Hamań bop ótken halqyna

Kórnekti aqyn Hamıt Erǵalıdyń 95 jyldyǵyna oraı as berilip, «О́zegim toly aq jalyn» atty estelikter kitabynyń tusaýy kesildi. Halqy qadirlep «Hamań» dep ata­ǵan, hanǵa da, qaraǵa da syıly bol­ǵan, ámanda taý ózenindeı ta­syp, ómirde eshkimniń aldynda bú­ge­jektemeı alshań basyp ótken Hamıt Erǵalı aqyndyq minezdiń eta­lo­nyndaı edi desek, qatelespespiz. Hamań jastaıynan ot keshti, sura­pyl soǵysqa suranyp qatysty. Odan kele sala ádebıet maıdanyna aralasty. Ádebıet korıfeıleriniń bel ortasynda júrdi, ýaqyt óte ózi de sondaı korıfeıge aınaldy. Birtalaı ýaqyt «Sosıalıstik Qazaq­stan» gazetiniń júırik jýrna­lıs­teriniń biri boldy. Bul jaǵynan kel­gende, ózimizdi osynaý zańǵar aqynǵa áriptespiz dep maqtanysh­pen aıta alsaq kerek. Shyǵarmashylyǵyna keler bol­saq, Qazaqstannyń halyq jazý­shy­sy, Abaı atyndaǵy memlekettik syı­lyqtyń laýreaty Hamıt Erǵa­lı­dyń óleń-dastandary qazaq poe­zııa­syndaǵy tutastaı bir dáýir kelbetin pash etedi. «Qurmanǵazy» syn­dy epıkalyq keń qulashty ǵu­myrly poemasy ádebıetimizde alyn­bas qar­ly shyńdar sanatynda máńgi jasaı bermek. Al endi Hamańnyń aza­mat­tyq kósemdigi, ot aýyzdy, oraq tildi sheshendigi áli kúnge deıin kórgendi kózaıym eter, estigenniń esin alar ǵajaıyp ańyz. Osyndaıda aıaýly Qadaǵań – Qadyr Myrza-Áliniń: «Hamań kombaın ǵoı, ol sóılep ót­kennen keıin biz masaq terip qa­la­myz» deıtin áıgili ázili eske túsedi. Almatyda aqyn urpaqtary bergen asta aıtylǵan estelikterde aqyn­nyń ónegeli ómir joly men qyrýar eńbegi kóz aldymyzdan tizilip ótken­deı boldy. Rásimdi jıynnyń ba­syn­da «Shabyt» dombyrashylar an­sambliniń oryndaýynda ózi de ba­qı­lyq bolǵan birtýar kúıshi Qarshyǵa Ahmedııarovtyń kezinde Hamańa syı­lyq etip tartqan «Hamıt tol­ǵaýy» atty tamasha kúıi qalyqtady. Aqyn­nyń uly Murat Erǵalıev Hamıt Er­ǵalı atyndaǵy qor quryl­ǵa­nyn, ur­paq­tary áke esimin ardaqtaý, mura­syn jınaqtap shyǵarý jolyn­da birtalaı jumystar jasap jat­qa­nyn aıtyp ót­ti. Qazaqstan Jazý­shy­lar odaǵy bas­qar­masynyń tór­aǵa­­sy Nurlan Orazalın aqyn aǵasy jóninde tebirene syr shertti. Ha­mań­nyń 80 jyldyq toıy­na Elba­sy­nyń ózi kelip qatysyp, aqynnyń ǵana emes, kúlli jazýshy qaýym­nyń mereıin ósirip, tóbesin kókke jetkizgenin eske aldy. Sherıazdan Eleý­kenov, Ǵabbas Qabyshev, Tó­lep­bergen Tobaǵabyl, Rafael Nııaz­­bek, Sáken Imanasov, Maral Sqaqbaev, Tursynzada Esimjanov, Mu­rat Áýezov, Orazaqyn Asqar já­ne bas­qalar Hamań jaıynda ula­ǵat­ty estelikter aıtyp, arnaý óleńderin oqy­­dy. «Án aıtqyzatyn jaqsy qa­ıy­na­ǵalarymyzdyń kózderi joq qazir, Hamań jaryqtyqtyń arýaǵy bir aýnap tússinshi», dep Ǵafý Qa­ıyr­bekov aǵamyzdyń qosaǵy Bádesh apaı án bastap jiberdi. Osy arada taıaýda ǵana Almaty­daǵy «Oı-Sana» baspasynan shyq­qan «О́zegim toly aq jalyn» atty kitap qolymyzǵa tıdi. Bul kitapqa abyz qalamgerdiń estelik-esse janryn­da jazylǵan ǵumyrnamalyq oı-tol­ǵam­dary, ádebıet synshylarynyń, qalamdas baýyrlary men áriptes dostarynyń jáne izinen ergen aqyn inileriniń Hamań jaıly maqala­lary, estelikteri men óleńderi top­tastyrylypty. Mundaǵy onda­ǵan avtorlardyń qalyń qataryn áde­bıet ardagerleri Ábý Sársenbaev, Dıqan Ábilev, Qasym Amanjolov, Ábdilda Tájibaev, Muhametjan Qa­ra­taev, Zeınolla Qabdolov, Táken Álimqulov, Qasym Qaısenov, Qalı­han Bekhojın, Syrbaı Máýlenov, Ǵafý Qaıyrbekov, Juban Mol­da­ǵalıev, Safýan Shaımerdenov, Tahaýı Aqtanov, Saǵynǵalı Seıitov sııaqty ardaqty esimder bastaǵan. Aqyn Jarasqan Ábdirashevtiń Ha­mań qaıtqanda tolǵaǵan: «Hamań ótti degenshe – zaman ótti deseńshi», dep keletin óleń joldary birneshe ret qaı­talandy. Eske alý jıynyn­da­ǵy yqy­las-nıet Hamańnyń halqy­men birge jasaı beretinin kórsetip turdy. Qorǵanbek AMANJOL.