«Eski qalany jańǵyrtý» jobasy aıasynda ózen jaǵalaýynda «Qoshqar ata» turǵyn úı kesheniniń qurylysy úsh kezeńnen júrgiziledi. Joba boıynsha, 208 myń sharshy metr bolatyn 3976 páterli 61 kóp qabatty turǵyn úıdi paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr.
Sondaı-aq, «Qarasý» jáne «Qoshqar-ata» ózenderiniń boıy abattandyrylady. О́zen jaǵalaýy halyq serýendeıtin demalys ornyna aınalady. Búginde atalǵan joba aıasynda Ordabasy alańynan О́zbek kóshesine deıingi ózen boıymen júrip ótetin 300 metr aıaq jol kógaldandyrylyp, abattandyrý jumystary júrgizilgen.
- О́zenniń jaǵalaýyn abattandyrýdy tek qana ekologııalyq tazalyq dep túsinbeý kerek. Munda týrızm ındýstrııasy degen úlken másele jatyr. Qonaqqa kelgen sheteldikterdiń tamashalaýyna sáýletti ǵımarattar azdyq etedi. Olar negizinen tarıhı-mádenı jerlerge kóbirek qyzyǵýshylyq tanytady. Osy rette Qoshqar ata ózeniniń úlken mánge ıe ekenin túsinýimiz kerek. Iаǵnı, osy arqyly týrısterdi kóptep tartýdy kózdep otyrmyz, – dedi qalanyń jańa kelbeti boıynsha jasalǵan jobalarmen tanysqan Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaev.
О́zen boıyn zańsyz ıemdengen 96 jer ýchaskesi anyqtalyp, qajetti jerler memleket qajettiligine qaıtarylýda. Sondaı-aq, D.Qonaev dańǵyly «eski qalashyq» arqyly uzartylady. Iаǵnı, jol qurylysynyń I kezeńinde Túrkistan kóshesinen Áıteke bı kóshesine deıin, uzyndyǵy 580 metr, eni 42 metrdi quraıtyn jol salynsa, II kezeńde Áıteke bı kóshesinen Volodarskıı kóshesine deıin, uzyndyǵy 480 metr, eni – 42 metr bolatyn qurylys jumystary atqarylmaq. Sondaı-aq, Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasy aıasynda oblys aýmaǵynda qaıta jańǵyrtýdy talap etetin eskertkishter qataryna engen «eski qalashyqta» arheologııalyq qazba jumystarynyń birinshi kezeńi bastalǵan. Tarıhı derekterge sáıkes, bul aýmaqta HIII ǵasyrda salynǵan sıtadel bar. Jalpy «eski qalashyq» Shymkenttiń tarıhı bóligine aınalmaq.
Aıta keteıik, jaǵalaýynda Qoshqar ata kesenesi ornalasqan ózen 2010 jyly jergilikti mańyzy bar erekshe qorǵalatyn aýmaq mártebesin alǵan bolatyn. Odan bergi ýaqytta ózenniń bastaýynan Ordabasy alańyna deıingi aýmaqqa shamamen 1,5 shaqyrym jerde qalpyna keltirý jumystary júrgizilip, abattandyryldy.
Erkin DOSYMBAI,
Ońtústik Qazaqstan oblysy.
