Iаǵnı qazirgi kitaphanalar endi tek qyzmet kórsetý mekemesi ǵana emes, qala, aýyl turǵyndary úshin zııatkerlik demalys ornyna aınalady. Kovorkıng ortalyqtarynyń ashylýy – kitaphananyń qyzmet kórsetý deńgeıin eýropalyq tájirıbege negizdeý maqsatynda qolǵa alynýda. Oblystyq mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasynyń basshysy Ardaq Raıymbekovtiń aıtýynsha, kitaphanalar, onyń ishinde aýyldardaǵy kitaphanalar júıesin jańǵyrtý, zamanaýı qurylǵylarmen jabdyqtap, sıfrly jobalar engizý – búgingi kún talaby.
Elbasymyzdyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasy aıasynda óńirdegi 13 aýdanda jáne ár aýdannyń bir aýylynda kovorkıng ortalyqtary ashylady. Barlyq kitaphanalar kompıýterlermen jabdyqtalyp, ǵalamtor jelisine qosylady. Kitaphanalar jumysyn jańartyp, iske qosý úshin oblystyq bıýdjetten qarjy jumsalady. Qazir oblysta 1 mılllıon kitap qory bar 279 kitaphana jumys isteıdi. Bul kúnderi Pavlodardaǵy S. Toraıǵyrov atyndaǵy oblystyq kitaphanaǵa kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Oblystyq «Rýhanı jańǵyrý» jobalyq ofısi osy jerde ornalasqan.
Al oblysta aýyldaǵy alǵashqy kovorkıng nysany Lebıaji aýdanynyń ortalyǵy Aqqýlyda, Qaraqala aýylynda ashyldy. Osyǵan oraı oblystyq mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasynyń basshysy Ardaq Raıymbekov arnaıy baryp aýyldyqtardy quttyqtap, oblys ákimi Bolat Baqaýovtyń atynan 3D formattaǵy kózildirikter tabys etti. Balalar ortalyǵy úsh alańǵa bólingen: oıyn, bilim jáne ǵalamtor. Oıyn alańy qajetti quraldarmen jabdyqtalǵan. Bilim bóliminde kerekti aqparattardy taba alady, ǵalamtor bóliminde álem boıynsha jańalyqtardy bilip, oı-órisin keńeıtedi. Teledıdardan qyzyqty baǵdarlamalar men súıikti mýltfılmderdi kóre alady. Kelesi alań – eýropalyq kitap oqý tájirıbesinen alynǵan kitap oqý alańy. Balalar jumsaq kórpelerge otyryp, demalady.
Aýdandyq ortalyqtandyrylǵan kitaphanalar júıesiniń dırektory Darıko Tabulovanyń aıtýynsha, osyndaı shyǵarmashylyq úılesim men dızaındy kitaphanashylar birlesip ózderi jasapty. Eki ortalyqtyń ashylýyna aýdandyq bıýdjetten 500 myń teńge bólingen. Aýdandyq kitaphana júıesi quramynda 22-si aýyldyq, aýdandyq balalar jáne kópshilik kitaphanasy qyzmet kórsetýde. Balalarǵa arnalǵan aýdandyq kitaphananyń 200-den astam turaqty oqyrmany bar.
S. Toraıǵyrov atyndaǵy oblystyq kitaphananyń dırektory Sholpan Shahmetovanyń aıtýynsha, oblystyń eń kóne kitaphanasynyń tarıhy 1892 jyldan bastalady. Mysaly, Egıpettegi Aleksandrııa kitaphanasy – fılosoftar men matematıkterge sol zamanda kovorkıng ortalyǵy bolǵan eken. 2005 jyly kovorkıngti búkil álemge tanymal etken amerıkalyq programmıst Bred Nıýberg.
– Kovorkıng-kitaphana ashýdy biz 2013 jyldan bastap oılastyryp keldik. О́rkenıet kóshine ilesý – maqsat. Qazir oıymyz júzege asty. Barlyq kitaptar sıfrly formatqa kóshirilýde. Avtomattandyrylǵan júıe iske qosyldy. Veb-RABIS iske qosylsa, elektrondy katalogtardy ınternetke shyǵaryp, kitaphana saıtyna ornalastyrýǵa bolady. Elektrondy katalog óte tıimdi. Oqyrman osy júıe arqyly kerek kitabyn taba alady. Qordaǵy barlyq kitaptarǵa radıobelgi ornatylǵan. Radıobelgi arqyly kitaptyń oqyrmanǵa berilip, qaıta kelgen jolyna deıin baqylanady, – deıdi Sholpan Shahmetova.
Al negizgi qalalyq kitaphanalyq úderister avtomattandyrylǵan, elektrondy derekter qory qurylýda, sandyq ólketaný baspalarynyń negizinde elektrondy kitaphana qurylady. Barlyq kitaphana bólimderi jergilikti jelige qosylǵan, paıdalanýshylarǵa arnalǵan avtomattandyrylǵan jumys oryndary bar. Wi-Fi aımaǵy uıymdastyrylyp, vebınarlar ótkizilip turady. Eki ATIZ BookDriveDIY kitap skanerimen jaraqtalǵan sandyq ortalyq qyzmet etedi. Radıojıilikti sáıkestendirý sııaqty jańa tehnologııany belsendi engizýde.
– Al Lebıaji aýdanyndaǵy eki aýylda ashylǵan kovorkıng ortalyqtary «О́rleý» jobasy negizinde iske asyrylýda. Sondaı-aq «Nur Otan» partııasy oblystyq fılıalynyń qoldaýymen «Qazaqstan kitaphanalary» jobasy da bastaldy. Rýhanı sharalardy júzege asyrý úshin «Nur Otan» partııasy jáne «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasymen memorandýmǵa qol qoıdyq. Osyǵan oraı kitaphanalar sıfrlandyrý júıesine kóshedi, – deıdi Ardaq Raıymbekov.
Iá, bul kúnderi zaman ózgerisine saı, oblystyq kitaphanada ǵana emes, aýyldyq kitaphanalar janynan da kovorkıng ortalyqtary ashylýda. Darıko Tabulovanyń aıtýynsha, aýdandaǵy kitaphanalardyń kitap qory da jyl saıyn 3 myńdaı kitappen tolyǵyp otyrady. Endi oqyrmandardyń kovorkıng
ortalyqtarynda kitap oqyp, jeke shyǵarmashylyq jumystaryn jazyp, ǵylymı jobalardy birlese otyryp júzege asyrýǵa múmkindik týdy.
Internet jelisine aýdandyq balalar kitaphanasy, Jambyl, Qaraqala aýyldyq kitaphanalary qosylǵan. Qyzylqoǵam aýylynyń kitaphanashysy Gúlstan Battalova elektrondy-sıfrly júıede jumys jasaıdy. О́z úıinen halyqaralyq «Infoýrok» saıtyna tirkelip, jumystarymen bóliskeni úshin 9 sertıfıkattyń ıegeri atanypty. Sondaı-aq basqa da aýyl kitaphanashylary Aıman Tóleýova, Laýra Sadjanova, Gúlbaný Mursalimova, Gúlnar Ábdrahmanovalar «Rabıs» baǵdarlamasy arqyly jumys isteıdi.
Aýyl kitaphanashylary kitaphanadaǵy kovorkıng ortalyǵy kommýnıkatıvtik alań, sondyqtan bárińizdi osy alańǵa kelýge shaqyrmyz, – deıdi.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy,
Lebıaji aýdany
Sýretti túsirgen Janar BEISEKEEVA
