CNN
AQSh prezıdenti Soltústik Koreıa basshysymen kezdesýden bas tartty
Aq úıdiń resmı saıtynda jarııalanǵan hatynda D.Tramp Sıngapýrda ótýi tıis sammıt KHDR usynysymen bastalǵanyn eske salyp, AQSh-tyń oǵan qatysýǵa nıetti emestigin jetkizgen. Sonymen qatar ol KHDR-ǵa ıadrolyq qarý kúshterimen maqtanbaýyn eskerte otyra, AQSh-tyń arsenaly áldeqaıda myqty ekenin eske salyp ótti. Áıtse de, D.Tramp keleshekte Soltústik Koreıa basshysymen kezdesýden úmittenetinin málimdedi.
CNN arnasynyń habarlaýynsha, Aq úı basshysynyń bul sheshimi AQSh pen KHDR arasyndaǵy aılarǵa sozylǵan dıplomatııalyq ilgerileýge nuqsan keltirip otyr. Endigi jerde Vashıngton men Phenıan baılanysy qaıta nasharlap ketýi ábden múmkin.
D.Tramptyń sammıtten bas tartqanyna qaramastan, Soltústik Koreıa ıadrolyq baǵdarlamasyn toqtatý jónindegi jumystaryn jalǵastyryp jatyr. Taıaýda el bıligi ıadrolyq týnnelderdi joıý isin sheteldik jýrnalısterdiń tamashalaýyna múmkindik berdi.
Oqıǵa ornynan málimet taratqan CNN arnasynyń tilshisi Ýıll Rıplıdiń aqparatyna súıensek, sharaǵa ıadrolyq qarý jónindegi halyqaralyq mamandar men sarapshylar shaqyrylmaǵan kórinedi.
Ý.Rıplıdiń aıtýynsha, sharaǵa qatysýǵa júzden astam jýrnalıst ótinish bildirgen. Alaıda Soltústik Koreıa bıligi onshaqty tilshini ǵana iriktep alǵan kórinedi. Atap aıtqanda, AQSh, Reseı, Qytaı, Ulybrıtanııa jáne Ońtústik Koreıadan eki-ekiden jýrnalıske ruqsat berilgen. Bir qyzyǵy, sharaǵa qatysýǵa televızııa tilshileri ǵana alynǵan eken.
О́z kezeginde Soltústik Koreıa basshysy Kım Chen Yn kez kelgen ýaqytta D.Tramppen kezdesýge ázir ekenin habarlady. Biraq KHDR syrtqy ister mınıstriniń ókili AQSh prezıdentiniń sheshimi Koreı túbeginde beıbitshilik ornatýǵa baǵyttalǵan halyqaralyq qoǵamdastyq talpynysyna kedergi keltirip otyr dep málimdegen.
CNN arnasy taratqan málimetke saı, sammıttiń ótpeýi týraly sheshim AQSh-tyń aımaqtaǵy jaqtastaryn ári-sári kúıge túsirýde. Eki el arasyn tatýlastyrýshy retinde áreket etken Ońtústik Koreıa prezıdenti Mýn Chje In tún ishinde kezekten tys jıyn ótkizgen.
Keıinnen Ońtústik Koreıa syrtqy ister mınıstri AQSh-tyń memlekettik hatshysy Maık Pompeomen sóılesip, aldaǵy qadamdary týraly talqylaǵan. Al Japonııa tarapy AQSh pen onyń jaqtastary KHDR-ǵa sanksııa salyp, dıplomatııalyq qysym kórsetýdi jalǵastyra berý kerek dep esepteıtinin jetkizdi.
THE GUARDIAN
Irlandııa abortqa qatysty referendým ótkizip jatyr
Irlandııa turǵyndary túsik jasatýǵa qatysty búkilhalyqtyq referendým ótkizip jatyr. Daýys berý ýchaskeleri tańǵy 7:00-de ashyldy. Irlandııa halqy 22:00-ge deıin óz sheshimin bildirýi qajet.
The Guardian gazetiniń derekterine súıensek, abort jasaýdy qoldaýshylardyń sany basym. Áıtse de, kópshilik «ıá» dep jaýap berse de, túsik jasatýǵa birden ruqsat etilmeıdi. Áýeli konstıtýsııaǵa ózgeris engizilip, parlamenttiń soǵan sáıkes zań shyǵarýyna múmkindik beriledi. Jańa zań jobasyna sáıkes, túsik jasatý júktiliktiń 12 aıyna deıin ǵana ruqsat etiledi.
Qazirgi tańda Irlandııada abort jasatýǵa tyıym salynǵan. Júktilik ómirge qaýipti bolǵan jaǵdaıda ǵana balany aldyryp tastaýǵa ruqsat etiledi. Jalpy, Irlandııa dástúrli katolık dinin ustanatyn el sanalady. Sondyqtan shyǵar, júktilikke qarsy dárilerge 1985 jyly tyıym salynǵan.
Eldegi qazirgi zańnamaǵa saı, túsik jasatqandar ne soǵan qatysy barlar 14 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylady. The Guardian basylymynyń derekterine súıensek, jyl saıyn tórt myńǵa jýyq áıel balasyn aldyryp tastaý úshin shetelge shyǵady eken. Budan bólek eki myńnan astam qyz-kelinshek onlaın saýda arqyly júktilikke qarsy dáriler satyp alatyn kórinedi.
The Guardian basylymynyń paıymdaýynsha, daýystardy sanaý senbi kúni júrgiziletinine qaramastan, nátıjeniń qalaı bolatynyn anyqtaý qıyn emes. Iаǵnı referendým qorytyndysy boıynsha túsik jasatýdy qoldaıtyndar jeńiske jetýi yqtımal. Oqıǵanyń mańyzdylyǵy sonshalyq, keıbir azamattar shetelden arnaıy referendým úshin kelip, daýys berip jatqan kórinedi.
Jalpy, Irlandııa halqynyń 78 paıyzy katolık dinin ustanady. Biraq jastardyń arasynda din ustanatyndar sırek. Sonymen qatar shirkeýge baratyndar sany 1972 jylmen salystyrǵanda 91 paıyzdan 30 paıyzǵa deıin azaıyp ketken.
Sholýdy daıyndaǵan
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
