Qazaqstan • 23 Mamyr, 2018

«Hat qorjyn»

795 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin
«Hat qorjyn»

Batyrdyń nemeresi balabaqsha syılady

О́tken jyly Keńes Odaǵynyń Batyry Qoıgeldi Aýhadıevtiń nemeresi Erjan Qoıgeldın týǵan aýylyna balabaqsha syılap, el qurmetine bólengen edi. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Kókpekti aýdanyndaǵy jergilikti «О́rnek» sharýa qojalyǵynyń basshysy bolyp jumys isteıtin ol «Týǵan jer» baǵdarlamasy men memleket-jekemenshik aıasynda Preobrajenka aýylynda balabaqsha saldy. Balabaqsha qaraýsyz qalǵan ǵımarattyń ornyna boı kóterip, 20 adam jumyspen qamtamasyz etilse, 40 balaǵa mektepke deıingi zamanaýı mekemede bilim alýǵa múmkindik jasalyp otyr. Qazir el-jurty kásipkerge rızashylyqtaryn bildirip, ár kez batalaryn berýde.

 Bul mektepke deıingi bilim berý mekemesinde oblys ákimi Danıal Ahmetov Kókpekti aýdanyna jasaǵan jumys saparynda bolyp, baldyrǵandarǵa mýzykalyq ortalyq syıǵa tartqan bolatyn.

Aman BOLSYN

Shyǵys Qazaqstan oblysy

Ýaqytty baǵalaǵan utady

Keıde bizge belgisiz ýaqyt qoınaýynda tyǵylyp jatqan bir syr bar syqyldy kórinedi. Ol bizdi sol ýaqyt tizbegimen jeteleı beretindeı.

Eńbek dəmin tatpaǵan dəm bilip pe?!

Qalaı aıtyp uqtyram əńgúdikke!

Aınaldyrsam ýaqytty ashy terge,

Aınalmaq ter ýaqyttaı məńgilikke! – dep Qadyr Myrza Əlı jyrlaǵandaı, ómirimizdi jandandyryp, tek jańa belesterden kórinýge tyrysaıyq.

Baqytty aspannan kútpeńiz, ərbir kúnińizdi, tipti ərbir mınýty­ńyzdy baqyt dep esepteseńiz bolǵany. О́zińiz de erekshe bir kúıde bolasyz, mınýttar jyldarǵa aınalady, keıin siz óz ýaqytyńyzdy, óz baqytyńyzdy tabasyz. Ýaqytty saralap paıdalanatyn adam ǵana myqty. Bul sózimizge fransýz zertteýshisi Mıshel Sıfrdiń zert­teýleri de dəlel. Ol jaryǵy joq, ýaqy­ty joq úńgirde bir aı tirshilik etken. Sonda ol 24 saǵattan jańyl­maǵan, arasynda bir eki mınýttardan qateleskeni bolmasa, ýaqytty dóp basyp aıtyp bergen eken. Sonda ýaqyttyń tez jəne baıaý ótýi tek ózimizge ǵana qatysty. Mine, ýaqyttyń keremettiligi, syry osynda jatyr. Ýaqytty baǵalańyz, ol da bizdiń qolymyzdaǵy baqyttyń bir túri. Qalaı bolǵanda da jer betindegi ərkimniń tirligi ýaqyt pen keńistikke tikeleı baılanysty. Al Samýıl Marshaktyń aıtýy boıynsha, kóp adam ómir súrý úshin ýaqytynyń basym bóligin jumys isteýge jumsaıdy. Al qalǵan bos ýaqytta boıyndaǵy aýyrtpalyqtardan arylýǵa tyrysyp kún keshetin kórinedi.

Saǵymjan JANERKE

Azamattardyń isterin quptaımyn

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń 2017 jylǵy 7 qarashadaǵy sanynda «Kóshe ataýyn ózgertý «Rýhanı jańǵyrý» ma?» degen taqyryppen meniń hatym jarııalanǵan bolatyn. Muny men Aqjaıyq aýdanyndaǵy ózimizdiń Alǵabas aýyldyq okrýginiń ortalyǵy – Alǵabas aýylynyń kóshelerin qaıta ataý, sondaı-aq transkrıpsııasyn naqtylaý men ózgertý jónindegi qoǵamdyq keńes sheshimine jeke pikirimdi bildirý maqsatynda jazǵam. Iаǵnı máseleniń mánisine kóz jetkizbeı turyp, qoǵamdyq keńes túpkilikti uıǵarǵan eken dep túsinip qalǵanmyn.

Alaıda bul sońǵy sheshim emes, tıisti komıssııaǵa usynys ekenin, naqty qandaı sheshim alynǵanynyń anyq-qanyǵyna barmaı, maqalada artyq ketippin. Sondyqtan keshirim suraımyn. Qazir barlyq jerde de atalǵan máselege baıypty qarap jatqany málim. Bizdiń aýdanymyzda da solaı. Azamattardyń osyǵan qatysty isterin quptaımyn. Basshy-qosshylardyń jurtymyzǵa bolsyn degen peıilin men de sezinemin.

Eshqashan bóten nıetim joq, aýylymnyń, aýdanymnyń órkendeýine tilekshilerdiń birimin. Alǵabas aýylyndaǵy kóshe ataýlarynyń ózgerissiz qalǵandyǵy týraly jaýapty mekemelerden túsinik aldym.

Qaısar JALǴASULY

Batys Qazaqstan oblysy,

Aqjaıyq aýdany,

Alǵabas aýyly

Sóz tórkinine saq bolaıyq

«Eýrazııa» telearnasyndaǵy «Pendemiz ǵoı» baǵdarlamasyna qulaq túrsem, ondaǵy bir-eki mamannyń sózi: «Siz sony ózińiz aıtýyńyz kereksiz», «Biz ózimiz qolǵa alýymyz kerekpiz» degennen jańylyspady. О́kinishke qaraı, olarǵa tilimizdi burmalap, shubarlaı aıtyp otyrǵandyǵy týraly habarǵa qatysyp otyrǵandardyń birde bireýi de eshnárse demedi. Sonda álgi «piz» ben «siz» qosymshasyn tipten orynsyz qoldanyp otyrǵandyǵyna qynjyldyq. Olardyń áńgimesin tyńdap otyrǵan baldyrǵandar qandaı tárbıe, qandaı sabaq alady? Al «Qalaýlym» baǵdarlamasyna qatysýshynyń qaı-qaısysy bolsa da: «О́z oı-pikirimizdi ashyq aıtýymyz kerekpiz» degendi jıi qaıtalaýmen boldy. Birde naqyl men maqal-mátelderdiń jazylýy men qoldanýyn ózimizshe sarapqa salyp otyrǵanymyzda, oılamaǵan jerden kele qalǵan aqyn aǵamyz Muzafar Álimbaev:

– Shyraqtarym, keıbir gazetter: «Áı deıtin áje, qoı deıtin qoja joq» dep jazady. Durysy – mundaǵy «áje» sózi «aja» dep jazylýǵa tıis. О́ıtkeni «aja» degen sóz «ákim» degen uǵymdy bildiredi. Bul jerde tek uıqas qýyp «áje» deýdiń eshqandaı qısyny kelmeıdi, – dep sózin jalǵap: – Bizde kóbine «Halyq aıtsa qalpy aıtpaıdy» degen máteldiń «qalpy» degen sózin burmalap «qalt» dep keıbir gazetter jazyp ta, keıbi­reýler solaı dep aıtyp ta júr. Biz sonaý ejelden aıtylyp kele jatqan naqyl sózdiń árpin buzbastan, óziniń bastapqy qoldanysynda aıtýǵa tıispiz. Olaı bolsa bul naqyldaǵy bastapqy «qalpy» degen sózdiń uǵymy men máni «jalǵan» degendi bildiredi. О́zimizshe tuspaldap ejelgi dana ata-babalarymyz aıtyp ketken sózderin ózgerte berýge áste bolmaıdy. Oǵan birinshi kezekte biz, aqyn-jazýshy, jýrnalıster yqtııat bolýymyz kerek, – degen áńgimesi áli kúnge deıin sanamda saqtaýly, qoıyn kitapshanyń sarǵaıǵan betinde jazýly tur.

Serikbaı TURJAN,

Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi

Ońtústik Qazaqstan oblysy

Jastar bilimdi jáne belsendi bolýy kerek

«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda aýdandyq jastar resýrstyq ortalyǵynyń bastamasymen Mańǵystaý tehnıkalyq kolledjiniń qoldaýymen jastar trenıngi uıymdastyryldy. 

Maqsat – «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyndaǵy «Pragmatızm» jobasyna aýdan jastary tarapynan ún qosý, jastar belsendiligin arttyrýdyń joldaryn qarastyrý, belsendi bolýdyń qyr-syryn úıretip qana qoımaı, olarǵa baǵyt berý, jón silteý bolyp tabylady. 

Basqosýda aldymen jastarmen emin-erkin tanysý jumysy, odan soń logıkalyq oıyndar men suraqtar qoıylyp, budan soń salamattylyqtyń on qadamy atty sheberlik sabaǵy uıymdastyryldy. 

Jastarmen jumysta aldymen olardyń qoǵam týraly oılary men pikirleri tyńdalyp, baǵyt-baǵdar aıqyndalyp, ómir súrý formýlasy, belsendi bolý júıesi jan-jaqty talqylandy. 

Aınur ALIEVA

Mańǵystaý oblysy