Aımaqtar • 26 Sáýir, 2018

Qyzylorda oblysynda ózge etnos ókilderiniń úles sal­ma­ǵy 4 paıyzdy qu­raıdy

1470 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Sonaý Sahalın aralynan jer aýdarylǵan koreılerdiń eń kóp shoǵyry Qyzylorda oblysyna qonystanǵan. Turmysynan eńbek­qor koreıler jergilikti jurt­qa kúrish egýdiń jaı-jap­saryn úı­ret­ti. О́zimiz «aq kúrishtiń – atasy» dep ataǵan Ybyraı Jaqaevtyń ustazy koreı ulty­nyń ókili bolatyn.

Qyzylorda oblysynda ózge etnos ókilderiniń úles sal­ma­ǵy 4 paıyzdy qu­raıdy

1995 jyly Qazaqstan halqy Assambleıasy qurylǵanda Qyzyl­orda­da koreı, ózbek, tatar jáne cheshen ult­tyq-mádenı ortalyqtary bol­­ǵan edi.

Búginde Qyzylorda oblysynda ózge etnos ókilderiniń úles sal­ma­ǵy jalpy alǵanda 4 paıyzdy qu­raıdy. Qazirgi tańda oblys kóleminde 11 etnomádenı birlestik jumys atqa­ra­dy. Olardy atap aıtsaq, Qyzyl­orda oblysynyń Koreıler qaýym­das­tyǵy, «Slavıane», «Vaınah» cheshen, «Lev Ami» evreı, «Pontıısy» grek, «Viedegeburt» nemis, tatar, ózbek, túrik, qyrǵyz etnomádenı bir­les­tikteri jáne «Rýsskaıa obshına» qoǵam­dyq birlestigi jumys istep jatyr.

Etnomádenı birlestikterdiń mádenı kúnderi, ulttyq merekeleri, «Naýryz», «Qurban aıt», «Rojdestvo», «Sabantýı», «Solnal», «Ostern», «Pesah», «Maslenısa», Pasha mere­keleri keńinen atap ótilip keledi. Munyń ózi oblystaǵy barlyq etnos­tardyń aýyzbirshilikte ómir súrýine, qoǵamdyq kelisimniń berik nyǵaıýyna úlken yqpal etedi.

Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jergilikti jerlerdegi qyzmetin jandandyrý men qoǵamdyq kelisim ıdeıa­syn ornyqtyrý maqsatynda Qyzyl­orda oblysy ákimi apparatynyń «Qoǵamdyq kelisim ortalyǵy» kommý­nal­dyq memlekettik mekemesi jumys isteıdi.

Búginde oblystyq Assambleıanyń bastamasymen kópetnosty mektepterde toleranttylyq klýbtary qurylyp, jumys isteýde. Toleranttylyq klýb­tary­nyń negizgi maqsaty – oqýshy­lardy qazaq halqynyń jáne Qazaq­standa turatyn barlyq etnostardyń salt-dástúri men ádet-ǵurpyn, tili men mádenıetin túsinýge, ulttyq qun­dylyqtarǵa uqypty qaraýǵa úıretý.

О́ńirde «Qazaqstanǵa ystyq yqy­laspen», «Syr eli – dostyq mekeni», «Birligimiz jarasqan» atty jobalar sátti júzege asyrylyp keledi.

«Qazaqstanǵa ystyq yqylaspen» áleýmettik jobasynyń maqsaty qazir­gi tańda shetelde turatyn, kezinde ob­lys­tan túlep ushqan otandastarmen júzdesýler uıymdastyrý bola­tyn. Qazaqstannyń oń ımıdjin qa­lyp­tastyratyn bul jumystar óz ná­tıjesin berýde. Bul sharaǵa Re­seı, Ýkraına, Reseıdiń Cheshen Respýblıkasy sııaqty birneshe memleketterge qonys aýdarǵan otandastarymyz kelip, qonaq boldy.

Oǵan qosa, shetelderde turyp jat­qan qandastarymyzben baılanys ornatý maqsatynda «Atajurtyn ańsaǵan» atty joba júzege asyp keledi.

Sondaı-aq oblystyq Assam­b­leıa­nyń «Syr eli – dostyq mekeni», «Dos­tyqta joq shekara», «Birligimiz jaras­qan» kerýenderiniń aqparattyq-nası­hattyq toptary barlyq eldi mekenderde bolyp, Elbasynyń etnosaralyq tatýlyq pen qoǵamdyq kelisim saıasatyn nasıhattap otyrady.

О́tken jyly Syr eline «Ynty­maq­tastyq iskerlik jónindegi «Qazaq­stan – Koreı ortalyǵy» AQ dırek­tory Vý Djong Hı myrza arnaıy kelip, «Dostyq» úıinde koreı dıas­porasynyń ókilderimen kez­desti. Jaǵdaılarymen tanysty. О́z kezeginde osynda mekendep jat­qan koreıler Qazaqstandy ekinshi Otany sanaıtyndyqtaryn aıtqan. Meımandos qazaq ultynyń taǵdyr-talaıymen jer aýyp kelgen aǵaıyndy ystyq qushaǵyna tartyp, baýyryndaı alqalaǵanyn aıtqan. Jıyn barysynda Vý Djın Hı myrza Elbasyna alǵysyn bildirgen edi.

Jaqynda Qyzylorda oblystyq orman sharýashylyǵy jáne janýarlar dúnıesi aýmaqtyq ınspeksııasy men Ońtústik Koreıa eli ókilderi birlesip, qalanyń turǵyndaryna 1757 túp alma aǵashy kóshetin tabys etti. Sonymen qatar Qazaly orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý jónindegi memlekettik mekemesine baspanaly vagon, tirkemeli «Belarýs» traktory men «Ýaz» kóligin syıǵa tartty.

Oıaz baǵynda uıymdastyrylǵan sharada koreı eliniń ókili, professor Kım Gı Hen Syr óńiriniń jasyl je­lek­ke aınalýyna tilektes ekendigin jetkizdi.

– Qazaqstan – kópetnosty memleket. Onyń ishinde Qazaly qalasynda birneshe etnos ókili bir úıdiń balasyn­daı tatý-tátti ómir súrýde. Qazaq­tar­dyń kóńili darhan, peıili taza, qushaǵy keń. Taǵdyrdyń aıdaýymen koreı ul­ty­nyń ókilderi Otanynan jer aýda­ry­lyp, Qazaqstanǵa, onyń ishinde Qaza­ly qalasyna qonys tepken edi. Bú­gin­de osynda olardyń alpystan asa ur­paǵy turyp jatyr eken. Bizdiń de Qazaq­stanǵa degen dostyq kóńilimiz túzý. Osy ólkeniń jasyl jelekke oranyp kór­keıýin, turǵylyqty jandardyń de­ni­n­iń saý bolǵanyn qalaımyz, – dedi ol.

«Kóp ultty bolý – bizdiń baqyty­myz» degen edi Elbasy. Qazaqstan táýe­l­siz­dik alǵanda jergilikti ulttyń sany qy­ryq paıyzdan aspaǵan. Mundaı el­der­de alaǵaı da, bulaǵaı zaman bolǵanyn kóziqaraqty jandar jaq­sy biledi. Osyndaı qıyn sátte Qazaq­standy mekendegen túrli etnos ókilderi táýel­sizdiktiń ornyǵýyna bir kisideı eńbek etti. Olar yntymaqtyń yrysqa bastaıtynyn jaqsy biledi.

Baqtııar TAIJAN,

«Egemen Qazaqstan»

Qyzylorda oblysy