80 jyldyq tarıhy bar kásiporyn qyzmetiniń negizgi baǵyty – qaýipti óndiristik obektilerde qutqarý jumystaryn oryndaý. Kásiporyn apattyq deńgeıi joǵary barlyq qaýipti óndiristik nysandarǵa qyzmet kórsetedi. Onyń 13 fılıaly eldiń 12 óńirinde ornalasqan. Apattyq-qutqarý jumystaryn oryndaýǵa jumyldyrý jarııalanǵan kezde kásiporyn 2000-nan astam kásibı qutqarýshylaryn jibere alady. Kásiporynnyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy 4 aýa qysymyn túsirý tobynan, 5 kanattyq-synaq stansasynan, 19 attestattalǵan zerthanadan, 5 mamandandyrylǵan oqý ortalyqtarynan, óndiristik-jóndeý jáne jóndeý-mehanıkalyq sheberhanalarynan, órt sóndirgishterge qyzmet kórsetý jónindegi stansadan turady. Avarııalardy joıýǵa ýaqtyly shyǵýdy 625 shuǵyl órt sóndirý jáne arnaıy tehnıka birlikteri qamtamasyz etedi, olardyń 70 paıyzdan astamy joǵary sapaly. Bólimsheler 30000-nan astam arnaıy jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan. Sonymen birge kadrlyq quramy, kásiporyndy jaraqtandyrý kúshterin shuǵyl jetkizý jáne kúrdeliligi tereń tehnogendik avarııalardy joıý quraldarymen qamtamasyz etý múmkindigi joǵary.
Kásiporyn joǵary rentabeldi bolyp tabylady, óz kirisi esebinen qarjylandyrylady. 2014-2017 jyldary kásiporynnyń respýblıkalyq bıýdjetke salyq jáne basqa da mindetti tólemder retindegi aýdarylymy 17 mlrd teńgeni qurady. Búgingi tańda qaýipti óndiristik nysandarǵa 64 jeke avarııalyq-qutqarý qyzmet kórsetýde. Sonymen birge olardyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy avarııalyǵy joǵary dárejedegi nysandardy táýlik saıyn jáne úzdiksiz qyzmet kórsetý rejiminde ustaý úshin jaqsartýdy qajet etedi.
Biz Úkimet basshysy B.Saǵyntaevtyń atyna depýtattyq saýal joldap, osy derekterdi kórsete otyryp, myna máselelerge nazar aýdarýdy suradyq:
Birinshiden, ken jáne munaı salasyndaǵy avarııalarǵa taldaý jasaý olardyń sanynyń jyldan-jylǵa kóbeıip bara jatqanyn kórsetti. Bıylǵy jyldyń naýryz aıynda Reseı Federasııasynyń Kemerovo qalasyndaǵy kóptegen adam qurban bolǵan apat halyqtyń qaýipsizdigi jónindegi másele memlekettik organdar tarapynan tyńǵylyqty jáne jan-jaqty zertteýdi, baqylaýdy jáne qadaǵalaýdy talap etetinin kórsetti;
Ekinshiden, qaýipti óndiristik obektilerge qyzmet kórsetýge memlekettik kásiporynnyń júz paıyzdyq qatysýy ónerkásiptik qaýipsizdik salasyndaǵy zańnama talaptaryn qatań saqtaı otyryp júzege asyrylatynyna kepil bola alady;
Úshinshiden, bul kásiporyn jekeshelendirgen jaǵdaıda qaýipti óndiristik obektilerde apattyq-qutqarý jumystaryn uıymdastyrýdyń jınaqtalǵan júıesiniń tuıyqtalǵan sıkly buzylady, memlekettiń iri ónerkásiptik avarııalardy joıýǵa ártúrli jeke avarııalyq-qutqarý qyzmetterdi tartýǵa múmkindigi bolmaıdy.
Tórtinshiden, neǵurlym tómen baǵamen kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýǵa múddeli «qaýiptiligi joǵarylar» sanatyna jatatyn obektilerdiń tapsyrys berýshileri jetkilikti materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jáne bilikti mamandary joq jeke avarııalyq-qutqarý qyzmetterimen shart jasaıtyn bolady. Al bul qaýip deńgeıin arttyra túsetini belgili.
Biz osynyń bárin kórsete otyryp, Úkimet basshysynan qaýipti óndiristik obektilerdegi apattardyń aldyn alý jáne ony joıý jónindegi biryńǵaı memlekettik qyzmet atynan ókildik etetin osy kásiporyndy jekeshelendirýge jatatyn mekemeler tizbesinen alyp tastaýdy qarastyrýdy suradyq.
Edil MAMYTBEKOV,
Senat depýtaty