Qolarbada bıleýden qarsylas shaq keltirmeıdi
Tirek-qımyl apparaty buzylǵan, psıho-nevrologııalyq aqaýy bar balalardy ońaltý, saýyqtyrý maqsatynda qurylǵan ortalyqty «Týǵan jerge taǵzym» aksııasy aıasynda ómirden ótken qoǵam qaıratkeri Nurlan Qapparov pen Ámir Ýálıev sekildi azamattar óz qarajattaryna salyp, qajetti qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etip, memleket qaramaǵyna bergen eken. Qazir munda múmkindigi shekteýli 56 balaǵa 92 adam qyzmet kórsetedi. «Shyn máninde, bul ortalyqty ashý ońaı bolǵan joq. Ata-analarmen jumys isteýge týra keldi. Aýdandaǵy 57 eldi mekenniń bárine baryp, ata-analarmen sóılestik, túsindirdik. Qazirgi tańda balalar áleýmettik-psıhologııalyq, áleýmettik-pedagogıkalyq, áleýmettik-turmystyq, áleýmettik-medısınalyq, áleýmettik-quqyqtyq, áleýmettik-ekonomıkalyq, áleýmettik-mádenı, áleýmettik-eńbektik degen sekildi 8 túrli qyzmet alady. Bizdegi qyzmetkerlerdiń óz jumysyna degen ynta-yqylasy, balalarǵa degen súıispenshiliginiń arqasynda múmkindigi shekteýli balǵyndardyń qoǵamǵa aralasýy jeńildedi. Qoǵamdyq jumystarǵa belsendiligi artty. Mádenı is-sharalarǵa kóptep qatysa bastadyq. Qudaıǵa shúkir, júre almaǵan balalar júrip, sóıleı almaǵan balalar sóılep, ómirden óz joldaryn taýyp jatqany qýantady. Qazir ortalyqta jas maman Aıjan Muhamadıevanyń basshylyǵymen birqatar jumys qolǵa alynyp jatyr. Byltyr Tuńǵysh Prezıdent qory mekeme úshin óte qajet ınteraktıvti taqtany tartý etti», deıdi osy ortalyqtyń ashylýyna úlken eńbek sińirgen, joǵaryda esimderi atalǵan jomart jandarǵa habarlasyp, ǵımaratty salý jóninde ótinish bildirip, qurylystyń ystyq-sýyǵyna kúıgen, búginde mekeme dırektorynyń orynbasary qyzmetin atqaratyn Ryshan Jankúshikova.
Ortalyq 3 pen 18 jas aralyǵyndaǵy múmkindigi shekteýli balalardy oblys boıynsha tegin qabyldaıdy. Munda jatyp emdeletin de, tańerteń kelip, tıisti em-domyn alyp, keshke úıine qaıtatyn da balalar bar. Mekeme qyzmetkerleri balalardy ózderi kólikpen alyp ketip, ákep tastaıdy. Ortalyqtaǵy 56 balanyń 30-y mektepke barady. Olardyń arasynda qatardaǵy balalarmen oqıtyndary da, jeke bilim alatyndary da bar. Mektepte pandýs joq bolǵandyqtan 5 bala úıde oqyp jatqan kórinedi. Ortalyqta balalardyń talantyn ashýǵa erekshe mán beriledi. Mekemede tárbıelenýshiler jaqynda qolarbada otyryp bıleýden Qazaqstan chempıonatyna qatysyp, 17 medalmen (onyń 8-i altyn, 5-ýi – qola, 4-ýi – kúmis) oralypty. «Qazir bizdiń balalar halyqaralyq jarystarǵa da shyǵa bastady. Máselen, týǵannan aıaǵy semip qalǵan 12 jastaǵy Alekseı Jýravlev Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasynda ótken 13 memlekettiń ónerpazdary qatysqan qurlyqtyq saıysta altyn medal ıelendi. Lesha – óte talantty, aqyldy bala. Týa bitken daryn. Jalǵyz ózi de, juppen de bıleıdi. Bolashaqta qolarbada bıleýden ony eshkim jeńe almaıdy», deıdi bala janashyry.
Eki ınvataksı, úsh qolarba qajet
Alekseı О́skemennen Úrjarǵa 4 jasynda kelgen eken. Qazaqshasy sýdaı. Tili de qazaqsha shyǵypty. Sankt-Peterbýrgke barǵanda Leshanyń ónerine reseılikter de tánti bop, «ózimiz emdep alamyz, qamqorlyǵymyzǵa alsaq qaıtedi» dep qyzyǵýshylyq tanytypty. Leshadan bólek Baǵlan Manabaev pen Álibek Tólegenovti de erekshe aıtýǵa bolady. Olar da qolarbada bıleýden buǵan deıin birneshe medal enshiledi. Bir ókinishtisi, júldeden júlde bermeı júrgen talantty balǵyndardyń otyratyn qolarbasy talapqa saı kelmeıdi eken. Máselen, Alekseıdiń otyrýyna, bı bıleý kezinde erkin, kedergisiz qozǵalýyna qolaıly qolarba Sankt-Peterbýrgte 3 myń AQSh dollary turady. «Jomarttyń qolyn joq baılaıdy» demekshi, ortalyq mundaı qolarbaǵa qol jetkize almaǵannan keıin Almaty oblysynda konsert qoıyp, odan túsken 1 mıllıon 128 myń teńgege jáne mesenat Raqymǵalı Qulmuhamed bergen 500 myń teńgege qazir balalar bılep júrgen úsh qolarbany satyp alypty.
Árıne, turǵyndar balalaryn joldyń shalǵaılyǵyna qaramaı Astanaǵa nemese Almatyǵa aparyp emdetkisi keletini belgili. Degenmen Úrjardaǵy ortalyq qyzmetkerleri lokomat sekildi robottandyrylǵan qurylǵylar mekemege satyp alynsa, balalardy alysqa sabyltpaı ózimiz-aq emdep, saýyqtyrar edik deıdi. «Bizde balalar massaj qabyldaıdy, fızıoem alady, ártúrli jattyǵýlar jasaıdy. Degenmen de kompıýter arqyly óziniń qımyl-áreketin kórip, sol arqyly júrýge yntalandyratyn lokomat sııaqty medısınalyq qurylǵylar qajet-aq. Onyń baǵasy da qymbat. 300 mıllıon teńge turady. Sonyń arzanyn ákelse de jaqsy bolar edi», deıdi dırektordyń orynbasary.
Zeınetkerlikke shyqqan soń múmkindigi shekteýli balalardy saýyqtyrý, ońaltý isimen shuǵyldanyp kele jatqan R.Jankúshikova oblysta qanshama balǵyn áli kúnge deıin ata-anasynyń janynan shyǵa almaı, tıisti em-domyn qabyldaı almaı otyrǵanyna alańdaıdy. «Keıbir ata-analardy da túsinýge bolady. Árıne, kim óziniń baýyr eti balasyn tanymaıtyn adamdardyń qolyna tapsyrǵysy keledi. Degenmen de balanyń bolashaǵyn, aldaǵy ómirin oılaý kerek qoı. 2016 jyly Abaı aýdanynyń ortalyǵy Qaraýylda bolyp, ata-analardy mekemeniń jumysymen tanystyrǵan edik. Kezdesýde talaı saýaldar qoıyldy. Sol kezde aýyratyn balasyn bizdiń ortalyqqa ákelgisi keletin ata-analardyń az emes ekenin baıqadym. Biraq kelýge jaǵdaıy joq. Sondyqtan aýdan tarapy arnaıy kólik shyǵaryp, ata-analardy balasymen birge bizge alyp kelip kórsetse saýapty is bolar edi», deıdi R.Jankúshikova.
Túıin
Ortalyqtan shyǵyp bara jatqanda dálizde turǵan birneshe velosıpedke kózimiz túsken. Ortalyq qyzmetkerleri bul da jany jabyrqaýly, múmkindigi shekteýli balalardy yntalandyrýdyń bir ádisi ekenin aıtqan. Mundaǵy Lesha sekildi aıaǵyn basa almaıtyn balǵyndar álgi shaıtan arbalardy qolmen aınaldyryp, oınaıdy eken...
Ǵımarattan shyǵarda álgi velosıpedterge taǵy da kóz saldym. Kóz saldym da, mundaǵy 56 balanyń barlyǵy syrqattarynan qulan-taza aıyǵyp, osy velosıpedterge otyryp, jeldeı júıtkise dep tiledim.
Balalar – perishte ǵoı. Perishte tilegi oryndalar.
Azamat QASYM,
«Egemen Qazaqstan»
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Úrjar aýdany,
Aqjar aýyly
