Aınalaıyn, qojyr-qo­jyr Shoqpar tas! Jaýyńnyń jaǵa­synda qalǵan shoqpardaı ju­dyryǵyń túıilgen qalpy jazylmaı, tastaı qatyp  qaldy ma eken... Qyzyl-jasyl qyna basqan basyńa shyǵyp alyp, taýdy jańǵyrta aıǵaılaýshy edim. Qazir de aıǵaıǵa bassam ba eken, Shoqpar tas...

Segiz qanat úıdiń ornyndaı qap-qara bolyp, tuńǵıyqtanyp jatqan  Qaınardyń kózi qandaı... Qaınap shyqqan sý bulaq bolyp atqylap ózenshege aınalyp jatyr. Keshke deıin bulaqtaǵy sýǵa emin-erkin túsetin bizderdiń sıraǵymyz byt-shyt bolyp jarylyp, qarala-qojalaq, taban tilim-tilim bolýshy edi.

Qaınarǵa kókteýde qonǵan bizdiń aýyl, qozylary aıaqtanyp, qulyndary qara qulaqtanyp, oınaq salyp, ingenderi botalap, órnektep, toqyǵan jelbaýyna qarlyǵash uıa salyp, balapanyn ushyryp áketkenge deıin tapjylmaı  otyratyn. Adam túgil, qus ekesh qustyń da kóńilin aýlaıtyn qaıran qazaq aýylym!»

El basyna kún týǵan

«Bala kúngi dosym Erǵazy Rahımov, Turdybek Alshynbaev, Qajytaı Ilııasov (keıinnen Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń músheleri boldy) Erǵazy men Turdybek ekeýi Sháýeshekke zorǵa jetipti. Men ol kezde «ońshyl, ult­shyl» degen atqa ıe bolyp jáne Erǵazymen jazysqan hattarym us­talyp, kúdik, kúmán kóbeıgen kez.

Erǵazy ekeýmiz gımnazııany birge bitirgen bala kúngi dos edik. Onan jıi hat keletin. Gımna­zııany birge bitirgen meniń dosym aqyn, jazýshy bala kúnnen ir­gemiz aıyrylmaǵan Erǵazy Aqqazyuly Úrimjide Shyńjań ınstıtýtynda stýdent bolyp júrgen. Onan jıi hat keletin. Árıne ádebıet týraly ol hattarda kóp aıtylatyn. «Shuǵyla» jýrnalyna 1958 jyly meniń «Uljalǵas», «Batyr shopan» degen eki áńgimem jarııalanǵan. Ol kezde «Jergilikti ultshyl ata­nyp qolǵa alynyp ketken Qa­­jy­ǵumar Shabdanuly, Omar­ǵazy Aıtanulynyń shyǵar­ma­lary bizdiń hattarymyzda aıtylady. Qudaıbergen saqshy men Jyndykóz О́ndirhan ekeýi timiskilep júrip maǵan kelgen gazet-jýrnaldardyń arasynda Erǵazynyń joldaǵan hattaryn da ustap, ashyp oqyp tanysady. Men atamnyń úıine, Jalǵa ketkende О́ndirhan bizdiń úıge meniń otaýyma kelip; qandaı ádebı kitaptary bar, oqysam dep edim» – dep meniń sandyqshadaǵy M.Áýezov, S.Muqanov roman­daryn, ádebı kitaptardy aqtar­malap, Erǵazynyń, jazýshy Ju­ma­baı Bilálulynyń hattaryn izdeıdi. Ol hattar jeke saqtalatyn. Jubaıym Farıda da О́ndirhannyń jylmańdaǵan taqyr tazydaı surqynan sezik­tene shoshyp ketedi. Farı­da­nyń  18-degi, meniń 21-degi kezim.

Sonymen meniń jylqy jylym bastaldy. Qystyń qalyń ortasy. Astymda Qyńyrbektiń qońyr aty. Menshikke alyp qalǵan qula baıtalym bar edi. «О́sim malyn minip qulyn tastattyń» – degen aıyp taǵyp, jınalys­tarda mazamdy alǵan soń mal sharýashylyǵy bastyǵy bolyp júrgen Názirqanǵa aıtyp, jeginge júrmeıtin osy qońyr atqa aıyrbastap alǵan edim. Janýar, arqasy oshaqtaı jaýyr bolǵanymen, qamshy saldyrmaıdy. Meniń qolyma tıgeli kózi ashylyp, kútim kórip, bir qabat et bitken.

Alǵashqy kúnnen «Ashylý, saıraý» bastaldy. Jan qysyl­dy. Buryn bireýdi jamandap kóre almaıtyn kóp sózdi qazaq balasynyń oqyǵan ıntellı­gensııasynyń ózi usaqtap, nebir marqasqa atan jilik azamattar kózderi baǵjańdap aýzyna kelgenin kóıite bastady. Mynaý dosym edi, jaqyn týysym edi – deýden at-tonyn ala qashyp, sol jaqynynyń ústinen jattan beter jamandaıtyn. Áıtpese «ja­­qynyna jan basty» – dep, kústánalaıdy. Jınalys arasynda úzilis bolyp, dálizge shyqsam búkil qabyrǵalardyń bári ilingen gazet. Eki gazettiń betine kók sııa­men muǵalimniń aty jazylyp, kináli sózderi, isteri tizilip jazylyp, jaýap berýdi talap etken. Ony qytaısha «Dazybaý» dep ataıdy eken. Meniń ústimnen jazylǵan «Dazybaý» molańdaý. Muǵalimderdiń bári japyrlasyp oqyp jatyr.

«Qajyǵalym joldas,­ par­tııaǵa qarsy astyrtyn uıy­myń­­dy áshkerele!» – depti «Da­zy­baýdyń» birinde. Ekin­shisinde: «Kommýnalasý kezinde bizdiń úı­diń alty adamy alty jerde júr» – degeniń halyq kommýnasyna qarsylyǵyńdy kórsetpeı me?» Onyń qaısybirin tize bere­siń? Aıtqan sóz atylǵan oqtaı. Barlyq sózińdi tizip, óńin aınaldyryp, prınsıpke kóterip kinálasa, seniń qylmysyńnyń tarazysy aýyrlaı túspek.

«Ashylý-saıraý» saıası naýqa­nyn júrgizetin aktıvterden, kommýnısterden «ıadrolyq top» degen qurylǵan. Barlyq qylmysty materıal sonda jınaqtalady. Sonan joǵary jaqtaǵy aýdan shýjılary, saqshy, sot aýyr qylmysyna qaraı jaza kesetin. Onyń egjeı-tegjeıin jıyrmadan jańa asqan, áli oń-solyn tolyq ajyratyp úlgermegen, «So­qyr tumannyń» arasynda elsiz taýda qalǵan jalǵyz jaıaýdaı qalǵan maǵan tolyq málim emes. «Qylmystylardy ońasha qaldyrý, jasytý» sııaqty ádisteri de bar eken. Kúni keshe ǵana kúlip-oınap júretin muǵa­lim qurbylarym bári de maǵan jat adamdaı jatyrqap, mańyma jolamaıtyn boldy. Tipti týysy jaǵynan jaqyndary da bárimiz túski tamaqqa, ashanaǵa barǵanda menen aýashalanyp qashqaqtaı berdi. Maǵan tóndire túsken bas­ty kiná: Úrimjide ınstıtýtta oqıtyn Erǵazy Aq­qazyuly, Jumabaı Biláluly se­kildi buryn birge oqyǵan aqyn-jazýshy ózim syndy bala jigittermen jazysqan hattar. Onyń ústine, olar tap jaǵynan taza kedeı balalary. Erǵazy bolsa, ákesi Aqqazy erte qaıtys bolyp, jetim qalǵan. Shıetteı baýyrlary Dórbiljin aýdany aq qoı sharýashylyǵynda jesir sheshesimen birge turatyn.

Maǵan «Japtym jala, jaq­tym kúıe» dep synyqqa syltaý taba almaǵan belsendiler men onyń basshylary Asqar, О́n­dirhan, Ájibek sııaqtylar bastap «Seniń partııaǵa qarsy astyrtyn uıymyń bar, sony áshkerele!» – dep jabysady.

«Jaýdy jalǵyz qaldyrý, rý­hanı júdetý» sııaqty ne túrli zulym­dyq ádisterge jetik qytaı saıasaty Shyńjańda bas kóteretin zııaly qaýymdy, ásirese qazaq halqynyń árqashan rýhanı kósemi aqyn-jazýshylardy «jergilikti ultshyl» degen jeleýmen topyrlatyp túrmege tyǵyp jatqan kez.

«Shyńjań ólkesine ishki qy­taı ólkelerinen shekaraǵa kó­mek­ke kelgender» – degen búr­ke­memen aǵyltyp, qalyń ash-jalańash qytaılardy ejel­gi Shyǵys Túrkistan jerine ústi-ústine tóge bastady. Ár aýdan­nyń gúńshelerine bólingen qy­taı­­lardy «Qonaqtar» degen qur­metti at berip, ár otretke (ızaǵa) bólip berip, úı-jaı ta­maqpen qam­­tamasyz etýge ıza bas­tyq­tar­ǵa, shýjılarǵa qadaǵa­lap tapsyryp beretin.

Tunyp turǵan qazaqy orta, qaımaǵy buzylmaǵan tilimiz, musyl­mandyq dinimiz bar edi. Kom­mý­nalasý kezinde ishki ólke­den jóńkilgen bulttaı qalyń qy­taı-qonaqtar qaptady. Raıon bastyq, aýdan, oblys, Shyńjań uıǵyr avtonom raıonynyń shýjılary (sekretarlary) barlyǵy da qytaı ultynan shyqqandar. Ár sózderinen óktemdik, basa-kóktep elge, jerge ıe bolý ıisi ańqyp turatyn.

Sonymen 1960 jyldyń qy­synda Jańa qalada aýdan mek­tepteri muǵalimderiniń bas qosqan jınalysynda meniń ústimnen pikir aıtqandar «atylsynnan» basqanyń bárin aıtty. Zor sekirip ilgerileýge, partııanyń sara jo­lyna, halyq kommýnasyna qar­sy sózder sóılediń deı kelip, ási­rese shúılikkeni «Partııaǵa qar­sy astyrtyn uıymyńdy ásh­kerele!». «Qylmysyńdy moınyńa al!» dep turǵyzyp qoıyp jaýap alyp, tergeýmen bol­dy.               

«Aqqa-qudaı jaq» degen ras. Muǵalimder arasynda turǵyzylyp synalǵanym bol­masa, saqshylar, saqshy me­kemesi shaqyrtyp tergeýge alyn­ǵan joqpyn. Bizden bu­ryn­ǵy stıl túzeý, qalpaq kı­gizý, tómenge túsirý, eńbekpen tú­zeý (túrmege alý) sekildi sha­ralar bizdiń aldymyzdaǵy jylda ótip ketkendikten, sol kezeńdegi partııa saıasaty meniń tusymda «Jaǵadan almaý, qal­paq kıgizbeý» degen saıasat júr­gizilgen tusqa kez kelippin. Maǵan osyndaı saıasat kezinde shara qoldanylmaı jaı synaý, sógýmen tynysh aıaqtaldy. Osy kúnge deıin Allaǵa sansyz bir táýbe etemin. Sondaı surqaı qıyn kún­derden aman-esen qalǵanyma. Meniń aman qalýyma ákemniń eńbek ozaty bolýy, ıdeıasynyń taza bolýy da, shyqqan tegimniń eńbekshi bolýy da úlken áser etti dep oılaımyn. «Jaman balany jaqsy ákeniń arýaǵy qyryq jyl asyraıdy» degendeı, ákemniń eńbekshi, kóp sózge joq, adal minezi meniń bolat qalqanymdaı boldy. Maǵan qoldanǵan sharasy: meniń alatyn aılyǵym basqa muǵalimderdeı óspeı, tómen qal­­pynda qaldy. Bul qazirgi biz­dińshe «Attestasııadan ótpeý» se­kildi qoldanylǵan shara.

Sóıtip, 1959-1960 oqý jyly­nyń qysyn «It kózi tútin tanymas» bolyp ótkizdik. Sol jyly qar qalyń, qatty jut boldy. Sáýir aıynyń ortasyna deıin shana júrdi. Mal aq sıraq bolyp qyryldy.

1955 jyly Qytaı ókimetiniń saıasaty kúsheıdi, jer reforma­sy júrgizilip tórt qaltaly, kók peshpet shalbar kıip, omyraý qaltasyna gańbı (qalam) qys­tyrǵan úgitshi, nasıhatshy kadr­lar kók shegirtkedeı qaptady. Aı saıyn ózgerip jatatyn saıa­sı naýqandar, sosıalızmniń qa­ǵı­dalary halyqqa túsinikti til­men egjeı-tegjeıli uǵyndy­ry­lady. Sol kezderde bireýdi bireý «joldas» dep ataý dástúrge aı­nala bastady.  Tipti óz áıelin ózi «joldas» dep aıtatyn jaǵ­daıǵa jetti».

Qaıran jurt

«Elge tamaq norma bolǵan kez. Ár adamǵa kúnine 200 gramm nan ǵana beredi.  Mal sharýa­shylyǵyndaǵy qoı baqqan qoı­shylar qoı, sıyr saýyp, irimshik qurt alyp aqqa súıenip, ja­nyn baǵyp otyrǵan 1961 jyl­dyń aýyr kezeńi. «Halyq kommýnasy» qurylyp, ortaq ashana jasaqtalyp, jumys iste­gen­derdiń bári úsh ýaqyt sol jer­­den tıesili tamaǵyn ishedi. Úıge ot jaǵý, úıde tamaq pisirý qal­ǵan kez. Búkil  otbasynyń sáni qalmaı ata-ana, bala-shaǵa túgel osy «Kommýnanyń» ashanasyna telmeńdeıdi. Nannan aýzy ketpeıtin kishkentaı balalardyń qol-aıaǵyna isik júrgen...

1962 jyl. 24 sáýir. Bizdiń qazaq taǵy josyp kóshti. Aq­shoqydaǵy el túgel kóship, etekke qaraı aǵylýda. Búlingen el úıdiń syrtqy týyldyryǵyn ǵana sýy­ryp alyp, jalańash kúıinde qal­dyryp ketip jatyr. Alystan myl­tyq daýysy estiledi. Kele jat­qan qalyń áskerdiń aıaǵynyń as­tynda qalmaýdy oılaǵan buqpa esepke júırik beıbit el asyǵa kóship, qan bazardaı qan jaılaýdy tastap, týǵan jerdiń jyqpyl saıyna, adam aıaq basýy qıyn shatqaldarǵa qonys aýdardy.

Qolyna tıgen kóligimen túıe­ge, sıyrǵa, jylqyǵa úıindegi iske tatyr kórpe-jastyǵyn, keıbireýi kıiz úıin, shańyraǵyn artyp alyp, Qazaqstan shekarasyna qaraı shubaı jóneldi. Qolyna tıegi joq dombyra ustaǵan aqsaqal, balasyn arqa­syna salǵan áıel jaıaý­lap, qara joldyń burqyraǵan bor­pyq shańyn jutyp barady. Ar­ly-ber­li sabylys.

Tarbaǵataı aımaǵy, Shaǵan­toǵaı aýdanynyń Jıek atalatyn keń jazyǵyn jaryp ótetin kósh joly arqyly Sarbulaqty basyp, qolsozym jerde turǵan Qazaqstan jerine bet túzegen el. Bógeýi alynǵan tasqyndaı lap qoıǵan jurt tolastar emes. Jalaly bolǵan bastan, qol­daǵy bar maldan aıyrylyp, qý­ǵyn-súrginniń tyǵyryǵyna tirel­gende bas saýǵalap qashqan  jurt, ańyrap kelip atamekenge qaıta bet túzedi. Úsh júz jyldan astam ba­ýyr basqan ata qonys qyr asyp art­ta qalyp barady».

Týǵan jerdiń qadirin, el qa­dirin, til-dástúr qadirin ákem­niń jaz­balaryn oqyǵan saıyn tynysym keńeıip, júregime ot bitip, ja­lym kúdireıse, bir sát jigerim qum bolyp, qazaqqa qaıtyp orala qoı­maıtyn týǵan jerdiń  barqyt belin qımaı qınalasyń. Ásirese  Emildi emirenip jazǵany keıingi ur­paqqa qazaq jeriniń amanat bolyp qalyp bara jatqany ańǵa­rylady.

«Qarakereı Qabanbaıdyń Qý­bas tulparynyń izi de Emil boıyn­da saırap jatyr. «Tozǵan qazdy toptanǵan qarǵa jeńedi» degendeı, Abylaı han dúnıeden ótip, «Bas-basyna bı bolǵan óńsheń qıqym» ár el óziniń dúregeıin han saılap, el birligi buzylyp, qazaqtyń birtutas memlekettigi handyq bıleýi ydy­rap, týyrlyqsyz tul úıge aınalǵanda, oıda – orys, qyrda – qytaı bólshektep bılep, el men jerdiń tizgininen aıyrylyp qyzyl qyrǵyn kórgende, Qabanbaıdyń aq týyn qaıta kótergen onyń shóberesi Ádilbek batyr, Otynshy batyr, qytaı, mánjúr, sibe-solańdy dúbirlete qýyp, osy Emil ózeniniń boıyn azat etip, sonaý Aspantaýǵa deıin aıdap salǵan. Sol erlerdiń entige kelip, etpetteı jatyp sýyn ishken Emil ǵoı bul. Toqymyn sýǵa júzdirip ótkelsiz ótken Emilden, sol erlerdiń josylǵan sorapty izi bar Emildiń jaǵasynda. Aqyn dosym Qajytaı Ilııasovtyń «Atyńdy estigende Emil degen, Otyz óleń arnar em keminde men...» dep jazǵany bar edi.

«...Aınalaıyn, týǵan jer. Tobylǵy saıyńda torǵaıyń nege bolmadym, Emin-erkin ushyp júrip qumarym qanǵansha qasyńda qonaqtaıtyn turymtaıyń nege bolmadym, tasty betkeıińde mynaý jaryq dúnıede talqanym taýsylǵansha quzyńda qonaqtap ótetin. Taǵdyrdyń taýqymetimen josyǵan el shańyna ilesip kete bardyq».

Ákem meniń!

Siz jetken  jaryqqa men de jet­tim, siz súrgen ǵumyrdy men de súrdim, siz júrip ótken súr­­leýde meniń de izim jatyr. О́mir jolymnyń kóshbasshysy, bol­mysymnyń sheber músinshisi – SIZ!!!

Roza MUQANOVA,

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri,
jazýshy-dramatýrg

ASTANA