Sońǵy bes jyl ishinde qala basshylyǵy «qyzyl jıekke» ornalasqan, sanıtarlyq normalar men megapolıstiń arhıtektýralyq kelbetine saı kelmeıtin 20-dan astam bazardy joıǵan bolatyn. Qazirgi kezde olardyń ornyna júrginshi aımaqtary, qoǵamdyq kólik úshin keńeıtilgen joldar, jer ústi ótpeli joldary paıda boldy. Bul óz kezeginde qala kóshelerindegi qalyń keptelistiń sál de bolsa báseńdeýine oń yqpalyn tıgizgen.
Degenmen shahardaǵy barlyq bazar talapqa saı dep aıta almaısyz. Áli de bolsa saýdanyń keıbir talaptaryna jaýap bermeıtin bazarlar bar, al kásipkerler konteınerler men dúńgirshikterde jumys jasaýda. Qalany odan ári damytý úshin mundaı bazarlar alynýy tıis. Jýyrda ǵana qaladaǵy kólik quraldaryn satatyn aýqymdy alań «Kar Sıtı» saýda ortalyǵy aldyndaǵy 100-den astam saýda men qoǵamdyq tamaqtaný núkteleri joıyldy. «Rahat» bazary mańyn jalǵa berý merzimi aıaqtalysymen onyń aınalasyna qalalyqtar úshin alleıa jasaý josparlanǵan.
Almaty qalasy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti ókilderi keltirgen málimetke sáıkes qazirgi kezde qaladaǵy 16 bazarda jańartý jumystary júzege asyp otyr. Olardyń menshik ıeleri 16 mıllıardtan astam ınvestısııa bólgen. Jyl aıaǵyna deıin taǵy da alty bazar rekonstrýksııalanbaq. Bes bazar modernızasııalanýda jáne jańartý jumystary keler jyly tolyqtaı aıaqtalatyn bolady. Qala basshylyǵy bazarlardy modernızasııalaýdyń birqatar naqtyly sharttaryn da belgilegen. Iаǵnı kez-kelgen saýda oryndarynda stasıonarlyq nysan mindetti túrde salynýy shart. Oǵan qosa obktilerdiń barlyǵy sanıtarlyq – epıdemıologııalyq normalarǵa, órt qaýipsizdigi talaptaryna saı kelýi tıis. Bazar mańynda tutynýshylar úshin barynsha qolaıly kólik turaqtarynyń bolýy da mindetteledi. Eń bastysy elimizdiń salyq zańdylyǵynyń qatań saqtalýy men kásipkerlerdiń arnaıy tirkeýden ótýi jiti qadaǵalanady. Sondaı-aq saýda alańdary aýmaǵynda POS-termınaldar men kassalyq apparattardyń bolǵany jón.
Bazarlardy modernızasııalaý qazirdiń ózinde óz tıimdiligin kórsetken. Sońǵy jyldary qaladaǵy kóterme-bólshek saýda aınalymy 3,4%-ǵa artyp, 12,8 trln. teńgeni quraǵan. Buǵan saýda alańy men saýda oryndarynyń sanyn ulǵaıtý jáne kásipkerler jumysynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý arqasynda qol jetip otyr.
Aıta keterligi, Almatyda bıylǵy jyly qolaıly qala keńistigin jasaý maqsatynda buryn qaıta jasalǵan Panfılov, Jibek Joly, Gogol, Qabanbaı batyr, Baıseıitova, Tólebaev kósheleri men «Astana» alańynan ózge megapolıstiń birqatar negizgi dańǵyldary jańarady. Ortalyqtandyrý qaǵıdasy boıynsha qalanyń barlyq aýdandarynda 600 aýla qaıta qalpyna keltirilmek. Oǵan qosa uzyndyǵy 155 km bolatyn 157 kóshe jóndeýden ótip, uzyndyǵy 30 shaqyrymnan asatyn jaıaý júrginshilerge arnalǵan arnaıy trotýarlar salynbaq.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
