Qundy jádigerler ornalasqan murajaılar ulttyq qundylyqtar jaıly alýan syrlar shertetin baǵa jetpes mádenı oshaǵymyz sanalady. Uly Dalanyń ulan-baıtaq aýmaǵynda áli qanshama ǵajaıyp tarıhı-mádenı eskertkishter zerttelmeı jatyr deseńshi. Atamekendi taný ár óńirdiń barsha jurtqa ortaq qasıetti jerleriniń birtutas jelisin bir izge keltirý arqyly jas býyn boıynda babalarǵa degen maqtanysh sezimderin uıalatýdan bastalady.
«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynda atap ótilgendeı, týǵan jerge degen súıispenshilik bilim berý salasynda aýqymdy ólketaný jumystaryn júrgizýdi, jergilikti deńgeıdegi tarıhı eskertkishter men mádenı nysandardy qalpyna keltirýdi kózdeıdi. Jınalǵandar aldynda sóılegen sózinde bilim basqarmasynyń basshysy Gúlmıra Kárimova bul baǵytta atqarylǵan is-sharalardyń jas býynnyń oı-órisin keńeıtýdegi, ulttyq sanany jańǵyrýdaǵy zor yqpalyn atap ótti.
Byltyr oblysta ornalasqan 12 murajaıdy 167 myń adam tamashalasa, olardyń 114 myńy – balalar. Mektepter janynda jumys isteıtin 220 murajaıda 2395 ekskýrsııa ótkizilip, 175 dáris oqylǵan, 213 kórme uıymdastyrylǵan. Buǵan deıin murajaı keshenderine kirý aqyly bolyp kelse, endi tegin. Keń kólemde júrgizilgen zertteýler men taldaýlar negizinde kıeli jerler kartasy jasalyp, 19 nysan engizilgen. Olardyń 6-ýy – respýblıkalyq mańyzǵa ıe. 30 myńǵa jýyq jas óren asa baı rýhanı tarıhy bar elimizdiń kórnekti jerlerine saıahattap, ǵylymı-zertteý shyǵarmalaryn jazýǵa atsalysqan. Jaz aılarynda arheologııalyq eskertkishterdi izdestirý, qazba jumystarymen aınalysý jobalaryna qatysý mindetteri tur.
«Murajaı – arman shyraǵy, bilimniń káýsar bulaǵy» atty ekspozısııa jáne oqytý-tárbıe baǵytynda qoldanylatyn jádigerler kórmesinde oqýshylar men ustazdar jergilikti murajaılardyń tynys-tirshiliginen jan-jaqty maǵlumat beretin qundy eksponattar usyndy. Aqjar aýdanynyń jas ólketanýshylary osydan 30 ǵasyr buryn ómir súrgen mamonttyń súıek qańqalary tabylýy jaıly qyzyqty derekter keltirse, Qyzyljar aýdany aýmaǵynan keziktirilgen bızonnyń bas súıegi de jınalǵandardyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy.
Bostandyq mektebiniń geografııa pániniń muǵalimi Lázzat Sársenbaeva tynymsyz zertteý jumystary nátıjesinde aýdanda 40-qa jýyq arheologııalyq eskertkishtiń saqtalǵanyn anyqtaǵan. Aýyl mańynda bitelip qalǵan bulaqtyń kózin ashyp, káýsar sýyn Almatydaǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtyna jibergen. Onda sýdyń quramy tekserilip, adam aǵzasyna paıdasy dáleldengen. Otan degen qasterli uǵymnyń bir bólsheginde táý eterlik qasıetti oryndardy óskeleń urpaqqa tanytýda osyndaı ustazdardyń jankeshti is-áreketteri qýantady.
Sóz arasynda «О́ńirdiń ulttyq kelbeti – táýelsizdik aınasy», «Shyraıly aty elimniń – qasıetinde jerimniń» atty semınarlar, shyǵarmashylyq baıqaýlar bilim men ónerdiń tizginin qatar ustaǵan balǵyndardyń týǵan ólkege taǵzym etýdiń tálim alarlyq ǵıbratyna aınalǵanyn aıta ketken abzal.
Murajaı qozǵalysy forýmy «Qazaqstan–Máńgilik El» horegrafııalyq kompozısııaǵa jalǵasyp, jastardyń patrıottyq rýhyn kóterýge, elimizdi, jerimizdi ulyqtaýǵa baǵyttalǵan oı salarlyq shyǵarmashylyq kórinistermen aıaqtaldy.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy
