Jasy toqsan tórtke kelgen Bısultan qarııanyń aıtary kóp. Maıdan dalasyna nebári 17 jasynda – 1943 jyly attanǵan ol, Stalıngradty qorǵaýdan bastap, birneshe otty maıdannyń tajal shebinen aman ótti. Jeńis týy jelbiregen tarıhı sátti Berlınde toılaǵan azǵantaı qazaqtyń biri de osy kisi. Uzaq jyldar boıy respýblıkalyq gazettiń tilshisi, bólim meńgerýshisi qyzmetterin abyroımen atqardy. Keshegi keńes dáýirinde Búkilodaqtyq asa mańyzdy sharalar kezinde Máskeýden, Sezder saraıynan gazet redaksııasyna joldaǵan jedel reportajdary men esep-aýdarmalary «Egemenniń» tarıhı qorjynynda qattalyp tur. Jasy ulǵaıǵany bolmasa kóńil kókjıegi keń qaısar jaýynger, kórgeni men túıgenin shejire qylyp shertedi. Qapyda qan jutqan maıdan dalasyndaǵy qarýlastaryn tebirene eske alady. Jalyndaǵan jastyǵyn soǵysqa bergen bozbalanyń arman-ańsaryn áńgimege arqaý etedi. «Kópshiliginiń artynda áýlet kóshin jalǵaıtyn iz de qalmady» dep kúrsinedi bir ýaqyt. Ardagerdiń osy bir sózi alapat soǵys qaı shańyraqqa bolsa da ońaı soqpaǵanyn ańǵartsa kerek. Rasynda da, tútinin de tútetip úlgere almaı, qapyda qyrshyn ketken bozdaqtar rýhynyń aldynda bárimizdiń máńgilik boryshtar ekenimizdi esimizge salady.
Surapyl soǵysta birneshe aýyr jaraqat alsa da elge aman oralǵan B.Amanǵalıev aqparat salasynda eńbek ete júrip, jýrnalıstik jolda talaı taǵdyrǵa arasha boldy. Bar qajyr-qaıratyn, bilim-biligin qazaq jýrnalıstıkasyna arnady. Sol kezdegi el basqarǵan azamattarmen etene aralasyp, el taǵdyryna qatysty ózekti máselelerdi qalamynan tys qaldyrǵan joq. Kóńildiń keıbir sátterinde mı qabyǵyn kemirgen san alýan oılardy áli de qaǵaz betine túsirip, óshpes kúnderdi tebirene eske alady. Keıingi urpaqqa ulaǵatyn aıtady.
«Jaıaý ásker, tanki áskeri, áýe kúshterinde shaıqastym. Shaıqastyń nebir ǵalamattaryn kórdim. Tipti bes aıdaı gospıtalda jatyp emdelgenim bar. Onyń tórt aıynda esimnen bir aıyrylyp, bir jıyp áıteýir aman qaldym-aý! Naqtyraq aıtsam, bir ólip, bir tirilgen adammyn. Kórer jaryǵymyz bar eken. Maıdandas baýyrlarymnyń barlyǵy da eli úshin jan aıamaı kúresti. Olardyń barlyǵy da zor qurmetke laıyq jandar. Beıbitshilik pen berekeniń qadirin bilińder. Odan asqan baqyt joq. Úlkenge qurmet, kishige izet kórsetý qanymyzdan kele jatqan qasıet. Eń bastysy, osy qasıetti joǵaltyp almańdar. Táýelsizdigimiz máńgilik, el irgesi berik bolsyn. Keleshek urpaǵymnyń aldynan endi eshqandaı kedergi kezdespesin. Tek qana mamyrajaı beıbit zaman bolyp, soǵys órti tutanbasyn. Adamdy adam qylatyn, adamgershilik pen adal eńbek qana», deıdi kópti kórgen qazynaly qarııa.
О́mirlik joldasy Shaharbaný Shahmetqyzymen birge segiz perzentti tárbıelegen tálimdi áke búgingi kúni uly Ǵalıdyń qolynda. Qamkóńil jannyń qas-qabaǵyna qarap otyrǵan perzenti áke armanyn jalǵap, jalyndy jaýyngerdiń eren erligin bolashaq urpaǵyna jetkizýdi ómirlik boryshy sanaıdy. El gazeti «Egemen» almatylyq ardagerdi eshýaqytta umytqan emes. Uly Jeńis merekesinde barsha oqyrmandar atynan ardager qalamdasymyzǵa amandyq-saýlyq tileımiz.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
