Kóńil tolmaıtyn kórsetkishterdiń artynda tolyp jatqan problemalar basyn qyltıtatyny bar. Densaýlyq saqtaý salasyndaǵy sheshilmegen eki máseleniń biri – júkti analar men jańa týǵan náresteler óliminiń azaımaı otyrǵany. Balalardyń shetineýi 100 000 balaǵa shaqqanda 10,65 bolypty. Bul kórsetkish jańa dúnıege kelgen nárestelerdiń shetineýi ótken jylǵydan kóp ekenin kórsetip otyr.
Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Erkin Dáýitbaev bala óliminiń sebebin perınataldy merzim jaǵdaıyna baılanysty, ishten jetilmeı kemis týýdan, ata-ananyń nárestege durys qaramaýynan bolatyn baqytsyz jaǵdaılar dep úshke bóledi. Oblysta bala kóteretin jastaǵy áıelderdiń 70 paıyzynyń aýyr akýsherlik syrqattary, kúrdeli gınekologııalyq nemese jalpy sozylmaly aýrýlary bar. Sala basshysynyń aıtýynsha, náreste men ana ómirin saqtap qalý úshin olardy tek qana úshinshi deńgeıdegi emdeý ornynda, ıaǵnı oblystyq aýrýhanada bosandyrý kerek. Oblystyq perzenthanaǵa asa aýyr halde túsken anany bosandyrý kezinde sábılerdiń 89,5 paıyzy shetinep ketedi. Bul áıelderdiń qalalyq, aýdandyq, aýyldyq emhanalarda tıisinshe emdelmegenin, aýrýdyń aldyn almaǵanyn kórsetedi.
– Bala óliminiń negizgi sebebi áıeldiń júktilikke deıingi densaýlyǵynyń qalaı bolǵanyna, júktiliktiń qalaı ótkenine, týý jaǵdaıyna tikeleı baılanysty. Nárestelerdiń shetineý sebepterin saralaı kelgende, analarynyń 87 paıyzy qursaq ınfeksııasyn juqtyrǵany, 80 paıyzynyń gınekologııalyq sozylmaly aýrýy qabynǵanyn, 74 paıyzy buǵan deıin jasandy túsik jasatqany, 48 paıyzy anemııamen aýyrǵany, 45 paıyzy júktiliktiń túrli satysynda túsik tastaǵany, 45 paıyzyn jedel bosandyrýǵa týra kelgeni, 35 paıyzy temeki shegý, araqqa salyný nemese esirtki paıdalaný sekildi zııandy ádetterge boı aldyrǵany, 15 paıyzy jynystyq jolmen juqtyrǵan juqpaly aýrýlarmen aýyratyny, 15 paıyzy áleýmettik-turmystyq aýyr jaǵdaıda ómir súretini anyqtaldy. Balasy shetinegen áıelderdiń 10 paıyzyna osy aıtylǵan faktorlardyń keminde ekeýi tán, – deıdi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Erkin Dáýitbaev. Sonymen qatar bala óliminiń 20 paıyzyn quraıtyn týǵannan bir jasqa deıingi shetineýi negizinen ata-ananyń nárestege durys qaraı almaýynan, tipti qaramaýynan bolady.
Júkti áıelderdiń densaýlyǵy bir sátte nasharlamaıdy. Bul júktilikke deıingi turmystyq-áleýmettik problemalardyń ǵana emes, salamatty ómir saltyndaǵy, qyzdar tárbıesindegi ketken kemshilikter jıyntyǵy ekeni sózsiz. Jergilikti jerlerde bolashaq analarǵa medısınalyq-sanıtarlyq alǵashqy kómek kórsetý men medısınalyq aǵartý jumystary da mamandardyń jetpeýinen aqsap qala beredi. Sońǵy jyldary oblysta bala týý sanynyń tómendegeni de baıqalady.
Ana densaýlyǵy – bala densaýlyǵy desek, aıtylǵan kórsetkishter kóńil qulazytady. Oblystyq densaýlyq saqtaý salasynda tyǵyryqtan shyǵýdyń joldary da qarastyrylyp jatyr, árıne. О́tken jyly 98 pedıatr men akýsher-gınekolog respýblıkalyq jáne sheteldik klınıkalyq ortalyqtarda biliktiligin kóterdi. Oblystyq balalar aýrýhanasy bazasynda bala aýrýlaryn ıntegraldy júrgizý ortalyǵy qaıta qalpyna keltirilip, onda júzden asa medısına qyzmetkeri oqyp shyqty. Qostanaı perınataldy ortalyǵynda 400-den asa maman oqydy. Oblystyq balalar aýrýhanasyndaǵy jansaqtaý bólimi eki ese derlik keńeıtildi.
Oblysta medısınalyq jabdyqtar alý úshin 2 mıllıard teńge qarastyrylǵan bolatyn. Sonyń 680 mıllıon teńgesi perzenthanalar men balalar aýrýhanalaryna jumsaldy. Qarjy da az emes, júrgizilgen jumystar da aıtarlyqtaı aýqymdy. Biraq kadr tapshylyǵy áli de bar. Qazirgi tańda oblys boıynsha 85 akýsher-gınekolog, pedıatr, neonatolog, reanımatolog-anestezıolog mamandar jetispeıdi. Ásirese shalǵaı aýyl, aýdandardaǵy medısınalyq mekemeler osyndaı mamandarǵa zárý.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI
