Qaıta jasaqtalǵan qurama
Saýd Arabııasy quramasy negizinen Azııa birinshiligi, Azııa oıyndary sekildi sary qurlyq jarystarynda bar kúshin salady. Talaı jyldar boıy óz aımaǵynda myqtylardyń qatarynda júrse de, sáti túsip álem chempıonatyna shyǵa almaı júrdi. Al 1994 jyldan bastap birinshilikterdiń fınaldyq kezeńine joldama ala bastady. Biraq keıinnen dúnıejúzilik oıyndarda qarsylastarda jeńilip qaıtatyn. Mysaly, 2002 jyly jahandyq mýndıalda oınap, Germanııaǵa 8:0 esebimen oısyraı jeńilip edi. Osy bir qaraly oqıǵa Saýd patshalyǵyna qanjardaı batty. Sodan beri memleket ishinde sportqa, ásirese fýtbolǵa baılanysty reformalar júrgizilip, ulttyq qurama qaıta jasaqtaldy. Saýd Arabııasy chempıonatynyń deńgeıi kóterilip, eýropalyq legıonerler kele bastady. Solardyń biri – «Astana» sapynan «ál-Nasr» komandasyna aýysqan Djýnıor Kabananga. El ishindegi jastar quramalaryna shetelden mamandar shaqyrtylyp, bapkerler qyzmeti de jolǵa qoıyldy. Qazirgi tańda ulttyq quramanyń da bas bapkeri ıspanııalyq maman Hýan Antonııa Pıssı. Eldiń bas komandasynyń 3 oıynshysy Ispan La-Lıgasynda oınaıdy. Al qalǵandary «ál Ittıhad» pen «ál Hılal» komandalarynyń namysyn qorǵaıdy.
Besinshi múmkindik
Saýd Arabııasy quramasy eń alǵash ret álem chempıonatyna 1994 jyly shyqty. AQSh-ta ótken dodada arabtar aıdy aspanǵa shyǵaryp, kúlli álem qarap otyrǵan básekede sensasııa jasady. Birinshi ret qatysyp otyrǵanymen qoımaı, óz tobynan shyǵyp, 1/8 fınalǵa deıin jetti. Bul oqıǵa arab túbegindegi aıaqdop óneriniń damýyna zor serpin berdi. Buryndary saýdııalyq fýtbolshylarǵa ózge birinshilikterde oınaýǵa qatań tyıym salynǵan edi. Degenmen, shabýylshy Sammı ál-Djaber patshanyń ózinen ruqsat surap, Anglııanyń «Výlverhempton» klýbyna aýysty. Osylaısha ol Anglııa premer-lıgasynda dop tepken eń alǵashqy saýdııalyq oıynshy atandy. Fýtbolshylardy Eýropa elderiniń birinshilikterine jibermeýiniń de sebebin aıta keteıik. Islam qaǵıdattarymen ómir súretin múmin adamǵa Batystyń azǵyndaǵan qoǵamy keri áserin berýi yqtımal dep sanalady.
AQSh jerinde sátti ótken chempıonattan soń Saýd Arabııasy quramasy Fransııadaǵy 1998 jylǵy alamanǵa da qatysty. Biraq bul joly qurama kútken nátıjeni kórsete almaı, óz tobynda 4-oryn aldy. Bul oqıǵa 2002, 2006 jyldary da aına-qatesiz qaıtalandy. Endi bıyl saýdııalyqtar besinshi márte baqtaryn synap kórmek.
Maqsat – toptan shyǵý
Saýd Arabııasy quramasy aqpan aıynan bastap álem chempıonatyna daıyndalyp jatyr. Álgi aıtqan Sammı ál-Djaber qazir quramanyń basshysy. Oqý-jattyǵý jıyndary men joldastyq kezdesýlerin uıymdastyrdy. Italııa quramasyna qarsy joldastyq kezdesý ótkizip 2:1 esebimen jeńildi. Alaıda saýdııalyqtardyń Italııa qaqpasyna gol soqqanynyń ózi qarsylastaryn oılandyryp tastady. Sondyqtan da anyq aýtsaıder bolyp sanalatyn saýdııalyqtar bul joly óz tobymyzdan shyǵýymyz kerek dep maqsat qoıyp otyr. Alǵashqy matchta alań ıeleri Reseı quramasymen kezdesedi. Sosyn, 20 maýsym kúni Rostov qalasynda Ýrýgvaımen oınaıdy da toptyq kezeńniń úshinshi kezdesýinde 25 maýsym kúni Volgogradta Mysyr quramasymen shaıqasady. Hýan Antonıo Pıssıdiń boljamy boıynsha alǵashqy oıynda reseılikterdiń qobaljýyn dóp basyp, jeńiske jetý kerek. Odan keıin Ýrýgvaımen teń túsip, Mysyr quramasynan basym bolý. Biraq árıne bul tek bapkerdiń ǵana boljamy dep qarańyzdar. Tórt jylda bir keletin birinshilikte eshkimniń de namysty qoldan berip, jarystan erte shyǵyp ketkisi kelmeıdi. Alaıda barlyǵyn jasyl alań kórseter. Sheteldik mamandar bolsa, Saýd Arabııasy ádetten jańylmaı óz tobyndaǵy sońǵy orynǵa jaıǵasyp, chempıonattyń aýtsaıderi atyna saı bolady deıdi.
Ermuhamed MÁÝLEN,
«Egemen Qazaqstan»
