Desek te, Ońtústik balamaly energııa kózderi boıynsha áleýetti óńir bolyp esepteledi. Oblys aýmaǵynan 122 ózen aǵady, 41 sý qoımasy bar. Iаǵnı balamaly energııa kózderin damytý múmkindigi mol. Búginde osy baǵytta aýqymdy jumystar atqarylýda.
Bolashaqtyń energetıkasy týraly bastamany Elbasy «Qazaqstan-2050» Strategııasy – qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Joldaýynda kótergeni málim. Osy bastama boıynsha «jasyl ekonomıkaǵa kóshý» jónindegi tujyrymdama bekitildi. Memleket basshysy, sondaı-aq bıylǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýynda 2030 jylǵa qaraı Qazaqstandaǵy balamaly energııa úlesin 30 prosentke jetkizý mindeti qoıylǵanyn aıtyp ótti. «Jasyl» tehnologııalarǵa ınvestısııa salý úshin bıznesti yntalandyrý mańyzdy ekenin de atap kórsetti. Balamaly energııa kózderin damytý oblys ákiminiń basty nazarynda.
Mysaly, oblys ákimi Janseıit Túımebaevtyń Eýropa qaıta qurý jáne damý bankiniń Qazaqstandaǵy dırektory Agrıs Preımanıspen kezdesýinde óńirdiń aýyl sharýashylyǵy sektorynyń múmkindigi de, áleýeti de mol ekendigi aıtyldy. Bul oraıda Agrıs Preımanıs, balamaly energııa kózderi, soǵan qatysty jobalar ınvestorlardyń nazaryn jıi aýdaratynyn atap ótti. Oblys ákiminiń «Tree Energy» JShS-niń basshysy Janbolat Muzbaevpen kezdesýinde de taraptar balamaly energııa kózderin aýyl sharýashylyǵy salasyna keńinen qoldaný máselesin talqylady. Ońtústikte úzdiksiz jel soǵyp turatyn aımaqtar barshylyq. Jel energııasynyń basqa energııa kózderinen ekologııalyq jáne ekonomıkalyq artyqshylyqtary kóp. Osy oraıda J.Túımebaev óńirde jel kúshimen alynatyn elektr energııasy qýatyn keńinen jáne mol óndirýge bolatynyn aıta kele, aldaǵy ýaqytta turaqty paıdalaný úshin jel energııasy kózderimen keshendi túrde ushtastyrý ıdeıasyn oblys ákimdigi tolyǵymen qoldaıtynyn bildirdi.
Balamaly energııa kózderin kóbeıtý maqsatynda oblysta birqatar jobalar júzege asyrylýda. Mysaly, Tólebı aýdanynda qýaty 2,5 MVt «Keńes» shaǵyn sý elektr stansasynyń, Saryaǵash aýdanynda jalpy qýaty 5 MVt bolatyn eki shaǵyn sý elektr stansasy, sonymen birge «Jylǵa» aýylynda qýaty 20 MVt kún elektr stansasynyń qurylysy bastalady. Jalpy, aldaǵy ýaqytta balamaly energııa kózderin damytý boıynsha Tólebı aýdanynda 20 MVt elektr energııasyn óndiretin irili-usaqty 10 sý elektr stansasy salynbaq. Budan bólek, Maqtaral aýdany Jetisaı qalasy mańynda kún elektr stansasy qurylysyn júrgizý josparda tur. Jobaǵa 10,7 ga jer bólingen, qýaty 4,8 MVt. Búgingi tańda ruqsat berý qujattamalary ázirlenip, qurylys jumystary qarasha aıynda bastalady dep josparlanýda.
Jobaǵa germanııalyq «NwComp Solar GmbH» kompanııasy 7 mln eýro ınvestısııa quıyp otyr. Al Maqtaral aýdanyndaǵy ekinshi jobanyń ınvestory – gollandııalyq VTK Investments B.V kompanııasy. Aýdannan 100 MVt kún elektr stansasyn salý boıynsha ekijaqty memorandýmǵa qol qoıylǵan. Joba quny – 150 mln eýro. Sondaı-aq Báıdibek aýdany Júzimdik eldi mekeninde «Vetropark Júzimdik» JShS qýaty 40 MVt bolatyn jel elektr stansasynyń qurylys jumystaryn bastaıdy. Aýdanda sheteldik «Emperial Renewabie Energy» JShS-i (qýattylyǵy 100 mVt) jáne «KK-Kiunsen» (qýattylyǵy 210 mVt) kásiporyndary jobalý smetalyq qujattaryn ázirlese, atalǵan saladaǵy jumystardy aǵymdaǵy jyly tolyq aıaqtaý josparlanyp otyr. Arys qalasynda qýaty 14 MVt bolatyn kún elektr stansasyn salý da bıylǵa josparlanǵan. Al Otyrar aýdanynda «Promondıs» JShS qýaty 35 MVt kún elektr stansasynyń jobalaý qujattary ázirlenip, memlekettik saraptamanyń oń qorytyndysy alynǵan bolatyn. 100 gektar jer telimi bólingen jobany kezeń-kezeńimen iske asyrý kózdelýde.
Ǵalymjan ELShIBAI,
«Egemen Qazaqstan»
