Aımaqtar • 22 Mamyr, 2018

Aqtaýda mýzykalyq-drama teatr ashyldy

2164 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Mańǵystaý mýzykalyq drama teatry – elimizdegi eń jas teatrlardyń biri. 2002 jyly Aqtaý qalasynda ótken Qazaqstan jastarynyń forýmyna arnaıy kelgen Memleket basshysy N.Nazarbaevqa jastar Mańǵystaýda teatr ashý týraly usynys aıtqan bolatyn. Elbasy tapsyrmasymen 2003 jyly 21 naý­ryzda Aqtaý qalasynyń ortalyǵynan búgin mańǵystaýlyqtar men teatr salasy qyzmetkerleri 15 jyldyq mereıtoıyn atap ótip jatqan mýzykalyq-drama teatry ashyldy.  

Aqtaýda mýzykalyq-drama teatr ashyldy

Mamandar aldynda teatr ashý úshin aldymen akterler tabý máselesi turdy. Osy oı je­tegin­de teatrdy qurylǵan kún­nen bú­ginge deıin jemisti bas­qa­ryp ke­le jatqan basshy, Qazaq­stan­nyń eńbek sińirgen mádenıet qyz­metkeri, «Odaq mádenıetiniń úzdik qyzmetkeri», «Qurmet» or­­de­niniń ıegeri Nurnııaz Muqa­nov T.Júrgenov atyndaǵy О́ner aka­de­mııasyna arnaıy baryp, jas tú­lekterdi jańa teatrǵa jumysqa sha­qyrdy. Oqý ornyn bitirgen boı­da Mańǵystaýdy betke alǵan óndir­deı jas 50 akter kele iske ki­risti. Tájirıbeli basshyǵa talapty jastar – akterler men jas rejısser jolyqty. Re­jıs­serlik tizgindi qolyna al­ǵan Gúlsına Merǵalıeva akter­ler­men birge tynbaı jumys­tanyp, Ǵ.Músirepovtiń «Qyz Ji­bek» jáne T.Álipbaevtyń «Tomı­rıs» shyǵarmalarymen sah­na shy­­myl­dyǵyn ashty. Qazir teatr­ǵa jas mamandardyń qyz­met­ke ke­lýi turaqty sıpat aldy. Jas, ja­­­ńashyl, jetistikteri mol, jos­par-jobalary kúrdeli teatrǵa jas­tardyń qyzyǵýshylyǵy basym.

On bes jyl teatr ujymy úshin shynaıy izdenistiń, qalyp­tasý­dyń kezeńi boldy, olar kó­rer­men kóńilinen shyǵýdy bas­ty orynǵa qoıdy. Kórermen júre­gine jol tabý qajettigi teatr bas­­shylyǵy men akterleriniń árbir qoıylymǵa, árbir sóz ben áre­ketke, tipti sahnanyń taqy­­rypqa saı bezendirilýi men keıip­­kerlerdiń tartymdy kos­tıým­­derine degen talapty, ózin­dik syndy kúsheıtti. Búginde álem jáne qazaq klassıkteriniń 72 shyǵarmasyn sahnalap, respýb­lıkalyq, halyq­aralyq teatr baıqaýlarynda birneshe már­te top jaryp, júlde en­shi­legen, res­pýb­lıkadaǵy úzdik úsh teatr­dyń biri sanalǵan tea­t­r jetis­tiginde osy shymyr syn, tegeýrin­di talap jáne jurt al­dyndaǵy jaýap­kershilik pen sahnaǵa degen qurmet jatyr.

Jastar oıy men oınaýynyń jemisi – 2004 jyly eklektıka janrynda Abaıdyń 38-shi qara sózi jelisinde sahnalanǵan «38 nemese Qaraqurt» qoıylymy VII «Shabyt» halyqaralyq shyǵar­mashyl jastar festıvalinde, 2009 jyly Qazan qalasynda Túrki halyqtarynyń IH halyqaralyq «Naýryz» festıvalinde, 2007 jyly A.S.Pýshkınniń «Mosart ı Salerı» pesasy negizinde daıyn­dalǵan «Ilı Mosart? Ilı Salerı?» spektakli Kaır qala­synda ótken halyqaralyq eks­pe­rımentaldy teatrlar fes­tıva­linde, Á.Kekilbaev «Shy­ńy­raý» povesi boıyn­sha ja­zyl­ǵan dra­malyq qoıylym­nyń 2016 jyly Aqtaý qala­synda ótken «Ábish álemi» Birin­shi respýblıkalyq teatr festı­valinde Bas júldeni ıelenýi – teatrdyń shyǵarmashylyq tegeý­rininiń qanshalyqty kóteril­gendigin aıǵaqtaıtyn dálel. Al teatr ujymy enshilegen al­­dyń­­ǵy oryndar men arnaýly júl­­delerdi sanamalap jatýdyń ózi artyq. 2006 jyly atalmysh óner ordasyna belgili akter Nur­­muhan Jantórınniń esimi berilýi – mańǵystaýlyqtardy bir me­reılendirse, akterlerdi qanat­tandyra tústi. Teatrlyqtar jurt­shylyqqa tek sahnada qoıy­lym usynýmen ǵana shektelmeı, óńirdiń, elimizdiń mádenı-qoǵamdyq ómirine belsene aralasyp, túrli deńgeıdegi alýan sharalardyń bel ortasynan tabylatyndyǵymen de qýantady.

Teatr jumysy tek sahnadaǵy akterlerdiń qyzmetimen ǵana shektelmeıdi, ujym aıasynda kıim, aıaq kıim jáne aǵash seh­tary, grımdeý, rekvızıt, kos­tıýmder bólimderi, qoıy­lym jáne kórkemdeý býtafor sehy, jaryq berý jáne dybys sehy degen san-sapat bólim­der eńbek etip, qoıylym mazmu­ny­nyń óz deńgeıinde ashylýyna sandaǵan adamdar migirsiz jumylýda. Mańǵystaý teatry ǵımaratynyń keń qanatty jumysqa tarlyq etip, keı jaǵdaılarda múmkindikti shektep qoıatynyna qaramastan, ujym ózara uıymshyl, aldyna qoı­ǵan maqsatqa jetý jolynda judyryqtaı jumyla túsedi.

N.Jantórın atyndaǵy Mań­ǵystaý oblystyq mýzyka­lyq-drama teatry 15 jyldyq mereıtoıyn saltanatty jaǵdaıda atap ótti. «Teatr álemi» sharasynda teatr ujymy qyzyl kilemmen júrip ótse, belgili akterlerge arnaıy marapattar tabystaldy. On bes jyldyq tarıhtan syr sherter kórme jasaqtalyp, belsendi, sheber akterlerdiń kitaby jaryq kórdi.

Saltanatty sharada teatr ju­mysyn joǵary baǵalaǵan Mań­­ǵystaý oblysynyń ákimi E.Toǵ­janov ujymǵa sý jańa avtobýs­ty syıǵa tartyp, memlekettik «Rý­hanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda bıyl qyrkúıek aıynda Qazaqstannyń halyq ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýrea­ty N.Jantórınniń 90 jyl­dyq mereıtoıy aıasynda Kas­pıı ja­ǵalaýy elderiniń II halyq­ara­lyq teatr festıvalin ótkizý jos­par­lanǵanyn jetkizdi.

Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»

Mańǵystaý oblysy