Táýish aýylynyń turǵyny Aqpan Dosanovtyń qorasyndaǵy bir qoıdyń shala týǵan qozysynyń basy úlken, astyńǵy jaq súıegi jetilmegendikten ony bir qaraǵanda qabanǵa uqsatady. Biraq tabıǵattyń mundaı «aýytqýy» maldyń ishinde ilýde bolsa da kezdesetinin biletin sharýa ony aýyldaǵy mal dárigerine kórsetýdi de maqsat tutpaı, kómip tastaıdy. Biraq nemereleri jetilmeı, shala týǵan qozyny telefonymen sýretke túsirip alady, ýatsap arqyly sút pisirim ýaqytta-aq dúıim jurtqa taratyp úlgeredi.
Biz osy «qaban» bolyp týǵan óli qozynyń anyq-qanyǵyn bilý úshin Jankeldın aýdandyq «Mal dárigeri» memlekettik-kommýnaldyq kásipornynyń dırektory Ábilbek Seıtqazıevpen habarlasqan edik.
– Aýyl turǵynynyń qorasyndaǵy qoı qaı qabanmen býdandasypty? Qulaq estimegen jaǵdaıdy jurt aıta beretin boldy ǵoı. Áleýmettik jelilerde Baıqońyrdan ushqan Reseı zymyrandary taratqan radıasııa saldary degender de tabylyp jatyr. Mundaı jaǵdaı burynnan kezdesetin qubylys. Sharýa qorasyndaǵy qoshqaryn ózgertip otyrýy kerek. Qan týystyǵy bar malda mundaı qubylystar bolyp turady. О́zimniń kóp jylǵy jumys tájirıbemde eki basty nemese segiz aıaqty qozynyń týǵanyn kórgenmin. Erkek maldy ózgertip otyrmaǵan jerde osyndaı tuqymnyń jetilmeýi, azǵyndaýy bola beredi, – deıdi Ábilbek Seıtqazıev.
Tórt túliktiń jaǵdaıyn bes saýsaqtaı biletin qazaq ýaq maldyń erkegin aýystyryp otyrǵan. Taǵy bir qyzyǵy, ilýde bir bolsa da, iri qara men jylqynyń tólin egiz týýy kezdesip turady eken.
– Negizi iri qara maldyń egiz tapqanyn yrymshyl qazaq jaqtyrmaǵan. Sıyr egiz buzaý, bıe egiz qulyn tapqanda bir tólin óltirip, kómip tastaǵan jaǵdaılar da kezdesken. Nemese egizdiń bireýin ózgege syılap jiberedi eken. Al Torǵaıda jylqynyń egiz qulyn týýy jıi kezdesip júr. Meniń baıqaýymsha, mundaı qubylys jylda kezdespeıdi. Al keıbir jyldary sıyr da, jylqy da egiz tabady. Bıyl Torǵaıdyń ózinde eki jylqynyń baýyrynda egiz qulyn shapqylap júr, kádimgi qulyndar, eshqandaı aýytqýy joq , – deıdi Ábilbek Seıtqazıev.
Aýyldyń mal dárigerleri «qaban» qozynyń sebebin jurtty dúrliktirmeı dóp basyp aıtyp berdi. Al jylqy men sıyr egiz týdy dep nesine úrkemiz? «Qoı egiz týsa, shóptiń basy aıyr shyǵady» degen ǵoı sharýa baqqan atalarymyz. Aıtpaqshy, «Bardyń esebi tabylady» degendi aıtqan da sol atalarymyz.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
Qostanaı oblysy,
Jankeldın aýdany
