Bes áleýmettik bastamanyń oryndalýy baqylaýda

Memleket basshysynyń tapsyrmasy óńirlerde qalaı oryndalýda? «Nur Otan» partııasynyń Ońtústik Qazaqstan oblystyq fılıalynda «Bilim berý» baǵyty boıynsha partııalyq kýratordyń komıssııasy kóshpeli otyrys ótkizip, joǵarydaǵy suraqqa jaýap izdedi. Otyrysta Májilis depýtaty, komıssııa tóraǵasy Á.Bekturǵanov, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim departamentiniń dırektory N.Ospanova, oblys ákiminiń orynbasary E.Sadyr, Májilis depýtaty, komıssııa múshesi B.Hamenova baıan­dama jasap, ózekti máseleler boıynsha óz usy­nystaryn ortaǵa saldy. Mysaly, Májilis depýtaty Á.Bekturǵanovtyń aıtýyna qa­raǵanda, elimizdegi kolledjderdi materıal­dyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý 50 paıyz­dyń mańynda. Kásiptik bilim alýshylar­dy shákirtaqymen, jataqhanamen, tamaq­pen qamtamasyz etýde de birqatar másele bar. Joǵary oqý oryndary, mektep týra­ly kóp aıtylady, al kolledjderdiń jaǵ­daıy kóleńkede qalýda. Al Májilis depý­taty B.Hamenova óz baıandamasynda teh­nı­kalyq jáne kásiptik bilim berýde baǵdar­lama eskirgenin, jergilikti jerlerde elek­trondy oqýlyq quraldary jetkiliksiz ekenin atap ótti. Elimizdegi 824 kolledjdiń 41%-y ǵana talapqa saı. 2011 jyldan beri kol­ledjderge respýblıkalyq bıýdjetten qarjy bólinbegen. Tek jergilikti bıýdjet qarjysymen jáne granttarmen kún kórip keledi. Múmkindigi shekteýli balalardyń kásiptik bilim alýy eskerilmegen, ıaǵnı arnaıy oqý orny da, mamandar da joq.

Tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý boıynsha Ońtústik Qazaqstan oblysynda da sheshimin kútken máseleler az emes. Elbasy bıylǵy Joldaýynda jumys berýshilerdi tartý arqyly halyqaralyq talaptar men sıfr­ly daǵdylardy eskere otyryp, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn jańartýdy tapsyrǵan bolatyn. Oblys ákiminiń orynbasary E.Sadyr osy baǵytta birqatar jumys qolǵa alynǵanyn atap ótti. О́ńirde 12 joǵary, 94 arnaýly oqý or­ny bar. Arnaýly oqý oryndarynyń 43-i mem­lekettik bolsa, 51-i jekemenshik. Oblysta ju­mys berýshilerdi tartý arqyly dýaldy oqy­tý júıesi 2 joǵary oqý ornynda jáne 38 kolledjde 33 mamandyq boıynsha 173 kásip­orynmen memorandým jasalǵan. «Kásipker­ler palatasymen birlesip qurylys, tehnı­kalyq, aýylsharýashylyq jáne qyzmet kór­setý salalary boıynsha dýaldy oqytý júıe­si engizildi. Degenmen zaman­aýı jabdyqtal­ǵan iri kásiporyndar jastardy oqytýǵa kelise bermeıdi. Osy oraıda stýdentterdi tájirıbeden ótkizý, oqytý úshin olarǵa túrli salyq jeńildikterin qarastyrý qajet sekildi. Sondaı-aq barlyq kolledjderdiń ma­terıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jabdyqtaý múmkin emes. О́ıtkeni tehnıka men tehnologııa kúnde damyp jat­qan­dyqtan, bıyl jabdyqtalǵan kolledj kelesi jyly eskirip qalýy múmkin», deıdi E.Sadyr.
Prezıdenttiń bes áleýmettik bastamasynda joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń stýdentterin jataqhanamen qamtamasyz etý máselesi óte ózekti ekeni aıtylǵan bolatyn. Bul oraıda oblysta aǵymdaǵy jyldyń ekinshi jartysynda 2 joǵary oqý orny – Syrdarııa ýnıversıteti (254) jáne Ońtústik Qazaqstan pedagogıkalyq ýnıversıteti (500) tarapynan 754 oryndyq 2 jataqhana paıdalanýǵa be­riletin bolady. Sonymen qatar kolledj stýdentterine 11 jataqhana salý josparlanyp, onyń 9-na jer telimi bólingen, tıisti jumystar atqarylýda. Qoldanystaǵy 21 jataqhanada kúrdeli jáne aǵymdaǵy jóndeý jumystaryn júrgizý josparlanýda. Oblys ákiminiń orynbasary keltirgen derekterge qara­ǵanda, óńirdegi 12 joǵary oqý ornynyń kún­dizgi bóliminde bilim alatyn 45 myńnan astam stýdenttiń 15 myńy jataqhanaǵa muq­taj. Búginde olardyń 48 paıyzy nemese 7200 stýdent jataqhanamen qamtylǵan. Al kásip­tik-tehnıkalyq kolledjderde kúndizgi bólim­de bilim alatyn 67 myń stýdenttiń 11500-i ja­taq­hanaǵa muqtaj, qazirgi tańda olardyń 70,4 paıyzy nemese 8105 stýdent jataqha­nada turady. 

Komıssııa otyrysynda jastardyń mamandyq tańdaýy, usynys pen suranystyń sáıkessizdigi syndy máseleler talqylanyp, qorytyndysy boıynsha memlekettik organdarǵa joldaý úshin usynym qabyldandy.

Ǵalymjan ELShIBAI,
«Egemen Qazaqstan»

Ońtústik Qazaqstan oblysy