Jalpy zulmat jyldarda Otan úshin otqa túsip, batyr ataǵyna usynylǵandardyń bári birdeı tıisti nagradasyn ala almaǵany belgili. Qazaqstan boıynsha ondaı ardagerlerdiń qatary 100-den asyp jyǵylady. Osy taqyrypta aýqymdy zertteý jumystaryn júrgizgen belgili qoǵam qaıratkeri, «Kıeli Qazaqstan» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń jetekshisi Berik Ábdiǵalıulynyń aıtýynsha, olardyń nagradaǵa usynylǵanyn dáleldeıtin marapat paraqtary kúni búginge deıin saqtalǵan.
Esimi el esinde máńgi saqtalǵan osyndaı batyr atalarymyzdyń biri – Amansha Jumashuly Meńdiǵalıev. Ol áıgili Panfılov dıvızııasynyń quramynda Máskeý túbindegi qııan-keski urysqa qatysqan. Aýyr jaraqatyna qaramastan 362-shi ózdiginen júretin artıllerııa polkin bastap Berlınge deıin jetedi. Sol jerde Amansha atamyzdyń batareıasy jaý áskerine oısyrata soqqy berip, nátıjesinde Keńes áskeri Germanııa astanasynyń shyǵys bóligine basyp kirýge múmkindik alady. Osy erligi úshin ol birden Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna usynyldy. Alaıda sol bir altyn juldyzǵa qol jetkize almaı ketti. Biraq erlik eshqashan umytylmaıdy. Táýelsizdik alǵannan keıin Elbasynyń Jarlyǵymen Amansha Meńdiǵalıevke «Otan» ordeni saltanatty jaǵdaıda tabys etildi. Jeti bala tárbıelep ósirgen ardager atamyz 28 nemere súıdi. Amansha ata 2008 jyly 90 jasynda dúnıeden ozdy.
Búginde batyrdyń otyn óshirmeı, qarashańyraqta uly Asylbek Meńdiǵalıev otyr. Ol da áke jolyn jalǵap, áskerı ómirdi tańdaǵan. Mereke kúni Amansha atanyń shańyraǵyna arnaıy at basyn burǵan «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary batyrdyń urpaqtarymen kezdesip, olarǵa qurmet kórsetti.
– Nurotandyqtar elimiz boıynsha qaıtpas qaısarlyqtyń jarqyn úlgisin kórsetse de ózine tıesili batyr ataǵyn ala almaı ketken ardagerlerdiń shańyraqtaryna arnaıy baryp, olardyń urpaqtaryna qurmet kórsetýde. Partııa tarapynan osyndaı ardagerlerdiń esimderin mektepter men kóshelerge berýge qatysty da tıisti jumystar júrgiziledi, – dedi Máýlen Áshimbaev.
О́tken merekelik kúnderde «Erlik eshqashan umytylmaıdy» aksııasy aıasynda nurotandyqtar elimiz boıynsha 8 ardagerdiń otbasyna arnaıy baryp, olardyń urpaqtarymen kezdesti. Amansha Meńdiǵalıevpen birge bul qatarda atyraýlyq Jámılá Jumasheva, shyǵysqazaqstandyq Baltabek Jetpisbaeva, tarazdyq Ibraım Súleımenov, qostanaılyq Qasym Ahmetov, aqtaýlyq Isataı Súıeýbaev jáne pavlodarlyq ardagerler Sembaı Qalıev pen Qabysh Kóktaev bar. Bular joǵary nagradaǵa usynylyp, sol marapatyn ala almaı ketken ardager ata-ájelerimiz. Ázirge tek 8 ardager týraly naqty derekter men málimetter bar. Aldaǵy ýaqytta partııanyń qoldaýymen joǵaryda aıtqan júzden astam ardagerdiń bári anyqtalatyn bolady. Osy bastamanyń nátıjesi retinde «Erlik eshqashan umytylmaıdy» degen kitap basylmaq.
Sonymen qatar partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary búginde Astana qalasynda turatyn ózge de Uly Otan soǵysy ardagerleriniń úılerine arnaıy baryp, Jeńis kúnimen quttyqtady. Partııa tarapynan qurmet kórsetilgen ardagerlerdiń biri Seıilbek Ákimbekuly Ýsın bıyl 97 jasqa tolady. Soǵysqa 1942 jyly attanǵan ol áıgili Kýrsk shaıqasyna qatysqan.
Sondaı-aq Máýlen Áshimbaev soǵys ardageri Ekaterına Pısarevany da arnaıy quttyqtady. E.Pısareva soǵys jyldary gospıtalda jumys istegen. Maıdanǵa azyq-túlik pen dári-dármek jiberý jumystaryna da aralasty. Keıin 2-shi Ýkraına maıdanynda qyzmet etken Ekaterına ájeı Jeńis kúnin Bratıslavada qarsy aldy.
Jalpy mereke kúni nurotandyqtar elimiz boıynsha eki myńnan astam soǵys ardageriniń úılerine arnaıy baryp quttyqtady. Odan bólek, partııa Jeńis kúnine oraı taǵy basqa da kóptegen is-sharalardy júzege asyrdy. Solardyń biri «Ardagerlerdi ardaqtaıyq» partııalyq jobasy aıasynda qolǵa alynǵan «Qaharman dańǵyly» aksııasy. Bul bastama arqyly nurotandyqtar men «Jas Otan» Jastar qanatynyń ókilderi Uly Otan soǵysynyń batyrlary jáne ardagerleriniń esimderimen atalǵan kóshelerdi abattandyryp, senbilikter ótkizdi. Atalǵan aksııaǵa elimiz boıynsha 6 myńnan astam nurotandyq pen jasotandyq qatysty.
Osy rette aıta keter jaıt, búginde Qazaqstanda Uly Otan soǵysynyń batyrlary men ardagerleriniń esimderi berilgen 1000-ǵa jýyq kóshe bar. «Qaharman dańǵyly» aksııasy aıasynda bul kóshelerdiń barlyǵynda kóshetter otyrǵyzý, aýlalardy qalpyna keltirý, qoqystardan tazartý sııaqty abattandyrý jumystary júrgizildi.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»
