«Mýkovıssıdozben aýyratyn múgedek balalar» QB qazaqstandyq mýkovıssıdoz qaýymdastyǵy, Ulybrıtanııanyń «Cystic Fibrosis Worldwide» (CFW) Dúnıejúzilik mýkovıssıdozhalyqaralyq uıymy, QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń uıymdastyrýymen ótetin 2 kúndik konferensııaǵa pedıatrııalyq qyzmettiń júzden astam dárigerleri: pýlmonologtar, dıetologtar, gastroenterologtar, sonymen qatar, Qazaqstan respýblıkasynyń barlyq aımaqtarynan sırek (orfandyq) aýrýlar boıynsha óńirlik úılestirýshiler men medısınalyq JOO stýdentteri qatysady. Sharany ótkizýdegi basty maqsat – QR dárigerleriniń biliktiligin arttyrý jáne medısınalyq qoǵamdastyqty mýkovıssıdoz máselelerine nazar aýdartý.
2016 jylǵy 21 maýsymda CFW Dúnıejúzilik mýkovıssıdoz uıymynyń Dırektorlary keńesinde Qazaqstandyq mýkovıssıdoz qaýymdastyǵyn CFW músheligine qabyldaý týraly, sondaı-aq Qazaqstandy qoldaý týraly oń sheshim qabyldanǵan bolatyn. Eki el arasyndaǵy kelisim aıasynda sheteldik uıym qazaqstandyq dárigerlerdi mýkovıssıdozdy emdeýdiń álemdik standarttaryna oqytý úshin mýkovıssıdozdy emdeýshi eń úzdik mamandaryn elimizge kelýi men dárister uıymdastyrýdy óz mindetine alǵan edi.
Atalmysh kelisim-shart aıasynda Qazaqstanǵa Ulybrıtanııanyń aldyńǵy qatarly Greıt Ormond-strıt jáne Brompton Koroldyq aýrýhanalarynyń gendik aýrýlardy emdeý boıynsha eń myqty degen dárigerleri, atap aıtqanda Dr. Ian Balfour-Lynn Cystic Fybrosus Paediatrician (pedıatr), Dr. Susan Linden Woods CF Dietitian (dıetolog), Ms Sunayana Ammaui Thorpebeeston CF Physiotherapist (fızeoterapevt), Dr. Suzanne Kenny CF Nurse (meıirbıke) jáne Dúnıejúzilik mýkovıssıdoz uıymynyń Prezıdenti Terrı Stıýart myrzanyń ózi keledi. Bul semınar atalmysh uıymnyń ortaq máseleni sheshýdegi alǵashqy qadamy bolyp tabylady.
Eki kún boıy (24-25 sáýir) ótetin shara barysynda sheteldik mamandar qazaqtandyq dárigerlerge oqytý semınaryn ótkizip, gendik aýrýlardy emdeýdiń álemdik tájirıbelerimen bólisip, mýkovıssıdozdy dıagnostıkalaý men emdeýdiń zamanaýı tisilderin usynady. Sonymen qatar, mýkovıssıdozǵa shaldyqqan balalardy durys kútý men tamaqtaný boıynsha keńester beredi.
26 sáýir kúni sheteldik qonaqtar QR DSM Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń tynys-tirshiligimen tanysyp, sırek aýrýlarǵa shaldyqqan balalardyń ata-analarymen kezdesedi. Kezdesý aıasynda №2 qalalyq balalar emhanasy, QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ókilderi jáne klınıka dárigerleriniń qatysýymen dóńgelek ústel otyrysy ótedi (PBHǴO, májilis zaly). Onda balalardaǵy mýkovıssıdozdy dıagnostıkalaý men emdeý, aýrýdy dıagnostıkalaýdyń medısınalyq-genetıkalyq máseleleri, emdeý jáne dárilik zattarmen qamtamasyz etý, kınezıterapııa jáne naýqasty ońaltý máseleleri talqylanyp, oqytý dárisi boıynsha qorytyndy shyǵarylady. Sondaı-aq, Qazaqstanda mýkovıssıdoz ortalyǵyn salý jaıyn talqylaý josparlanǵan.
Konferensııa emdeýdiń patogenetıkalyq ádisi ómir boıyna almastyrylatyn em bolyp tabylatyn balalardaǵy mýkovıssıdoz máselelerine arnalady. Gendik aýrýǵa shaldyqqan naýqastardy emdeý erekshe qymbat jáne álemniń barlyq damyǵan elderinde arnaıy Memlekettik baǵdarlamalarmen qamtamasyz etiledi.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
